Danh thắng & Di tích Hà Nội

Chùa Thông (Thị xã Sơn Tây)

Sơn Dương (t/h) • 13/09/2023 15:48

Chùa Thông, có tên chữ là Tùng Sơn tự, tọa lạc trên một đồi cao thuộc phố Chùa Thông, xã Trung Hưng (nay thuộc phường Sơn Lộc), thị xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội.

Căn cứ vào niên đại ghi trên 2 quả chuông, được đúc năm 1555, thuộc niên hiệu Cảnh Hưng, đời thứ 17 nhà Hậu Lê thì đây là một ngôi chùa cổ, ở cửa rừng của núi Ba Vì. Theo các cụ bô lão, sở dĩ chùa có tên chùa Thông vì chùa nằm trên đồi thông, có cây to đường kính tới 4 người ôm, nay thông không còn nữa, có cây mới chặt hạ vì quá già, chỉ còn lại một cây lan cổ trên 200 tuổi.

Ngôi chùa cổ trải qua nhiều năm tháng tác động của thời gian và chiến tranh, sự tàn phá của thiên nhiên. Năm 1948, giặc Pháp tấn công Sơn Tây đã chiếm chùa làm nơi đóng quân để tấn công và đánh phá các vùng lân cận; những năm chiến tranh phá hoại, bom Mỹ cũng có lần rơi xuống cánh đồng gần chùa, rất may ngôi chùa vẫn còn, nhưng ngày càng dột nát, ọp ẹp. Dân làng nơi đây nhiều lần tu sửa, nhưng vùng quê nghèo nên chỉ sửa qua loa, có chỗ để lưu giữ tượng Phật.

Năm 1997, sư thầy Thích nữ Thanh Thủy về đây trụ trì, phát tâm công đức, cùng bà con địa phương đóng góp và được thiện nam tín nữ các nơi đồng tâm hiệp lực, ra sức hảo tâm công đức, nên chùa đã được dựng lại hoàn toàn mới, khang trang đẹp đẽ như hiện nay.

Khởi công từ ngày 23/5/2001 (tức 1 tháng 4 năm Tân Tỵ) cho đến ngày 19/3/2006 (tức 20 tháng 2 năm Bính Tuất), hàng ngàn phật tử các nơi cùng bà con nhân dân, đại diện chính quyền địa phương về tham dự lễ lạc thành chùa, trong không khí trang nghiêm, trọng thể. Dụ lễ chứng kiến sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử chùa Thông có Hoà thượng Thích Phổ Tuệ - Pháp chủ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Hòa thượng Thích Thanh Tứ - Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Ngôi chùa chính có diện tích trên 500m, ngự giữa vị trí cao nhất của đồi, mái lợp ngói, trên nóc nổi lên hình mặt trời rất tinh xảo và điêu luyện, 4 phía đều được trang trí các hình dáng lá đề, hoa sen, rồng, phượng, hổ phù và các góc sát mái đều có nét đục chạm trang trí cầu kỳ, tinh xảo.

Chùa chính gồm Tiền đường, Hậu cung, hai dây cột rất cao trên đó là những hoành phi, câu đối được khám chạm công phu, theo lối chùa cổ.

Điều độc đáo của chùa Thông chính là tượng, Tiên Tam bảo, tương Phật tổ Như Lai sáng láng ánh vàng rực rỡ, trang nghiêm được đúc bang đồng. Phía sau Hậu cung có tới 4 pho tượng bằng đồng cao, to được đúc với một kỹ xảo điều luyện. Được biết, pho tượng lớn nặng trên 3 tấn cao 3,7m, ngự trên tòa sơn được chế tạo cốt lõi bê tông, bên ngoài gán gỏ quý, sơn son thếp vàng đẹp trang nghiêm.

Đồng thời chùa còn lưu giữ được hình dáng tương đối nguyên vẹn của hang động có tên "Cửu Long” trên trăm tuổi... Động được tạo dáng bởi nguyên liệu cổ truyền như với, mật, giấy bản nhào lộn với nhau cao hơn. 4m, cả bốn bẻ của động đều diễn đạt 10 pháp giới nhà Phật cùng các cảnh luân hồi lục đạo của đời Người tác thiện được hưởng thiện, làm ác phải đọa địa ngục. Động này cấu tạo nhiều tầng, có đủ Trời, Phật, vua quan, thầy trò, dân chúng, con vật, âm phủ, quỷ dữ, như quỷ đầu trâu mặt ngựa. Với trên 200 pho tượng các loại, kích thước khác nhau, mô tả các cảnh thật sinh động trong giới pháp đạo Phật.

Sau chùa chính là nhà thờ Tổ, có diện tích trên 300m, rộng rãi, hoành tráng trang nghiêm và thanh tịch. Trên khuôn viên tổng thể của chùa rộng 8.000m, ngoài các dãy chùa chính, nhà thờ Tổ, nhà Mẫu, phòng tiếp khách, phòng khánh tiết, cùng các khu phụ được bố trí khá hợp lý là cả một vườn cây ăn quả thật phong phú. Đặc biệt, là có cây ngọc lan cổ thụ cao, to xanh mát đứng hiên ngang sừng sững cùng tuế nguyệt.

Chùa Thông được như hôm nay, có sự góp phần công sức của nhân dân địa phương và hàng ngàn tấm lòng cao quý của khách thập phương đã phát tâm công đức, tiêu biểu là gia đình cụ Đinh Sỹ Truyền - Hoàng Thúy Lợi, gia đình cụ Nguyễn Quốc Toản - Ngô Song Ngọc, gia đình cụ Nguyễn Quốc Khánh - Đặng Kim Hải, gia đình ông bà Thuận Bản, ông bà Tịnh Liên, ông bà Tiến Ninh và các gia đình cư trú trên phố Chùa Thông. Nhưng đáng ghi nhận là công đức tâm lực của sư thầy trụ trì: Tỳ kheo Thích nữ Thanh Thủy.

Sư thầy Thanh Thủy nguyên gốc quê Thanh Hóa, năm 4 tuổi, sư thầy đã mất đi người cha yêu quý là một chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam hy sinh năm 1968 trong cuộc chiến đấu chống Mỹ cứu nước tại chiến trường phía Nam.

Trải qua biết bao cực nhọc, nhờ lòng kiên trì và trí thông minh, nhà sư đã vượt qua các cấp học phổ thông và được gửi vào học trường Phật giáo Trung ương khóa 2 cao cấp Phật học tại Tp. Hồ Chí Minh.

Từ khi về trụ trì, sư thầy Thanh Thủy vẫn kiên trì học tập, như ngành nhân văn xã hội và triết học của Đông phương tại trường Đại học Quốc gia Hà Nội và những năm theo học tại một trường đại học nước ngoài.

Được sự cổ vũ động viên và giúp đỡ của chính quyền, các đoàn thể của địa phương, và phật tử, thiện tín xa gần, với lòng yêu người mến cảnh, Thích nữ Thanh Thủy đã xây dựng lại ngôi chùa, xứng với danh lam thắng cảnh trên một vùng đất địa linh nhân kiệt xứ Đoài Sơn Tây, gắn bó với quần thể đậm đà truyền thuyết lịch sử của núi Tản, sông Đà./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
  • Chùa Tăng Non (huyện Phúc Thọ)
    Chùa Tăng Non có tên chữ là Chân Linh tự, thuộc thôn Tăng Non, xã Thanh Đa, huyện Phúc Thọ, ngoại thành Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 40km về phía tây.
(0) Bình luận
  • Đình Nam Đồng
    Đình Nam Đồng hiện ở số 73 phố Nguyễn Lương Bằng, phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội. Đây là ngôi đình cổ của làng Nam Đồng xưa, thờ Thành hoàng là Thái úy Việt Quốc công Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) - vị danh tướng kiệt xuất dưới triều Lý, người có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ nền độc lập của quốc gia Đại Việt ở thế kỷ XI.
  • Đình làng Văn Uyên - Nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa và dấu ấn Đức Thánh Nguyễn Siêu
    Nằm bên dòng sông Hồng, đình làng Văn Uyên (nay thuộc xã Nam Phù, TP. Hà Nội) là nơi nhân dân địa phương thờ Đức Thánh Nguyễn Siêu làm Thành hoàng làng. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đình không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa.
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Để “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành dấu ấn thương hiệu của Thủ đô
    Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội sẽ tổ chức thường niên chuỗi sự kiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” vào dịp 24/11 gắn liền với các ngày lễ lớn tháng 11 nhằm xây dựng dấu ấn thương hiệu đặc trưng cho Thủ đô. Mở đầu bằng tuần lễ sôi động tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm cùng 126 xã, phường vào năm 2026, chương trình huy động sự phối hợp đồng bộ từ giáo dục, bảo tàng đến ứng dụng công nghệ số và phát triển sản phẩm thủ công sáng tạo...
  • Trường THCS Sài Đồng kỷ niệm 40 năm thành lập và đón nhận Cờ thi đua của thành phố
    Ngày 18/11, Trường THCS Sài Đồng (phường Phúc Lợi, Hà Nội) tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập (1986-2026) và đón nhận Cờ thi đua xuất sắc của UBND TP Hà Nội. Đây là dấu mốc ghi nhận những nỗ lực của nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới của nhà trường sau quá trình hợp nhất ba cơ sở giáo dục.
  • Phú Nghĩa quảng bá tinh hoa làng nghề truyền thống mừng Ngày Văn hoá Việt Nam
    Thông tin từ UBND xã Phú Nghĩa (TP Hà Nội), hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026, chính quyền địa phương sẽ tổ chức Tuần lễ Văn hóa Phú Nghĩa năm 2026, chủ đề “Hương sắc làng nghề - Hội tụ tinh hoa” với nhiều hoạt động trọng tâm từ ngày 20 – 23/11 tại khu sinh thái ở thôn Thanh Sơn.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
  • “Theo bước di sản cộng đồng 2026”: Biến giá trị văn hóa thành sản phẩm đáp ứng thị trường
    Chiều 16/11, tại Hội quán Phúc Kiến (Hà Nội), Lễ trao giải và khai mạc triển lãm cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” đã chính thức diễn ra. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế ứng dụng xuất sắc nhất, mở ra hướng đi mới trong việc gắn kết văn hóa truyền thống với bài toán sinh kế bền vững.
Chùa Thông (Thị xã Sơn Tây)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO