Ra Hà Nội, đãi bạn món canh cá ngạnh “lờ và lờ vờ”

Nguyễn Văn Công| 15/12/2022 18:26

Tôi có cậu bạn trong TP. Hồ Chí Minh, thỉnh thoảng ra Thủ đô chơi. Để ghi dấu ấn ẩm thực Hà thành trong dạ dày cậu bạn, tôi đã “chót” tìm đến món canh cá ngạnh nấu với con lờ vờ. Từ đó, mỗi lần chuẩn bị ra đón cái rét xứ Bắc, cậu bạn tôi lại thả cho tôi một tin nhắn nũng nịu: “Lại mời tui món canh lờ vờ, rồi nghe tiếng sóng sông Hồng vỗ vào bờ nghen”.

anh-1(2).jpg
Con vờ sã cánh trên lá khoai nước

Để tôi kể cho bạn nghe về món canh vờ nhé. Bởi tôi biết còn nhiều bạn chưa từng ăn món này đâu, với riêng tôi thì canh vờ ngon thật tuyệt, xứng đáng là món thiết đãi bạn hiền ghé thăm Thủ đô.

Nói đến vờ, nhiều người sẽ nghĩ đó là một tính từ trong từ “vật vờ”, “lờ và lờ vờ” nhưng thực tế đó là một sinh vật sống trên triền đê các dòng sông giàu phù sa. Có lẽ từ tập tính bay lờ và lờ vờ của con vờ nên người ta đặt luôn tên cho nó và gọi tắt là con vờ.

Rồi từ đó, món canh vờ cá ngạnh mang đậm hồn quê đã xuất hiện ở nhiều làng quê, trong đó nổi bật đặc sản là ở làng Xâm Dương (xã Ninh Sở, Thường Tín).

Vờ như thứ “lộc trời” ban cho cư dân dọc đê sông Hồng, tuy nhiên không phải nơi đâu dọc triền đê cũng biết biến vờ thành món đặc sản. Từ xưa, người làng Xâm Dương đã nắm được tập tính của vờ để có thể bắt được chúng, đó là từ tháng Giêng cho đến tháng tư, đặc biệt là lúc hoa gạo nở đỏ rực vùng trời là lúc vờ hoạt động mạnh nhất.

Nhiều người có lẽ chưa biết con vờ trông hình dạng như nào, để tôi mô tả một chút nhé. Vờ trắng muốt, mỏng manh và rất mềm, có hai chiếc râu dài trên đầu, bụng như bụng sâu, cuối bụng mọc ra ba cái lông đuôi, hai mắt đen lồi to, trông qua chúng giống như dế choắt.

Cánh của vờ rất mỏng, mỏng đến nỗi nhìn xuyên thấu. Chúng chỉ có thể sống được vài tiếng sau khi tham gia “lễ hội tình yêu”. Kể cả lúc mới ngoi lên khỏi mặt đất chúng cũng chỉ bay kiểu lờ và lờ vờ.

Khi lúc mặt trời ló rạng, vờ trở nên yếu dần, chúng sà thấp xuống rồi rớt xuống đất một cách tự nhiên. Mỗi năm vờ chỉ sinh sản một lần, ban đầu từ ấu trùng rồi lớn lên ngang con chuồn chuồn, lột xác bay ra rồi lại tạm biệt dương thế, xác nổi trên mặt sông, thế là hết một đời vờ.

Vờ là loài ưa sống sạch, môi trường ô nhiễm thì chúng không thể tồn tại ngay lập tức nên ở đâu nhiều vờ chứng tỏ môi trường ở đó trong lành. Giá một cân vờ bình quân cũng bốn năm trăm nghìn, có mùa lên đến cả triệu đồng, cũng bõ cái công người dân dậy sớm, chịu sương lạnh để bắt chúng.

Canh vờ là món ăn rất phổ biến của người Xâm Dương, có thể ăn hàng ngày như nấu với rau hoặc canh cá. Tuy nhiên, để đưa canh vờ lên “đỉnh” thì phải đi với cá ngạnh, cũng là một loài cá đặc sản của cư dân sông Hồng. Hơn nữa, cá ngạnh lại kén cá tự nhiên chứ cá nuôi thì nhẽo thịt như ăn cá nheo, cá trê.

Cá ngạnh làm sạch rồi ướp muối, nghệ, tỏi, mẻ khoảng 20 phút cho gia vị thấm vào thịt rồi xào lên. Vờ được ướp tương tự rồi xào với thịt ba chỉ cho vàng ruộm. Rồi mang cả vờ và cá ngạnh trộn cùng một nồi, cho nước sôi vào đun, thêm chút dọc mùng, cà chua, hành lá ngon tới bến.

anh-2(1).jpg
Món canh vờ cá ngạnh

Mùi thơm của riềng, vị nghệ chan chát, độ béo của cá ngạnh và nhất là độ bùi của vờ hội tụ đủ trong bát canh vờ cá ngạnh. Rau sống thì chẳng thể thiếu tía tô, lá lốt và húng quế cho trọn vị. Còn nếu ăn dạng lẩu thì có thể thêm hoa chuối, rau ngải cứu, rau bầu tròn. Vờ nổi khắp nồi, ngậm hết mỡ lợn béo ngậy. Vờ nấu lá me, xào với rau muốn, rang tỏi, chả vờ hay sốt cà chua là các món thiên biến từ thứ lộc trời này.

Chỉ vậy thôi mà làm cậu bạn tôi “nghiện” canh vờ cá ngạnh và nghiện luôn cái lạnh Hà Nội và luôn tìm “cớ” ra thăm tôi để được tôi dẫn đi thưởng thức.

Ghé thăm Hà Nội, nhớ đừng quên món canh vờ cá ngạnh và thưởng gió phù sa sông Hồng nhé bạn tôi ơi!

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Văn Công. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.

Bài liên quan
  • Hà Nội mùa này mình bên nhau nhé!
    Hà Nội mùa này cô đơn thì phí lắm... Hà Nội tháng 10 làm con người ta cảm thấy yêu nhau say đắm trong tiết trời đang thổn thức của mùa thu với cơn gió heo may làm ta nhớ thương, mùi cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ, hoa sữa nồng nàn theo bước chân ai?
(0) Bình luận
  • "Giấc mơ Hà Nội" của những đứa trẻ miền quê
    Năm lớp 2, lần đầu tiên mình được ra Hà Nội một tuần dịp nghỉ hè, được người nhà dẫn đi thăm Lăng Bác, thăm Chùa Một Cột, công viên Thủ Lệ, ăn kem Tràng Tiền... tất cả đều là trải nghiệm mới lạ đầy thích thú. Từ đó, mình luôn ao ước lớn thật nhanh để “đi Hà Nội”, để trải nghiệm tất cả những điều thú vị ở Thủ đô.
  • Hà Nội mùa xưa
    Người ta hay ấn tượng với Hà Nội khi vào thu còn tôi không hiểu sao cứ nhung nhớ những mùa đông Hà Nội...
  • Hà Nội vun đắp ước mơ tôi
    Ngày còn bé, tôi thường xuyên được mẹ kể cho nghe những chuyện về quê hương. Trong ý thức non nớt của tôi thì quê tôi đẹp vô vàn với ruộng lúa thẳng cánh cò bay, với những con đường uốn lượn như dải lụa đào, với những địa danh và các vị anh tài đi vào lịch sử như bản hùng ca của dân tộc. Quê hương tôi là mảng đất Hà Tây kiên cường “cô gái suối Hai, chàng trai cầu Rẽ” (Hà Tây quê lụa – Nhật Lai). Trong những câu chuyện mẹ kể về quê, đâu đó có hình bóng người Hà Nội thanh lịch tao nhã. Hai tiếng Hà Nội là niềm mơ ước của tôi từ thuở ấu thơ.
  • Hà Nội mùa sắp xuân
    Đó chưa hẳn là mùa xuân, chỉ là cữ cuối năm, khi trời còn vương chút gió đông ngòn ngọt, nắng tãi đều trên những tàng cây và thi thoảng mưa rắc như gieo bụi ngọc. Tôi thích lang thang trên những quãng đường, con phố của Hà Nội mỗi khi có dịp ngang qua.
  • Ấm tình người Hà Nội
    Tôi sinh ra tại một làng quê đã đi vào huyền tích trong tâm thức nhiều thế hệ với bài hát dịu ngọt, nơi đó là “Cửa ngõ Thủ đô/ Áo giáp chở che ngàn năm bền vững/Ngăn bầy giặc Mỹ vẩn đục bầu trời” (Hà Tây quê lụa – Nhật Lai). Nơi đó đã từng được coi là “Vọng gác Thủ đô” trong những năm đế quốc Mỹ ném bom bắn phá miền Bắc.
  • Một nét nâu trầm
    Tôi yêu Hà Nội, yêu cảnh sắc, không khí, hồn cốt và dáng vẻ thanh lịch, sâu lắng của mảnh đất này. Yêu bốn mùa, cả những thời điểm không tên và những góc nhỏ lặng thầm, thân thương, thú vị! Có biết bao điều nhỏ bé đã níu giữ tâm tình của một kẻ nỡ nặng lòng với chốn nghìn năm.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Triển lãm kỷ niệm 1.085 năm Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa
    Thông tin từ Ban quản lý Khu di tích Cổ Loa (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, TP. Hà Nội), sáng 19/4/2024, đơn vị sẽ tổ chức lễ khai mạc triển lãm “Ngô Quyền – Anh hùng dân tộc kiệt xuất” nhân kỷ niệm 1.085 năm Ngô Quyền xưng Vương và định đô tại Cổ Loa (939 - 2024).
  • Giới thiệu gần 100 hiện vật, hình ảnh, tài liệu quý của văn hóa Đông Sơn
    Sáng 18/4/2024, tại Bảo tàng Hà Nội, đường Phạm Hùng, phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội đã diễn ra lễ khai mạc trưng bày chuyên đề “Tiếng vọng”. Đây là hoạt động ý nghĩa nhân dịp Lễ giỗ tổ Hùng Vương năm 2024 và kỷ niệm 100 năm nghiên cứu Văn hóa Đông Sơn tại Việt Nam.
  • Chiến thắng Điện Biên phủ được tái hiện qua tranh cổ động
    Ngày 17/4/2024, tại Hà Nội, Cục Văn hóa cơ sở tổ chức Trao giải thưởng cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024) và 65 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 - 19/5/2024).
  • Ra mắt Viện Nghiên cứu Khởi nghiệp
    Chiều 17/4, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Khởi nghiệp đã làm lễ ra mắt và thông tin Báo cáo chỉ số khởi nghiệp quốc gia năm 2024.
  • Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ lần thứ XI năm 2024
    Lễ hội năm nay có hơn 200 gian hàng, gồm: gian hàng bánh dân gian, gian hàng ẩm thực, gian hàng OCOP và đặc sản vùng miền. Đồng thời, Lễ hội thu hút hơn 100 nghệ nhân đến từ các vùng miền cả nước tham gia tranh tài và trình diễn làm các loại bánh dân gian.
Đừng bỏ lỡ
  • Sách và văn hóa đọc giữ vai trò quan trọng trong xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Hà Minh Hải, khẳng định: “Những năm gần đây văn hóa đọc Thủ đô đã từng bước phát triển rõ rệt, có chuyển biến thực chất, đọc sách trở thành thói quen, nét đẹp trong đời sống xã hội, ngành xuất bản đã khẳng định được vị trí, tầm quan trọng trong việc xây dựng xã hội học tập, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”.
  • Tác giả trẻ và độc giả tuổi teen - một thế hệ, một tiếng nói
    Sáng ngày 18/4, tại phố sách Hà Nội đã diễn ra tọa đàm “Tác giả trẻ và độc giả tuổi teen - một thế hệ, một tiếng nói” do nhà sách Phương Nam, Linh Lan Books và phố sách Hà Nội tổ chức nhân dịp ra mắt tiểu thuyết “Như Sơ” của tác giả Việt Chi.
  • Phát hành cuốn sách tái hiện chân dung các anh hùng, chiến sĩ Điện Biên Phủ
    Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024), ngày 17/4/2024, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật đã phát hành cuốn sách “Anh hùng, chiến sĩ Điện Biên Phủ”. Cuốn sách do Tỉnh ủy Điện Biên và NXB Chính trị Quốc gia Sự thật phối hợp tổ chức biên soạn.
  • “Đồi Thịt Băm” huyền thoại trên dãy Trường Sơn trở thành điểm du lịch mới
    Đồi A Bia hay còn gọi là “Đồi Thịt Băm” (huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế) trước đây là khu vực diễn ra trận chiến căng thẳng 10 ngày đêm giữa quân dân ta và quân đội Mỹ nhưng hiện nay đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn.
  • Triển lãm “Sofia Yablonska - Hành trình xuyên thế kỷ”
    Tối ngày 17/4, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (36 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Sofia Yablonska - Hành trình xuyên thế kỷ” do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán U-crai-na tại Việt Nam tổ chức nhân kỷ niệm 32 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và U-crai-na.
  • Sôi nổi “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” ở Huế
    Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện Phú Lộc (Thừa Thiên Huế) tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam cho các em học sinh Trường THCS thị trấn Phú Lộc (huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế).
  • Người dân nô nức về đền Hùng trước ngày giỗ Tổ
    Trước ngày chính Lễ hội đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch đất Tổ năm Giáp Thìn 2024, đông đảo người dân và du khách thập phương về dâng hương, trẩy hội.
  • Phố Sách Hà Nội đã trở thành không gian văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy giá trị Thăng Long - Hà Nội
    Phát biểu khai mạc Hội sách “Ươm mầm tri thức - Kiến tạo tương lai”, Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Nguyễn Quốc Hoàn, khẳng định, Phố Sách Hà Nội đã trở thành không gian văn hóa, sinh hoạt giáo dục truyền thống phục vụ công chúng và những người yêu sách Thủ đô...
  • Ra mắt nhiều tựa sách mới chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam
    Chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 3 - 2024, NXB Kim Đồng ra mắt nhiều tựa sách mới, đặc sắc thuộc nhiều thể loại: truyện kể cho lứa tuổi mẫu giáo, văn học thiếu nhi, sách kiến thức, khoa học, kĩ năng gợi mở tư duy, truyền tải năng lượng tích cực... Nhiều hoạt động giao lưu ra mắt, giới thiệu sách với công chúng cũng được NXB Kim Đồng tổ chức trong dịp này.
  • "Giấc mơ Hà Nội" của những đứa trẻ miền quê
    Năm lớp 2, lần đầu tiên mình được ra Hà Nội một tuần dịp nghỉ hè, được người nhà dẫn đi thăm Lăng Bác, thăm Chùa Một Cột, công viên Thủ Lệ, ăn kem Tràng Tiền... tất cả đều là trải nghiệm mới lạ đầy thích thú. Từ đó, mình luôn ao ước lớn thật nhanh để “đi Hà Nội”, để trải nghiệm tất cả những điều thú vị ở Thủ đô.
Ra Hà Nội, đãi bạn món canh cá ngạnh “lờ và lờ vờ”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO