Ra Hà Nội, đãi bạn món canh cá ngạnh “lờ và lờ vờ”

Nguyễn Văn Công| 15/12/2022 18:26

Tôi có cậu bạn trong TP. Hồ Chí Minh, thỉnh thoảng ra Thủ đô chơi. Để ghi dấu ấn ẩm thực Hà thành trong dạ dày cậu bạn, tôi đã “chót” tìm đến món canh cá ngạnh nấu với con lờ vờ. Từ đó, mỗi lần chuẩn bị ra đón cái rét xứ Bắc, cậu bạn tôi lại thả cho tôi một tin nhắn nũng nịu: “Lại mời tui món canh lờ vờ, rồi nghe tiếng sóng sông Hồng vỗ vào bờ nghen”.

anh-1(2).jpg
Con vờ sã cánh trên lá khoai nước

Để tôi kể cho bạn nghe về món canh vờ nhé. Bởi tôi biết còn nhiều bạn chưa từng ăn món này đâu, với riêng tôi thì canh vờ ngon thật tuyệt, xứng đáng là món thiết đãi bạn hiền ghé thăm Thủ đô.

Nói đến vờ, nhiều người sẽ nghĩ đó là một tính từ trong từ “vật vờ”, “lờ và lờ vờ” nhưng thực tế đó là một sinh vật sống trên triền đê các dòng sông giàu phù sa. Có lẽ từ tập tính bay lờ và lờ vờ của con vờ nên người ta đặt luôn tên cho nó và gọi tắt là con vờ.

Rồi từ đó, món canh vờ cá ngạnh mang đậm hồn quê đã xuất hiện ở nhiều làng quê, trong đó nổi bật đặc sản là ở làng Xâm Dương (xã Ninh Sở, Thường Tín).

Vờ như thứ “lộc trời” ban cho cư dân dọc đê sông Hồng, tuy nhiên không phải nơi đâu dọc triền đê cũng biết biến vờ thành món đặc sản. Từ xưa, người làng Xâm Dương đã nắm được tập tính của vờ để có thể bắt được chúng, đó là từ tháng Giêng cho đến tháng tư, đặc biệt là lúc hoa gạo nở đỏ rực vùng trời là lúc vờ hoạt động mạnh nhất.

Nhiều người có lẽ chưa biết con vờ trông hình dạng như nào, để tôi mô tả một chút nhé. Vờ trắng muốt, mỏng manh và rất mềm, có hai chiếc râu dài trên đầu, bụng như bụng sâu, cuối bụng mọc ra ba cái lông đuôi, hai mắt đen lồi to, trông qua chúng giống như dế choắt.

Cánh của vờ rất mỏng, mỏng đến nỗi nhìn xuyên thấu. Chúng chỉ có thể sống được vài tiếng sau khi tham gia “lễ hội tình yêu”. Kể cả lúc mới ngoi lên khỏi mặt đất chúng cũng chỉ bay kiểu lờ và lờ vờ.

Khi lúc mặt trời ló rạng, vờ trở nên yếu dần, chúng sà thấp xuống rồi rớt xuống đất một cách tự nhiên. Mỗi năm vờ chỉ sinh sản một lần, ban đầu từ ấu trùng rồi lớn lên ngang con chuồn chuồn, lột xác bay ra rồi lại tạm biệt dương thế, xác nổi trên mặt sông, thế là hết một đời vờ.

Vờ là loài ưa sống sạch, môi trường ô nhiễm thì chúng không thể tồn tại ngay lập tức nên ở đâu nhiều vờ chứng tỏ môi trường ở đó trong lành. Giá một cân vờ bình quân cũng bốn năm trăm nghìn, có mùa lên đến cả triệu đồng, cũng bõ cái công người dân dậy sớm, chịu sương lạnh để bắt chúng.

Canh vờ là món ăn rất phổ biến của người Xâm Dương, có thể ăn hàng ngày như nấu với rau hoặc canh cá. Tuy nhiên, để đưa canh vờ lên “đỉnh” thì phải đi với cá ngạnh, cũng là một loài cá đặc sản của cư dân sông Hồng. Hơn nữa, cá ngạnh lại kén cá tự nhiên chứ cá nuôi thì nhẽo thịt như ăn cá nheo, cá trê.

Cá ngạnh làm sạch rồi ướp muối, nghệ, tỏi, mẻ khoảng 20 phút cho gia vị thấm vào thịt rồi xào lên. Vờ được ướp tương tự rồi xào với thịt ba chỉ cho vàng ruộm. Rồi mang cả vờ và cá ngạnh trộn cùng một nồi, cho nước sôi vào đun, thêm chút dọc mùng, cà chua, hành lá ngon tới bến.

anh-2(1).jpg
Món canh vờ cá ngạnh

Mùi thơm của riềng, vị nghệ chan chát, độ béo của cá ngạnh và nhất là độ bùi của vờ hội tụ đủ trong bát canh vờ cá ngạnh. Rau sống thì chẳng thể thiếu tía tô, lá lốt và húng quế cho trọn vị. Còn nếu ăn dạng lẩu thì có thể thêm hoa chuối, rau ngải cứu, rau bầu tròn. Vờ nổi khắp nồi, ngậm hết mỡ lợn béo ngậy. Vờ nấu lá me, xào với rau muốn, rang tỏi, chả vờ hay sốt cà chua là các món thiên biến từ thứ lộc trời này.

Chỉ vậy thôi mà làm cậu bạn tôi “nghiện” canh vờ cá ngạnh và nghiện luôn cái lạnh Hà Nội và luôn tìm “cớ” ra thăm tôi để được tôi dẫn đi thưởng thức.

Ghé thăm Hà Nội, nhớ đừng quên món canh vờ cá ngạnh và thưởng gió phù sa sông Hồng nhé bạn tôi ơi!

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Văn Công. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.

Bài liên quan
  • Hà Nội mùa này mình bên nhau nhé!
    Hà Nội mùa này cô đơn thì phí lắm... Hà Nội tháng 10 làm con người ta cảm thấy yêu nhau say đắm trong tiết trời đang thổn thức của mùa thu với cơn gió heo may làm ta nhớ thương, mùi cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ, hoa sữa nồng nàn theo bước chân ai?
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Hà Nội công bố các quyết định về công tác cán bộ
    Sáng 20-11, tại Thành ủy Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông chủ trì Hội nghị công bố các quyết định của Ban Thường vụ Thành ủy về công tác cán bộ đối với 3 đồng chí.
  • Trường THCS Giảng Võ tưng bừng kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam
    Hòa chung không khí hân hoan cùng cả nước, sáng 20/11, Trường THCS Giảng Võ (phường Giảng Võ, TP. Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026) và tri ân các thế hệ thầy cô giáo.
Đừng bỏ lỡ
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
Ra Hà Nội, đãi bạn món canh cá ngạnh “lờ và lờ vờ”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO