Y tế - Giáo dục

PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền – người bác sĩ “sáng về y đức, sâu về y lý, vững về y nghiệp”

Sơn Dương • 11:58 28/11/2025

Hơn 24 năm gắn bó, dành trọn tâm huyết theo đuổi, học tập nghiên cứu về tim mạch, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền – Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội được mệnh danh là “bàn tay vàng” không chỉ đối với nền y học Việt Nam mà còn trên toàn thế giới khi thực hiện thành công hàng ngàn ca phẫu thuật Tim khó, mở cánh cửa cứu sống hàng ngàn người; đồng thời PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền cũng là một nhà quản lý, người thầy mẫu mực và người truyền cảm hứng sống đúng với triết lý “lương y như từ mẫu”.

Trong hàng nghìn bác sĩ đang ngày đêm cống hiến cho ngành y học nước nhà, có một người đã dành trọn gần ba thập kỷ không chỉ để giỏi chuyên môn mà còn để thắp sáng lòng tin, chữa lành những trái tim “non nớt” bằng tất cả tình yêu thương và trí tuệ. Đó là PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền - Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, người mà giới chuyên môn không còn xa lạ khi nhắc đến với cụm từ “bậc thầy của phẫu thuật Tim”.

Sau 15 năm đào tạo bài bản để được cầm dao mổ. Trong đó, 6 năm học tại Đại học Y Hà Nội, 4 năm là bác sĩ nội trú ở Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức, 2 năm đi Pháp để học về chuyên ngành phẫu thuật tim mạch. Khi về nước, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền tiếp tục học thêm 1 năm ở Viện Tim TP HCM cùng rất nhiều chuyên gia người Pháp. Năm 2001, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền về công tác tại Bệnh viện Tim Hà Nội, đến năm 2004 được là bác sĩ mổ chính.

bac-hien-17373687567701897959168.jpg
PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền - Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội.

Người “vá” lành những trái tim cho trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền, phẫu thuật các bộ phận khác thì có thể ngừng lại để hội chẩn với đồng nghiệp 5-10 phút nhưng đối với tim mạch, khi dùng thuốc cho tim ngừng đập để thao tác thì cần tận dụng từng phút, từng giây và thao tác đòi hỏi độ chính xác cao vì khi làm sai thì không có cơ hội sửa chữa...

Đặc biệt, việc mổ tim ở trẻ còn khó khăn hơn gấp vạn lần. Khác với bệnh tim ở người lớn, đa số bệnh mắc phải ở trẻ em là bệnh lý tim bẩm sinh - vốn có các tổn thương muôn hình vạn trạng, rất phức tạp. Các thăm dò trước mổ như siêu âm, chụp cắt lớp thường không đánh giá hết được các tổn thương. Một cái khó khác khi mổ tim ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ sơ sinh là các cơ quan phủ tạng chưa hoàn thiện về chức năng. Do đó, bác sĩ vẫn phải đánh giá, tiên lượng cuộc mổ giành bao nhiêu phần thắng, kéo dài bao lâu...

"Điều này đòi hỏi phẫu thuật viên phải có sáng tạo trong lúc mổ, xử lý tình huống linh hoạt. Mổ cũng phải mổ dưới kính lúp, sợi chỉ nhỏ hơn sợi tóc. Với trẻ sơ sinh mới chào đời 4-5 ngày, các mô rất mềm, rất dễ tổn thương nên bác sĩ phẫu thuật phải cực kỳ nhẹ nhàng khi làm các thao tác" – PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền lý giải.

Mỗi ca phẫu thuật khó là thách thức, nhưng với PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền cảm giác mổ xong thành công lại là điều vô cùng hạnh phúc. Câu chuyện bé trai 6 tuổi mắc hội chứng hiếm gặp Loeys-Dietz type 1 là trường hợp như thế. Ngay từ lúc trẻ còn trong bụng mẹ ở tháng thứ 6, các bác sĩ tại Pháp đã phát hiện bé mắc Loeys-Dietz type 1. Đây là một rối loạn di truyền ảnh hưởng đến các mô liên kết.

Các mô liên kết đóng vai trò rất quan trọng trong việc cung cấp sức mạnh và sự linh hoạt cho xương, dây chằng, cơ bắp và mạch máu. Vì thế, hội chứng này có thể ảnh hưởng đến hầu hết các bộ phận của cơ thể, trong đó có tim, mạch máu đặc biệt là động mạch chủ, mắt, hệ thống xương, khớp...

Sáu tháng tuổi, bé đã phải trải qua ca phẫu thuật lần đầu tiên trên đất Pháp nhằm vá thông liên thất. Sau đó, gia đình bệnh nhi chuyển về Việt Nam sinh sống. Dù vậy, ca mổ này chưa thể giải quyết hết được các vấn đề, nguy cơ nhập viện vẫn luôn thường trực.

Tháng 6/2022, bé nhập viện tại Bệnh viện Tim Hà Nội vì sức khỏe suy giảm. PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền vẫn nhớ như in hình ảnh bé trai 6 tuổi gầy gò, chân tay dài loằng ngoằng như tay nhện, mắt lác, xương ức nhô lên, đứng không vững, có cảm giác các khớp ở tất cả cơ thể đều lỏng lẻo. Hội chứng Loeys-Dietz khiến động mạch chủ giãn đến 8 cm, gấp 5-6 lần so với bình thường ở độ tuổi này, hở van động mạch nặng, tim giãn to.

11-chot-bshien-1685105610972229241336.jpg
PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền khẳng định dù khó khăn, vất vả nhưng vẫn chọn công việc “vá” lành những trái tim cho trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh.

Các bác sĩ xác định đây là ca khó, phải phẫu thuật kịp thời vì nếu chậm trễ nguy cơ tử vong rất cao. Trẻ có thể bị vỡ động mạch chủ bất cứ lúc nào hoặc suy tim nặng lên. Không có thời gian, không còn đường lùi, các bác sĩ bắt buộc phải áp dụng phương pháp phẫu thuật Bentall.

Đây là phương pháp phẫu thuật khá phức tạp, bao gồm thay van và gốc động mạch chủ, động mạch chủ ngực và cắm lại các động mạch vành vào ống ghép, điều trị các bệnh lý của gốc động mạch chủ. Ở thời điểm đó phương pháp này chủ yếu áp dụng cho người lớn, với trẻ thì chưa có tiền lệ.

Để chuẩn bị cho ca phẫu thuật, cậu bé được "đóng băng" trái tim suốt 3 giờ nhờ hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể (ECMO). Tận dụng khoảng thời gian quý báu đó, các bác sĩ đã tiến hành sửa chữa các dị tật, thay toàn bộ động mạch chủ và van động mạch chủ.

Món quà lớn nhất mà các y, bác sĩ nhận được là cậu bé ấy đã sống. Ngày xuất viện, cậu bé ấy đã viết bưu thiếp để cảm ơn các y, bác sĩ: "Con cảm ơn bác Hiền và các bác sĩ, y tá, điều dưỡng đã mổ và điều trị cho con". Những nét chữ vẫn còn non nớt nhưng với PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền và nhiều y, bác sĩ khác, đó là món quà tinh thần vô giá.

"Nếu được chọn lại, tôi vẫn chọn con đường này"

Ước tính khoảng 1% trẻ sinh ra mắc các bệnh lý tim bẩm sinh. Trong đó, chỉ khoảng 50% phải can thiệp, còn lại là các tổn thương không đáng kể, không phải xử lý gì. Có rất nhiều bệnh lý tim bẩm sinh và ở một trẻ có thể mắc một hoặc nhiều dị tật tim đi kèm. Thường gặp nhất là các bệnh lý như: thông liên thất, thông liên nhĩ, còn ống động mạch, hẹp van động mạch phổi, tứ chứng Fallot…

Với sự tiến bộ trong lĩnh vực chẩn đoán và điều trị bằng can thiệp qua da, nhiều bệnh lý tim bẩm sinh có thể sửa chữa hoàn toàn như thông liên thất, còn ống động mạch… Tuy nhiên, cũng có nhiều bệnh lý tim bẩm sinh phải trải qua một hoặc nhiều cuộc phẫu thuật.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền, hiện nay số trường hợp bị tim bẩm sinh cần phải mổ ít hơn trước đây rất nhiều. Thời điểm những năm 2000, khi bác sĩ Việt Nam bắt đầu mổ tim thì số trường hợp cần phẫu thuật rất nhiều vì phải mổ cả những trường hợp tim bẩm sinh "già" bị dồn lại từ trước đó.

Điều đáng mừng nhất là trước đây, nhiều trường hợp phải mổ mở thì nay chỉ cần làm tim mạch can thiệp. Những thủ thuật xâm lấn tối thiểu này chỉ cần một hoặc vài vết mổ nhỏ ở khoang liên sườn. Thông qua các lỗ này, camera nội soi và dụng cụ phẫu thuật được đưa vào, giúp bác sĩ quan sát toàn bộ cấu trúc tim trên màn hình video có độ phóng đại cao và tiến hành thao tác chính xác.

anh3.jpg
PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền không chỉ là một người bác sĩ "sáng về y đức, sâu về y lý, vững về y nghiệp" mà còn là người thầy mẫu mực và người truyền cảm hứng sống đúng với triết lý “lương y như từ mẫu”.

Tại Bệnh viện Tim Hà Nội, kỹ thuật mổ ít xâm lấn được bắt đầu từ năm 2016, sau đó phát triển thành phẫu thuật nội soi toàn bộ tim với những ca đơn giản như vá lỗ thông liên nhĩ, thay hoặc sửa van tim. Đến nay, bệnh viện đã tiến tới các kỹ thuật phức tạp hơn, trong đó có thay cùng lúc hai van tim (van động mạch chủ và van hai lá) chỉ qua một đường mổ duy nhất trên thành ngực.

Đảm nhiệm vị trí Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền đã giảm bớt số ca phẫu thuật vì phải dành thời gian cho công tác quản lý. Ông luôn sắp xếp làm sao để hài hòa giữa quản lý, dạy học và mổ, mong sao truyền đạt được hết kinh nghiệm của mình cho thế hệ sau.

"Mổ tim bẩm sinh khó, vất vả và nhiều thách thức, lương thấp nên ngày càng ít người chọn nghề này. Dù vậy, nếu được chọn lại tôi sẽ vẫn chọn con đường này" – PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền khẳng định.

Người truyền cảm hứng không lời

Điều làm nên sự khác biệt ở PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền không chỉ nằm ở thành tựu y học mà còn ở cách ông sống và truyền cảm hứng. Là người quản lý tận tụy, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền đã hướng dẫn nhiều bác sĩ trẻ bảo vệ thành công luận văn, luận án. PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền cũng là người khởi xướng, tổ chức các lớp học tập huấn phẫu thuật tim ít xâm lấn, đặc biệt là phẫu thuật nội soi tim, kỹ thuật tiên tiến, bước đột phá, dần thay thế phẫu thuật kinh điển tại các bệnh viện với hàng trăm bác sĩ từ khắp nơi trên cả nước.

Không chỉ giỏi chuyên môn, PGS.TS. BS Nguyễn Sinh Hiền còn là một nhà lãnh đạo đầy trách nhiệm. Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, khi Hà Nội căng mình chống dịch, ông chính là người tham mưu, xây dựng các kịch bản ứng phó, trực tiếp chỉ đạo chuyên môn để vừa bảo đảm an toàn, vừa duy trì hoạt động khám chữa bệnh. Dưới sự điều hành của ông và tập thể lãnh đạo bệnh viện, Bệnh viện Tim Hà Nội đã hoàn thành mục tiêu kép: chống dịch hiệu quả và giữ vững chất lượng khám chữa bệnh.

Ở vị trí Giám đốc bệnh viện, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền kiêm nhiệm nhiều vai trò: chỉ đạo tuyến, chủ nhiệm đầu ngành tim mạch và lồng ngực,... Nhưng dù công việc có bận rộn đến đâu, ông vẫn giữ một phần thời gian nhất định để tự mình khám bệnh, phẫu thuật cho các ca khó. Bởi với ông, gần bệnh nhân là cách để không bao giờ quên mục tiêu đầu tiên của người làm nghề y đó là cứu người.

Sự mẫu mực ấy đã lan tỏa đến từng đồng nghiệp, từng cán bộ y tế trong bệnh viện. Không chỉ là lãnh đạo giỏi, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền còn là người bạn, người đồng hành được tin tưởng tuyệt đối. Những y tá từng sát cánh với ông đều nói rằng: “Chỉ cần biết bác Hiền đang ở viện, chúng tôi đều yên tâm làm việc”. Đó là thứ uy tín không cần tuyên bố đến từ lòng tin và sự cống hiến không mỏi mệt của người bác sĩ sáng về y đức, sâu về y lý, vững về y nghiệp.

Với sự cố gắng của PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền cùng các đồng nghiệp, chất lượng khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Tim Hà Nội đã và đang được nâng cao, là địa chỉ tin cậy đối với Nhân dân Thủ đô và cả nước. Gần 30 năm phấn đấu, nỗ lực không ngừng nghỉ, PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền đã được tặng nhiều Bằng khen; Giấy khen; Cờ Thi đua của Chính phủ và là một trong các điển hình tiên tiến được biểu dương, khen thưởng của ngành Y tế Hà Nội. Nhưng với PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền, phần thưởng lớn nhất khi chọn chiếc áo blouse chính là niềm tin của bệnh nhân. Đó cũng là kim chỉ nam để PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền tiếp tục cống hiến nhiều hơn trong sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Vinschool: Từ chọn học sinh giỏi đến phát triển tài năng
    Giáo dục tài năng không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có thành tích xuất sắc, mà còn hướng tới phát triển tiềm năng riêng của mỗi em. Làm thế nào để nhận diện đúng tiềm năng của từng cá nhân, tạo điều kiện để năng lực nổi trội được phát triển chuyên sâu và chuyển hóa thành những đóng góp có giá trị?
  • Tháp căn hộ Sun Saphia Residence: Sự thăng hoa của 5 "vũ điệu" giữa biển trời Đà Nẵng
    Sun Group kiến tạo Sun Saphia Residence tựa một bản hòa vũ, lấy cảm hứng từ vẻ đẹp bất tận của ánh dương và đại dương, tinh hoa văn hóa Chăm Pa, nghệ thuật kiến trúc đương đại và phong cách sống nghỉ dưỡng, xứng tầm biểu tượng sống mới bên biển Đà thành.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
  • “Theo bước di sản cộng đồng 2026”: Biến giá trị văn hóa thành sản phẩm đáp ứng thị trường
    Chiều 16/11, tại Hội quán Phúc Kiến (Hà Nội), Lễ trao giải và khai mạc triển lãm cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” đã chính thức diễn ra. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế ứng dụng xuất sắc nhất, mở ra hướng đi mới trong việc gắn kết văn hóa truyền thống với bài toán sinh kế bền vững.
PGS.TS.BS Nguyễn Sinh Hiền – người bác sĩ “sáng về y đức, sâu về y lý, vững về y nghiệp”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO