Người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Nhân rộng các mô hình phát triển văn hóa đọc: Bài cuối: Văn hóa đọc nhìn từ hội sách

Lưu Linh • 25/07/2023 07:35

Khoảng gần 10 năm trở lại đây, với những nỗ lực từ nhiều phía, văn hóa đọc ở Thủ đô Hà Nội đã có biến chuyển rõ rệt. Trong đó, hoạt động sôi nổi từ hội sách thường niên là một trong những yếu tố quan trọng tác động tới sự biến chuyển đó.

Những nỗ lực lan tỏa văn hóa đọc

Năm 2014, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 284-QĐ/TTg lấy ngày 21/4 hằng năm là Ngày Sách Việt Nam. Năm 2021, để cổ vũ, nâng tầm phát triển văn hóa đọc, Quyết định 1862-QĐ/TTg được Thủ tướng ban hành về việc tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, vào dịp 21/4 (thay cho tên gọi Ngày Sách Việt Nam). Do tình hình đại dịch Covid-19 và giãn cách xã hội nên phải đến năm 2022, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ nhất mới chính thức được bắt đầu, khai mạc tại TP. Hồ Chí Minh. Năm nay, ngày Sách và Văn hóa đọc lần thứ hai được khai mạc vào ngày 21/4 tại TP. Huế với thông điệp: “Sách: Nhận thức - Đổi mới - Sáng tạo”; “Sách cho tôi, cho bạn” và diễn ra trên toàn quốc, kéo dài đến 1/5/2023.

van-hoa-doc-1.jpg
Hội sách ở Phố Sách Hà Nội năm nay.

Trước năm 2021, Ngày Sách Việt Nam được triển khai đều đặn hằng năm trên cả nước, qua nhiều hình thức. Sau đại dịch Covid-19, không khí ngành sách và tinh thần lan tỏa văn hóa đọc đã náo nhiệt trở lại, thường lệ với các hội sách, nơi quy tụ gian hàng sách của hàng chục đơn vị xuất bản phát hành. Bên cạnh các hoạt động hướng tới ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, cùng với Ngày Sách và Bản quyền thế giới (23/4), tháng Tư được xem như tháng sách, tháng nói về văn hóa đọc. Theo thống kê của Cục xuất bản, In và Phát hành, tính đến nay, nước ta có khoảng trên dưới 100 đơn vị bao gồm các nhà xuất bản, công ty phát hành sách trên khắp cả nước; trong đó có tới 62 nhà xuất bản.

Để nhắc nhớ về sự tồn tại và sứ mệnh của mình, “làng sách” có ít nhất 4 hội sách mỗi năm tại hội chợ (không tính thời gian trong đại dịch, chưa tính hội sách online trên internet) như: Hội sách mở kho, Hội sách chào hè, Hội sách khai trường/ mùa thu, Hội sách dọn kho. Ở Hà Nội, các hội sách này được Ban quản lý Phố Sách Hà Nội, các đơn vị xuất bản phát hành thay nhau tổ chức, có khi là một vài đơn vị cùng nhau triển khai, tại công viên/ phố sách/ khuôn viên trường học và đi theo chủ đề. Bên cạnh đó là các hội sách nhỏ lẻ, thường diễn ra trong tháng 4, tại các thư viện, trường học địa phương để hưởng ứng tháng lan tỏa văn hóa đọc. Hội sách là dịp mà các đơn vị xuất bản phát hành giới thiệu những đầu sách mới ra, những đầu sách vừa được giải thưởng, sách của tác giả nổi tiếng, sách chuyên ngành… và cả sách cũ thuộc kiểu hiếm có khó tìm tới bạn đọc. Tại hội sách, ngoài các gian hàng trưng bày giới thiệu và bán sách, các đơn vị tổ chức hội đã thêm vào các chương trình hấp dẫn nhằm kích cầu, tác động tới thói quen mua và đọc sách như ưu đãi giảm giá, tặng quà kèm theo, tọa đàm giao lưu với tác giả/ họa sĩ vẽ bìa nổi tiếng, thi viết giới thiệu sách, thi vẽ lại nhân vật nổi tiếng trong tiểu thuyết/ truyện tranh…

van-hoa-doc-3.jpg
Tọa đàm về triết học tại Lễ hội Tri thức Nền tảng lần thứ nhất.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm nay cũng như tháng đọc sách và lan tỏa văn hóa đọc, các đơn vị phát hành như Omega Plus, Nhã Nam, Đinh Tị, AZ Việt Nam đã tổ chức các đợt hội sách từ cuối tháng 3 đến nửa đầu tháng 4 tại Trung tâm Văn hóa, Thông tin & Thể thao quận Thanh Xuân; Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam; Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam với các mức chiết khấu cao, đồng giá hấp dẫn hoặc bán sách theo cân.

Những tác động từ hội sách

Tại buổi lễ khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc lần thứ hai năm 2023 được tổ chức ở Phố Sách Hà Nội 19/12 mới đây, Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm, ông Phạm Tuấn Long khẳng định: Sau 6 năm đi vào hoạt động, mặc dù trải qua nhiều khó khăn, song, Phố Sách Hà Nội đã từng bước trở thành không gian văn hóa, sinh hoạt, giáo dục, phát triển văn hóa đọc, thu hút được sự quan tâm của công chúng và những người yêu sách góp phần gìn giữ, phát huy giá trị Thăng Long - Hà Nội nghìn năm văn hiến.

Chia sẻ về trải nghiệm tham gia hội sách, bạn Ngô Thùy Linh, hiện đang học tại Học viện Thanh Thiếu niên Việt Nam, quận Đống Đa cho biết: “Em đến với hội sách trong một lần bạn thân rủ đi vì có chương trình hễ ai đăng ký tham gia mà rủ thêm được người đăng ký và cùng nhau tới hội sách check-in thì sẽ được tặng quà. Sau hai năm theo dõi các hội sách, em đã bỏ chơi game và chính thức tham gia hội mọt sách để cùng chia sẻ về những cuốn sách mà mình đã đọc và quan tâm…”
Cuối tháng 3 vừa qua, Lễ hội Tri thức Nền tảng lần thứ nhất do Omega Plus tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của các đơn vị liên kết. Tại đây, lần đầu tiên có một hội sách chỉ dành cho các dòng sách kinh điển, khoa học, mỹ thuật, âm nhạc, lịch sử, văn hóa. Trong chuỗi sự kiện ấy, hội sách gắn liền tên gọi đầy tính nhận diện khiến độc giả cũng tự nhìn lại dòng sách mà mình đang đọc và cần đọc cũng như nên đọc.

Có thể thấy sự sôi động của các hội sách đã cuốn xã hội vào một vòng quan tâm chung. Từ các kênh báo chí đến các diễn đàn mạng xã hội đều hướng tới ngày sách. Nhiều giải pháp về phát triển văn hóa đọc như: huy động nguồn lực xã hội hóa trong phát triển văn hóa đọc; đầu tư cơ sở hạ tầng, thiết lập mạng lưới thư viện cơ sở; đa dạng hóa các mô hình thư viện, các hình thức đọc, mở rộng không gian kết nối tri thức; có chính sách khuyến khích, tôn vinh và ghi nhận những cống hiến của những cá nhân trong việc phát triển và lan toả văn hóa đọc; phát triển văn hóa đọc tại các trường học, xây dựng tủ sách gia đình… cũng đã được gợi mở từ chính các hội sách.

Để nâng tầm văn hóa đọc như mong muốn của Thủ tướng trong quyết định đề ra năm 2021, cần có sự vào cuộc của các cấp các ngành, các tổ chức… và không thể thiếu được là sự hưởng ứng tích cực của nhân dân. Mỗi cá nhân cần ý thức việc đọc chất lượng hơn số lượng và văn hóa đọc phải được tiếp lửa từ mỗi gia đình chứ không chỉ riêng từ hội sách hay các hoạt động phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng./.

Bài liên quan
  • “Nhớ mãi ơn Người - Hồ Chí Minh”
    Kỷ niệm 133 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2023), chương trình nghệ thuật đặc biệt “Nhớ mãi ơn Người - Hồ Chí Minh” sẽ diễn ra tại Thái Nguyên.
(0) Bình luận
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Workshop “Màu của nắng” và hành trình làm sống dậy di sản của nghệ sĩ Bo Bi
    Ẩn mình trên tầng hai của khu thương mại sầm uất, đình Hoa Lộc Thị, nơi thờ tự Ông tổ nghề nhuộm những ngày này bỗng bừng lên rực rỡ. Nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần lễ Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop tơ lụa “Màu của nắng” không chỉ mang đến lăng kính thị giác mới mẻ, mà còn là nỗ lực đầy tâm huyết của người nghệ sĩ nhằm đánh thức trầm tích văn hóa ngàn năm trên đất kinh kỳ.
  • Tây Hồ phát huy sức mạnh cộng đồng từ những thiết chế văn hóa cơ sở
    Ngày 14/11, tại Tổ dân phố số 27, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Ngày hội Văn hóa đại đoàn kết dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam và ra mắt mô hình điểm “Phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở tổ dân phố 27”.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • Phần thưởng lớn nhất là được thấy học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình
    Hành trình gần 20 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Nguyễn Lan Phương – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Phong Sắc (phường Bạch Mai, TP Hà Nội) đã đạt đường nhiều thành tích nổi bật. Cô Nguyễn Lan Phương chia sẻ: “Càng gắn bó với nghề càng hiểu rằng phần thưởng lớn nhất của người thầy không phải là những danh hiệu, mà là được chứng kiến học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình”.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ: Tiếp nối truyền thống, vun đắp giá trị giáo dục
    Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đã và đang công tác tại nhà trường. Đây là dịp để thầy và trò cùng nhìn lại hành trình xây dựng, phát triển, trân trọng những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng mái trường liên cấp Tây Hồ ngày càng phát triển, giàu bản sắc.
  • Hà Nội bố trí nhiều điểm gửi xe, nhà vệ sinh phục vụ Ngày Văn hoá Việt Nam 2026
    Thực hiện chỉ đạo của UBND Thành phố Hà Nội và hướng dẫn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội về việc phối hợp tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Hà Nội tại phố đi bộ hồ Gươm; UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp với các cơ quan, đơn vị bố trí các điểm trông giữ phương tiện và nhà vệ sinh công cộng trong khu vực để phục vụ Nhân dân đến dự Lễ khai mạc và tham gia các hoạt động trong ngày.​
Đừng bỏ lỡ
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
Nhân rộng các mô hình phát triển văn hóa đọc: Bài cuối: Văn hóa đọc nhìn từ hội sách
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO