Chương trình nghệ thuật “Thanh âm Đất Việt”: Sức sống của nhạc cụ truyền thống

Chương trình do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chủ trì nội dung, Nhà hát Ca Múa Nhạc Thăng Long thực hiện, nhằm tôn vinh giá trị độc đáo của cây đàn bầu và lan tỏa vẻ đẹp di sản đến công chúng thủ đô cũng như bạn bè quốc tế.

Với thời lượng 90 phút, Thanh âm Đất Việt tái hiện hành trình phát triển của đàn bầu – loại nhạc cụ một dây mang âm sắc độc bản, chứa đựng chiều sâu văn hóa Việt Nam. Chương trình được xây dựng công phu theo cấu trúc xuyên suốt gồm độc tấu, hòa tấu, trình diễn dân ca ba miền, phối khí hiện đại và giao lưu, giúp khán giả thưởng thức đầy đủ sắc thái âm nhạc dân tộc từ truyền thống đến đương đại. Không chỉ dừng lại ở biểu diễn, đêm nghệ thuật còn mang tính học thuật và trình chiếu tư liệu, tạo chiều sâu thẩm mỹ, đồng thời khơi gợi niềm tự hào về văn hóa dân tộc.

Trên sân khấu ngoài trời được thiết kế trang trọng giữa không gian Vườn hoa Vạn Xuân, những giai điệu đàn bầu ngân vang hòa cùng ánh sáng, visual sân khấu và kỹ thuật âm thanh hiện đại đã mở ra không gian nghệ thuật giàu cảm xúc.

Những bài ru, đồng dao, điệu lý dân gian, dân ca Bắc – Trung – Nam được thể hiện mới mẻ nhưng vẫn giữ tinh thần truyền thống. Âm sắc đàn bầu khi tha thiết, lúc réo rắt, khi da diết như tiếng lòng người Việt xuyên suốt nhiều thế hệ. Bên cạnh đó, sự kết hợp của dàn nhạc dân tộc và nhạc cụ phương Tây mang đến màu sắc giao thoa độc đáo, khẳng định khả năng tiếp biến và phát triển của di sản trong đời sống âm nhạc hiện đại.

Chương trình quy tụ nhiều tên tuổi lớn trong làng nghệ thuật truyền thống: NSND Hoàng Anh Tú – nghệ sĩ đàn bầu hàng đầu Việt Nam đảm nhận nhiều tiết mục độc tấu, hòa tấu; cùng sự xuất hiện của NSND Thu Huyền, NSƯT Thành Nam, NSƯT Ngọc Anh, NSƯT Lê Minh, NSƯT Khánh Hòa, ca sĩ Lê Anh Dũng, ca sĩ Khánh Linh và nhiều nghệ sĩ trẻ của Nhà hát Ca Múa Nhạc Thăng Long. Sự kết hợp giữa nghệ sĩ gạo cội và lớp trẻ tạo nên dòng chảy tiếp nối, truyền truyền thống bằng hình thức mới, sống động. Trong từng tiết mục, khán giả dễ dàng cảm nhận sự trau chuốt từ dàn dựng, hòa âm, điều phối sân khấu đến tương tác nghệ sĩ – khán giả.

Điểm nhấn của Thanh âm Đất Việt nằm ở sự lồng ghép hình ảnh minh họa và câu chuyện văn hóa trong từng màn trình diễn. Những cảnh sắc quê hương, hình ảnh người mẹ tảo tần, phong cảnh sông núi Việt Nam, hay những lát cắt lịch sử được đưa lên màn chiếu, làm giàu thêm cảm xúc bản nhạc. Các tiết mục được lựa chọn kỹ lưỡng, từ dân ca đến ca khúc cách mạng, tình ca quê hương – đất nước, tác phẩm quốc tế được Việt hóa… nhằm truyền tải thông điệp: đàn bầu không chỉ là nhạc cụ truyền thống, mà còn là cầu nối văn hóa Việt với bạn bè năm châu.

Đằng sau chương trình là ê-kíp sáng tạo giàu kinh nghiệm. NSND Huỳnh Tấn Minh đảm nhiệm vai trò chỉ đạo nghệ thuật; ThS. Nguyễn Huy Quang viết kịch bản và tổng đạo diễn; các biên đạo Thanh Hương, Hải Hà, Cao Tùng, Xuân Vượng phụ trách dàn dựng; kỹ thuật âm thanh do Việt Khánh phụ trách, ánh sáng do Minh Hiển đảm nhiệm cùng đội ngũ kỹ thuật Nhà hát Ca Múa Nhạc Thăng Long thực hiện. Sự chuẩn bị chuyên nghiệp từ ý tưởng, nhạc mục đến sân khấu đã mang lại một không gian nghệ thuật hoàn chỉnh, thể hiện rõ tinh thần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc.

Không chỉ là một đêm biểu diễn đơn thuần, chương trình còn mang ý nghĩa tuyên truyền, giáo dục về giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại. Đàn bầu – biểu tượng của tâm hồn Việt – từ lâu hiện diện trong âm nhạc dân gian và sân khấu hiện đại, trở thành minh chứng cho sự bền bỉ của văn hóa Việt trước dòng chảy thời gian. Việc tổ chức ghi hình chương trình tại Hà Nội góp phần quảng bá sâu rộng hơn tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ – những người tiếp nối sứ mệnh gìn giữ văn hóa dân tộc.

Ở thời điểm mà nhiều loại hình văn hóa truyền thống dần bị lấn át bởi xu hướng giải trí hiện đại, những chương trình như Thanh âm Đất Việt mang giá trị thiết thực, vừa nhắc nhớ cội nguồn, vừa khẳng định sức sống lâu bền của di sản. Mỗi giai điệu từ cây đàn bầu được cất lên không chỉ là âm thanh, mà là hồn cốt văn hóa, là tình yêu quê hương đất nước, là khát vọng hội nhập mà vẫn giữ bản sắc.

Với việc đầu tư chuyên nghiệp, nội dung hấp dẫn và sự góp mặt của các nghệ sĩ tài năng, chương trình hứa hẹn tiếp tục được phát sóng, lan tỏa trên nhiều nền tảng truyền thông, trở thành hoạt động điểm nhấn trong năm 2025 của Hà Nội. Thanh âm Đất Việt để lại nhiều cảm xúc trong lòng khán giả – lắng đọng, tự hào và trọn vẹn niềm tin rằng di sản âm nhạc dân tộc sẽ tiếp tục được gìn giữ, sáng tạo và truyền lại qua từng thế hệ./.