Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Giọng nói người Hà Nội

Nguyễn Thị Minh Nguyệt 04/06/2024 08:55

Giọng nói người Hà Nội nghe như tiếng gió thoảng nhưng lại tròn vành rõ chữ, dịu dàng, mềm mại, thân thiện, chân thật...

2-324.jpg
Ảnh minh hoạ

"Chẳng thơm cũng thể hoa nhài

Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An".

Khi nghe tới hai câu ca dao cổ trên, sự liên tưởng của mọi người, dù ở đâu, cũng hướng về Hà Nội.

Vẻ đẹp của Hà Nội đã trở thành một "thương hiệu" quý, một niềm tự hào thầm kín và kiêu hãnh của người dân Thủ đô. Vẻ đẹp ấy không chỉ nằm trong dáng vẻ bên ngoài cổ kính sang trọng của những di tích lịch sử có bề dày hàng nghìn năm văn hiến hay trong ẩm thực thơm ngon và tinh tế, mà còn nằm trong chiều sâu tâm hồn người Hà Nội, cốt cách người Hà Nội và một đặc trưng khó lẫn vùng miền, đó là giọng nói người Hà Nội.

Giọng nói người Hà Nội nghe như tiếng gió thoảng nhưng lại tròn vành rõ chữ, dịu dàng, mềm mại, thân thiện, chân thật chứ không pha điệu đà, giả tạo. Lời nói lễ phép, có chủ ngữ vị ngữ rõ ràng, thể hiện phong thái lịch sự, đúng mực kèm với hành vi lễ độ, kính trên nhường dưới.

Có thể thấy, người Hà Nội "gốc" chẳng bao giờ tranh hơn thua bất cứ điều gì, nhất là trong lời ăn tiếng nói. Nếu có thua thiệt, họ cũng lẳng lặng nhận về rồi sau một thời gian, người đối diện sẽ nhận ra đức tính quý ấy mà thêm phần nể trọng.

"Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau".

Giữa xã hội phát triển nóng thì mọi lời nói dường như bị xem nhẹ hơn những động thái khác. Sự thực dụng cũng gắn con người với những mưu cầu lợi ích vật chất. Vì thế, giá trị của vật chất được coi trọng hơn sự mực thước của lời nói.

Trên đường phố, chúng ta không hiếm nghe thấy những lời giao tiếp ồn ã, to tiếng... Chỉ đến khi, con người có đủ sự từng trải, trái tim đầy rẫy sự tổn thương mới thấy sự tinh tế trong lời nói giống như một dòng nước mát lành chảy giữa dòng đời khô hạn, khiến cho người nghe dễ xúc động, rung cảm.

Người Hà Nội "gốc" đã "lọt thỏm" giữa cộng đồng dân cư từ nhiều miền Tổ quốc tập trung về học tập, lao động và cùng chung sức xây dựng Thủ đô. Chính vì vậy mà giọng nói đã pha tạp nhiều âm sắc. Sự dịu dàng, thanh lịch, nền nã của người Hà Nội nay bỗng trở thành hiếm hoi giữa chính Thủ đô ngàn năm văn hiến, thật luyến nhớ và đáng tiếc biết bao.

Giữa những năm sôi động của cuộc kháng chiến, giữa bom gào đạn rít, ta vẫn nhận ra Hà Nội với vẻ đẹp thanh cao, thơ mộng, một cô gái ngồi bên khung cửa sổ đánh đàn, tiếng đàn ngân nga len vào những tâm hồn khát khao sự sống, hòa bình. Chàng trai đạp xe đèo người yêu đi giữa hàng cây rợp bóng mát, đường phố thanh bình yên ả, tưởng như chưa từng xảy ra nỗi đau thương, mất mát. Hình ảnh ấy nay đã lùi xa nhường cho một Hà Nội nhộn nhịp xô bồ, chật cứng xe cộ ồn ào và những con người lúc nào cũng vội vã, xô bồ. Sự thanh cao, trầm tĩnh bỗng trở nên hiếm hoi và thường chỉ có ở đức tính của người Hà Nội "gốc".

Thế nào được gọi là "Người Hà Nội", có lẽ không nên "bó cứng" theo quan niệm xưa cũ nữa (tổ tiên, cha ông gốc gác người Hà Nội), mà nên chăng, thay một quan niệm mới, người Hà Nội là người đã được sinh ra và lớn lên tại Hà Nội; gắn bó với Hà Nội suốt thời thơ ấu. Như vậy, trách nhiệm của công dân Thủ đô sẽ được phát huy tối đa.

Hà Nội đang sống giữa những ngày phát huy các giá trị văn hóa được đẩy mạnh hơn bao giờ hết, vì thế, nên chăng thành phố cũng có một giáo trình "Văn hóa người Hà Nội" đưa vào học đường. Để các em được học về nguồn gốc ra đời thành Thăng Long và các giá trị lịch sử cốt lõi; về cốt cách con người, về ẩm thực của Hà Nội; để từ đó góp phần gìn giữ những giá trị tinh thần quý báu của Hà Nội, làm nên một Thủ đô xứng đáng hơn nữa với tầm vóc lịch sử và vị thế quốc gia.

Nhưng trước hết, xin hãy bắt đầu từ giọng nói Người Hà Nội! Khi người Hà Nội giao tiếp văn minh thì buộc người vùng khác đến sinh sống cũng phải chú ý đến lời ăn tiếng nói của mình. Nét đẹp văn hóa sẽ được lan tỏa, mà nhờ đó, Thủ đô càng thêm thanh lịch, nhân ái, xứng đáng là hình mẫu của cả nước./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.

Bài liên quan
  • Dưới chân tượng đài Ngô Quyền
    Trong chuyến công tác tại Trường Sĩ quan Pháo Binh, tranh thủ thứ bảy được nghỉ tôi đi tham quan thị xã Sơn Tây - nơi được coi là trung tâm văn hóa xứ Đoài. Sau một ngày khám phá những địa danh nổi tiếng như làng cổ Đường Lâm, đền Và, chùa Khai Nguyên, kết thúc tại thành cổ Sơn Tây.
(0) Bình luận
  • Lời ru từ hồn thiêng xứ sở
    Một buổi sáng nắng dịu dàng ôm ấp những hàng cây, tôi lang thang từ chùa Trấn Quốc dọc theo bờ Hồ Tây chừng quãng ngắn rồi ghé vào thăm ngôi đền Quán Thánh trầm mặc, nơi lưu giữ cả ngàn năm lịch sử của Thủ đô.
  • Nỗi niềm vào thu
    Vào mùa thu này, Hạ đã bước vào tuổi 39. Ba mươi chín tuổi với một người đàn bà mà chưa có chồng, ta thường gọi là gái ế, gái lỡ thì, là kịch khung của nhỡ nhàng.
  • Cái ngày tôi chia xa Hà Nội
    Tôi dừng xe chống chân đợi trong dòng người hối hả giờ tan tầm. Đường tắc. Tháng sáu, hơn năm giờ chiều, trời vẫn còn nóng hầm hập. Mồ hôi chảy thành dòng và bụi bám dính lấy da người. Mồ hồi ướt đẫm manh áo sơ mi mỏng và hơi nóng từ mặt đường nhựa bốc lên bỏng rát mặt. Khói từ những ống bô xả xám xịt, khét mùi, đậm đặc. Còi xe inh ỏi, ngột ngạt quá, tôi thấy như mình đang khó thở.
  • Một thời gác trọ Thủ đô
    Trời về sáng, mưa lộp độp trên mái tôn. Mưa rộn ràng như tiếng trống khai hội. Khoan thai rồi dồn dập liên hồi như pháo trận. Ngủ thế nào được bây giờ.
  • Dưới chân tượng đài Ngô Quyền
    Trong chuyến công tác tại Trường Sĩ quan Pháo Binh, tranh thủ thứ bảy được nghỉ tôi đi tham quan thị xã Sơn Tây - nơi được coi là trung tâm văn hóa xứ Đoài. Sau một ngày khám phá những địa danh nổi tiếng như làng cổ Đường Lâm, đền Và, chùa Khai Nguyên, kết thúc tại thành cổ Sơn Tây.
  • Vì sao Hà Nội là điểm đến hấp dẫn du khách?
    Hà Nội trong tôi chỉ là hình ảnh qua những thước phim, những câu chuyện qua sách vở, những nét văn hóa chỉ có thể tìm hiểu trên các phương tiện truyền thông. Bạn có tò mò về Thủ đô của đất nước hình chữ S sẽ như thế nào hay không? Thủ đô Hà Nội có khác với nơi bạn sống hay không?... Có quá nhiều câu hỏi nên cũng vì sự tò mò này mà tôi đã đặt chân đến vùng đất Hà Nội để giải đáp thắc mắc.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
Giọng nói người Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO