Danh thắng & Di tích Hà Nội

Di tích lịch sử kháng chiến Cầu Giẽ (huyện Phú Xuyên)

Sơn Dương (t/h) 28/09/2023 14:11

Cầu Giẽ nằm ở địa đầu phía nam huyện Phú Xuyên, bắc qua sông Nhuệ, giữa một vùng chiêm trũng lầy thụt. Phía đông giáp xã Đại Xuyên. Phía tây bắc tiếp giáp xã Phú Yên. Phía tây nam là xã Châu Can. Tuy cầu không lớn nhưng có vị trí quan trọng, nằm ở cửa ngõ ra vào Thành phố Hà Nội, trên con đường giao thông huyết mạch Bắc - Nam và là trọng điểm quân sự trên tuyến đường Quốc lộ số 1.

dan-quan-khu-vuc-cau-gie-tham-gia-chien-dau-ban-may-bay-my.jpg
Dân quân khu vực Cầu Giẽ tham gia chiến đấu bắn máy bay Mỹ

Theo truyền thuyết dân gian địa phương, địa danh Cầu Giẽ đi vào lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc từ mùa xuân năm 1789, khi đại quân của vua Quang Trung tiến ra Bắc diệt quân xâm lược Mãn Thanh đã đi qua đây và địa danh Cầu Giẽ bắt nguồn từ sự kiện trên.

Cuối năm 1942, trong thời kỳ đấu tranh giành chính quyền (1939 - 1945), nhân dịp kỷ niệm Cách mạng tháng Mười Nga, lực lượng cách mạng ở khu vực Nam Ứng Hòa đã tổ chức treo cờ đỏ sao vàng tại Cầu Giẽ, đã gây ảnh hưởng cách mạng sâu sắc đối với nhân dân quanh vùng và những người qua lại.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954), năm 1946, thực hiện kế hoạch tiêu thổ kháng chiến, quân dân ta đã phá hủy cây cầu này nhằm ngăn cản bước tiến của quân thù. Đến giữa năm 1950, thực dân Pháp đánh chiếm khu vực đồng bằng hữu ngạn sông Hồng, Cầu Giẽ được dựng lại nhằm nối thông Quốc lộ số 1 từ Hà Nội xuống Phủ Lý, Nam Định.

Để bảo vệ vị trí giao thông trọng yếu này, ngay đầu Cầu Giẽ thuộc địa phận thôn Bài Lễ, xã Châu Can, thực dân Pháp đã cắm vị trí, xây dựng đồn bốt để bảo vệ vị trí giao thông trọng yếu này. Tại bốt Cầu Giẽ bọn Pháp đã gây bao tội ác đối với nhân dân các làng xã xung quanh. Nhưng chúng đã ăn không ngon, ngủ không yên, chịu nhiều tổn thất trước những đòn tiến công quân sự, những cuộc đấu tranh binh vận, chính trị, kinh tế của quân dân Phú Xuyên mà trực tiếp là các xã xung quanh như Đại Xuyên, Châu Can... Trên đoạn đường số 1 từ Cầu Giẽ lên cầu Guột và từ Cầu Giẽ xuống Đồng Văn luôn luôn diễn các trận đánh mìn, phục kích của bộ đội dân quân du kích địa phương, gây cho địch nhiều khó khăn tổn thất. Chiến thắng điển hình là trận phục kích ngày 15/5/1950, một đại đội bộ đội chủ lực phối hợp cùng bộ đội du kích địa phương đã tiêu diệt và bắt sống một trung đội lính Âu - Phi, thu nhiều vũ khí, trong đó có 4 khẩu súng trung liên, 2 khẩu súng cối.

Trong những năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ (1965, 1968, 1972), Cầu Giẽ là một trong những biểu tượng về tinh thần chiến đấu kiên cường, quyết chiến, quyết thắng của quân dân Phú Xuyên.

Ở vị trí cửa ngõ ra vào Thủ đô Hà Nội, trên con đường huyết mạch chi viện chiến trường miền Nam, Cầu Giẽ trở thành một trọng điểm đánh phá có tính hủy diệt của máy bay Mỹ, nơi diễn ra cuộc đối đầu quyết liệt, đầy hy sinh gian khổ nhưng cũng rất kiên cường vẻ vang của quân dân. Chúng đã huy động hàng trăm chiếc máy bay, trút xuống khu vực Cầu Giẽ hàng trăm quả bom, rốc két, tên lửa. Chúng đánh ngày, đánh đêm quyết phá sập chiếc cầu nhỏ bé nhưng quan trọng này. Chỉ có trong ba ngày từ ngày 12 đến ngày 14/7/1966, giặc Mỹ đã huy động 39 chiếc máy bay, đánh phá nhiều đợt với những thủ đoạn cực kỳ thâm độc, có đợt trút 32 quả bom và hàng chục quả rốc két, 750 quả bom bi chưa nổ đã rải đặc trên các cánh đồng thôn Cổ Trai, phía bắc Cầu Giẽ.

Dân quân khu vực Cầu Giẽ phối hợp cùng bộ đội địa phương, bộ đội chủ lực đã chiến đấu kiên cường, quyết tâm bảo vệ cầu, bảo đảm giao thông trong bất kỳ tình huống nào. Trong suốt 5 năm máy bay Mỹ bắn phá liên tục, quyết liệt, Cầu Giẽ vẫn kiên cường đứng vững, nối liền đôi bờ Nam - Bắc sông Nhuệ. Hàng chục máy bay Mỹ bị tan xác khi lao vào bầu trời khu vực Cầu Giẽ. Chỉ riêng ngày 14/7/1966, quân dân bảo vệ Cầu Giẽ đã sáng lên nhiều tấm gương mưu trí, dũng cảm thể hiện tinh thần quyết chiến, quyết thắng như Đại đội 4, Đại đội công binh bộ đội địa phương, như các đơn vị dân quân xã Đại Xuyên, Phú Xuyên, Châu Can, như xạ thủ Tạ Văn Bắc, chiến sĩ Giang Hồng Tư, đại đội trưởng Bùi Văn Tuấn, như 6 cô gái thôn Cổ Trai... Nhân dân các xã khu vực Cầu Giẽ hết lòng giúp đỡ, tiếp sức cùng bộ đội, dân quân tự vệ chiến đấu bảo vệ cầu, bảo đảm giao thông thông suốt với tinh thần “Đường chưa thông, nhà không tiếc”. Chỉ trong một đêm, 1.320 dân quân tự vệ, nhân dân Phú Xuyên đã vận chuyển, đào đắp 2.500m3 đất đá để xây dựng, tu sửa hầm hào, trận địa chiến đấu bảo vệ cầu. Chỉ trong một thời gian ngắn 35.120m3 đất đã được đào đắp, vận chuyển để làm hai đường nhánh, hai cầu phụ và bến phà dự phòng nhằm đảm bảo giao thông trong bất kỳ tình huống nào.

Tinh thần phục vụ chiến đấu của nhân dân Phú Xuyên ở cụm Cầu Giẽ đã khích lệ bộ đội, dân quân du kích “đánh giỏi bắn trúng”. Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 12 đến 18/7/1966), cụm chiến đấu Cầu Giẽ đã bắn rơi 5 máy bay giặc Mỹ. Bom đạn của Mỹ đào phá nhiều lần nhưng giao thông ở khu vực Cầu Giẽ vẫn được bảo đảm thông suốt.

Cầu Giẽ - xứng đáng là địa danh ghi dấu sự kiện lịch sử oai hùng của quân và dân Phú Xuyên trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của dân tộc./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
  • Chùa Yên Bình (huyện Gia Lâm)
    Chùa Yên Bình có tên chữ là Sùng Linh tự. Chùa thuộc thôn Yên Bình (An Bình), xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và sự quan tâm sâu sắc tới văn học nghệ thuật
    Ngày 19/7/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra đi để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với đồng bào cả nước. Trong suốt cuộc đời 80 năm của mình, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã có cống hiến vô cùng ý nghĩa. Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc; là nhà giáo, nhà lý luận, nhà văn hóa, và là một nhân cách lớn luôn hết lòng vì Đảng, vì dân... Với văn học nghệ thuật, đồng chí Nguyễn Phú Trọng luôn dành sự quan tâm sâu sắc và đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của nền văn học nghệ thuật nước nhà.
  • Tọa đàm "Màu ký ức": Tri ân các nhà báo liệt sĩ
    Sáng 19/7, tại Hà Nội, Liên Chi hội Nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức chương trình Giao lưu, Tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề "Màu Ký ức". Chương trình là lời tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với những nhà báo liệt sĩ - những người đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.
  • “Thắp lửa” tình yêu đọc sách trong thế hệ trẻ, xây dựng Thủ đô văn minh - hiện đại
    Chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng thị xã Sơn Tây (3/8/1954 -3/8/2024) và 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), UBND thị xã Sơn Tây vừa tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thị xã Sơn Tây năm 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long – Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
  • Tây Hồ tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho các tiểu thương, hộ kinh doanh
    Trong 2 ngày 18-19/7, Công an quận Tây Hồ đã phối hợp với Ban quản lý (BQL chợ quận tổ chức tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho 100% cán bộ, viên chức, người lao động của BQL chợ và tiểu thương, hộ kinh doanh tại các chợ, siêu thị, trung tâm thương mại trên địa bàn.
  • Huyện Ứng Hoà: Chỉnh trang đô thị, xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp
    Với mục tiêu xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp và đường thông hè thoáng, huyện Ứng Hoà đang tập trung chỉ đạo thực hiện chỉnh trang, cải tạo cảnh quan khu vực trung tâm huyện. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chí đề ra.
Đừng bỏ lỡ
Di tích lịch sử kháng chiến Cầu Giẽ (huyện Phú Xuyên)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO