Danh thắng & Di tích Hà Nội

Chùa Xã Đàn (quận Đống Đa)

Sơn Dương (t/h) 20/09/2023 10:24

Chùa Xã Đàn tên chữ là Kim Yên tự, xưa kia chùa thuộc phường Xã Đàn, huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội, nay là số 4/106 ngõ Xã Đàn II, phường Nam Đồng, quận Đống Đa, Hà Nội.

chua-xa-dan-dd.jpg
Chùa Xã Đàn

Gọi là Xã Đàn vì nơi đây có đàn Xã Tắc lập từ thời vua Lý Thái Tông (1028 - 1053) để tế Hậu Thổ và Thần Nông. Đại Việt sử ký toàn thư của sử thần Ngô Sĩ Liên ghi: Năm Mậu Tý (1048) “Lập đàn Xã Tắc ở ngoài cửa Trường Quảng, bốn mùa cầu đảo mùa màng”. Hậu Thổ và Thần Nông là những vị thần rất quan trọng đối với cư dân sống bằng nghề nông, đối với vương triều, bởi vậy hằng năm phải lập đàn và đích thân vua làm chủ tế. Có thể bên cạnh đàn Xã Tắc, đã dựng chùa thờ Phật. Niên đại chính xác thời gian xây dựng chùa Xã Đàn chưa xác định được. Nhưng qua trùng tu tôn tạo thì khẳng định rằng chùa được xây dựng từ rất sớm và những tấm bia cổ đã ghi rõ điều này như bia dựng năm Quang Thiệu thứ 5 - Canh Thìn (1520) đời vua Lê Chiêu Tông, rồi bia dựng năm Vĩnh Trị thứ nhất - Bính Thìn (1676) đời vua Lê Hy Tông hiện vẫn còn lưu giữ được ở chùa.

Chùa chính hiện nay có bố cục mặt bằng hình chữ “đinh” quay hướng đông nam, gồm Tiền đường và Thượng điện. Tiền đường 5 gian làm kiểu đầu hồi bít đốc, “chuôi về 4 gian”. Bên cạnh toà Tam bảo có nhà Tổ, nhà Mẫu, nhà khách.

Chùa có đầy đủ hệ thống tượng Phật, nhà Tổ có 6 pho tượng thờ các vị sư tổ của chùa.

Chùa thờ Phật, nhưng do đình của làng bị phá huỷ nên thành hoàng của làng được “hợp tự” rước về thờ tại nhà Mẫu trong khuôn viên chùa. Thành hoàng của làng là một phụ nữ rất tài giỏi đã từng cùng danh tướng Lý Thường Kiệt đánh Tống, bình Chiêm, lập nhiều công lớn, được phong là Bảo Hoa công chúa. Khi Bảo Hoa công chúa mất, được dân làng tôn làm Thành hoàng. Tượng Bảo Hoa công chúa ngồi trên ngai rộng. Phía trên có hoành phi đề “Nữ trung hào kiệt”.

Chùa Xã Đàn có nhiều pho tượng được tạo tác từ thế kỷ XVIII, XIX. Chùa còn lưu giữ được nhiều di vật quý như những bia đá có niên đại thế kỷ XVI, XVII; một cột đá dài hơn 1m có phần đỉnh nhô lên khỏi ao chùa khoảng 40cm; chuông đồng cao 100cm, chu vi 60cm...

Trong kháng chiến chống Pháp (1946 - 1947), chùa Xã Đàn là nơi tập kết của bộ đội, nhân dân tự vệ sau mỗi trận đánh, nhà chùa cũng đã quyên góp được hàng tấn thóc gạo giúp kháng chiến nuôi quân, cũng là nơi chăm sóc thương binh...

Chùa Xã Đàn - Kim Yên tự đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1990./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
  • Chùa Vĩnh Trù (quận Hoàn Kiếm)
    Nằm ở khu vực trung tâm buôn bán sầm uất của 36 phố phường Hà Nội cổ, của kinh đô Thăng Long xưa, chùa Vĩnh Trù nổi lên với một Tam quan sừng sững. Chùa hiện ở số nhà 59 phố Hàng Lược, phường Hàng Mã, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Lễ hội Đền Trấn Vũ 2024: Độc đáo nghi lễ kéo co ngồi
    Ngày 11/4 (tức ngày mùng 3 tháng Ba âm lịch), tại Lễ hội Đền Trấn Vũ, phường Thạch Bàn (quận Long Biên, Hà Nội) đã tổ chức trình diễn nghi lễ “Kéo co ngồi” - Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại và giao lưu giữa các cộng đồng thực hành kéo co.
  • Phố Châu Long - ký ức đẹp Hà Nội một thuở
    Trải qua bao thăng trầm cùng lịch sử, phố Châu Long (quận Ba Đình, Hà Nội) vẫn còn giữ lại vẻ đẹp của một Hà Nội xưa sâu lắng, sang trọng mà gần gũi, kiêu sa mà mộc mạc… trong ký ức của những người yêu biết bao nhiêu mảnh đất ngàn năm văn hiến này.
  • Phượng tím vắt ngang trời thương nhớ
    Đến Đà Lạt vào ngày nắng chói, đôi mắt chị dõi tìm loài hoa gieo thương nhớ, phượng tím. Đà Lạt mùa nào sắc đó, đều là những loài đặc trưng của xứ sở ngàn hoa. Mùa dã quỳ vàng hoang hoải, mùa cỏ hồng bềnh bồng như mây, mùa hoa ban trắng tinh khôi, mùa anh đào ngọt ngào trong trẻo. Với chị, lưu luyến nhất vẫn là mùa phượng tím. Mùa này phượng rải sắc tím ngăn ngắt khắp đất cùng trời, gợi lên trong lòng xiết bao lưu luyến.
  • Ngày 15/5, học sinh Hà Nội sẽ biết tỷ lệ chọi vào lớp 10 công lập năm 2024
    Theo kế hoạch, ngày 15/5, Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ công bố số lượng thí sinh dự tuyển vào từng trường THPT năm học 2024 – 2025. Dự báo, các trường THPT công lập khu vực nội thành vẫn sẽ có tỷ lệ chọi cao.
  • Hội thảo Đường sắt đô thị trong hệ thống giao thông thông minh nhằm giảm ùn tắc giao thông, tiến tới giảm phương tiện giao thông cá nhân
    Sáng 11/4, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hà Nội phối hợp với Hội cầu đường Hà Nội, Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học "Đường sắt đô thị trong hệ thống giao thông thông minh nhằm giảm ùn tắc giao thông, tiến tới giảm phương tiện giao thông cá nhân". Đồng chí Lê Hồng Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố chủ trì hội thảo.
Đừng bỏ lỡ
Chùa Xã Đàn (quận Đống Đa)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO