Khai mạc Liên hoan Chèo toàn quốc 2025 tại Bắc Ninh

Liên hoan Chèo toàn quốc là hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp định kỳ do Bộ VHTTDL chỉ đạo tổ chức, nhằm đánh giá hoạt động sáng tạo nghệ thuật, biểu diễn, bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật Chèo trong giai đoạn hiện nay. Đây cũng là dịp để các đơn vị nghệ thuật gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau, từ đó nâng cao chất lượng chuyên môn và đưa nghệ thuật Chèo đến gần hơn với công chúng.

Chèo là loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống có lịch sử hàng ngàn năm, gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghệ thuật chèo vẫn giữ được nét độc đáo, phản ánh sâu sắc tâm hồn, tính cách và khát vọng chân – thiện – mỹ của con người Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông cho biết: Chèo là loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống có lịch sử hàng ngàn năm, gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghệ thuật Chèo vẫn giữ được nét độc đáo, phản ánh sâu sắc tâm hồn, tính cách và khát vọng về chân – thiện – mỹ của con người Việt Nam.

Liên hoan Chèo toàn quốc - 2025 là sự kiện văn hóa – nghệ thuật biểu diễn chuyên nghiệp đầu tiên được tổ chức sau khi cả nước thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đánh dấu một bước chuyển mình trong công tác tổ chức, quản lý, phát triển các hoạt động văn hóa – nghệ thuật trong bối cảnh mới. Điều này càng làm tăng thêm ý nghĩa của Liên hoan, thể hiện quyết tâm đổi mới, thích ứng và hội nhập của ngành VHTTDL trong tiến trình phát triển của đất nước.

Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra không ít khó khăn, trăn trở và cả những suy tư, đặc biệt là đối với các loại hình nghệ thuật truyền thống như Chèo. Làm thế nào để tinh gọn nhưng không đánh mất bản sắc? Làm thế nào để nghệ sĩ yên tâm gắn bó với nghề? Làm sao để nghệ thuật truyền thống không chỉ sống trong ký ức, mà tiếp tục được nuôi dưỡng trong tâm hồn thế hệ trẻ hôm nay? Đó là những câu hỏi lớn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, tâm huyết và trách nhiệm từ các cấp, các ngành, từ những người làm công tác quản lý đến từng nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và cả cộng đồng xã hội.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán quan điểm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống – trong đó có nghệ thuật sân khấu Chèo – vừa là trách nhiệm, vừa là sứ mệnh thiêng liêng trong công cuộc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Các Nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa, cụ thể là Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới, đã khẳng định rõ điều này.

Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, Bộ Chính trị, Chính phủ đang giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, tham mưu xây dựng Nghị quyết chuyên đề về chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới. Đây là một dấu mốc có ý nghĩa chiến lược, thể hiện sự quan tâm sâu sắc và nhất quán của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp phát triển văn hóa, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững đất nước.

Việc xây dựng Nghị quyết chuyên đề này không chỉ nhằm định vị lại vai trò của văn hóa trong tổng thể phát triển quốc gia, mà còn mở ra những cơ chế, chính sách cụ thể để hỗ trợ, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có nghệ thuật chèo và các loại hình nghệ thuật sân khấu dân tộc khác, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh mềm, lan tỏa trong đời sống xã hội và tâm hồn người Việt.

"Tôi tin tưởng rằng, với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và tình yêu nghệ thuật, "Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2025" sẽ thành công tốt đẹp, góp phần thắp sáng hơn nữa ngọn lửa đam mê nghệ thuật chèo trong lòng công chúng và các thế hệ nghệ sĩ hôm nay và mai sau", đồng chí khẳng định.

Liên hoan Chèo toàn quốc 2025 sẽ tổng kết, đánh giá chất lượng sáng tạo, dàn dựng và biểu diễn nghệ thuật chèo của các đơn vị nghệ thuật trong cả nước. Đây cũng là dịp tôn vinh các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật chèo; đồng thời là cơ hội để các nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công, đạo diễn, họa sĩ, biên đạo… thể hiện tài năng, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm sáng tạo, đồng thời góp phần khẳng định vị thế của sân khấu chèo trong bức tranh chung của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam thời kỳ hội nhập và phát triển.

Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2025 quy tụ 11 đoàn nghệ thuật Chèo chuyên nghiệp đến từ nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, gồm: nước Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Chèo Quân đội, Nhà hát Nghệ thuật tỉnh Ninh Bình, Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng, Nhà hát Chèo Hưng Yên, Nhà hát nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa, Nhà hát Lạc Hồng tỉnh Phú Thọ, Nhà hát Chèo Bắc Ninh, Đoàn Nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh, Đoàn Nghệ thuật Các Dân Tộc tỉnh Thái Nguyên.

Các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp trong cả nước thi tài với 21 vở diễn đặc sắc, đều được dàn dựng công phu, thể hiện tài năng, tâm huyết và khát vọng sáng tạo của các nghệ sĩ. Các tác phẩm mang nội dung phong phú, ca ngợi quê hương, đất nước, con người Việt Nam, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Trong đó, Nhà hát Chèo Hà Nội tham gia vở diễn “Nước mặt Trạng Quỳnh” và “Nặng gánh sơn hà”. Đặc biệt, có 2 đơn vị cùng mang đến liên hoan vở “Mưa đỏ” từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Chu Lai, đã thành công vang dội khi chuyển thể thành điện ảnh là Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng và Nhà hát Lạc Hồng tỉnh Phú Thọ.

Ngay sau lễ khai mạc, Nhà hát Chèo Bắc Ninh tham gia thi tài vở diễn “Thiên mệnh” kịch bản của tác giả Hoàng Thanh Du, do NSND Tạ Quang Lẫm đạo diễn. Các vở diễn tiếp theo sẽ lần lượt thi tại Nhà Văn hóa trung tâm tỉnh Hà Nam vào các buổi 9h30 và 20h, từ ngày 21 đến 31/10. Lễ bế mạc và trao giải liên hoan vào 20h ngày 2/11./.