Vở chèo "Đạo học" tôn vinh hình tượng người thầy mẫu mực

Tham dự sự kiện có NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Thành phố Hà Nội cùng các văn nghệ sĩ và đông đảo công chúng yêu nghệ thuật chèo. Đây là buổi trao đổi và rút kinh nghiệm trong dàn dựng và biểu diễn tác phẩm sân khấu giữa các tác giả, đạo diễn và nhà quản lý, nhằm tìm ra những giải pháp tích cực, nâng cao chất lượng vở diễn cho sân khấu Thủ đô.

Theo đó, Vở chèo “Đạo học” của Nhà hát Chèo Hà Nội, kịch bản Bùi Vũ Minh, đạo diễn Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi đã thoát khỏi lối mòn và mang đến một điểm nhấn nghệ thuật tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026. Vở diễn đã tập trung làm nổi bật hành trình của một người thầy dành cả cuộc đời cho việc truyền bá tri thức, gìn giữ đạo lý và xây dựng nhân cách con người.

Tác phẩm tái hiện nhân vật tiêu biểu trong lịch sử giáo dục Việt Nam, đồng thời đặt ra vấn đề về trách nhiệm của người thầy, giá trị việc học và mối quan hệ giữa tri thức với đạo đức.

Thay vì kể lại cuộc đời Chu Văn An theo trình tự lịch sử đơn thuần, Đạo học tập trung làm nổi bật hành trình của người thầy dành cả cuộc đời cho việc truyền bá tri thức, bồi dưỡng nhân cách con người.

Từ khi còn trẻ, Chu Văn An đã nổi tiếng là người học rộng, tài cao, có phẩm hạnh. Không lấy công danh làm mục tiêu, ông mở trường dạy học, truyền dạy chữ nghĩa, đạo làm người. Từ lớp học nơi làng quê, danh tiếng của ông ngày càng lan xa, nhiều học trò trưởng thành, trở thành những người có năng lực, đảm nhận trọng trách trong triều đình.

Tài năng và đức độ đưa Chu Văn An từ chốn thôn quê đến cung đình, đảm nhận việc dạy dỗ các bậc vua, quan. Tuy nhiên với ông, học vấn không phải con đường để đạt được địa vị hay quyền lực. Tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với đạo đức, trách nhiệm, lòng trung chính. Bởi vậy, điều ông muốn truyền lại cho học trò không dừng ở kiến thức mà còn cách ứng xử với dân, với nước và với chính lương tâm mình.

Sự ngay thẳng chốn quan trường nhiều lần đẩy Chu Văn An vào thế cô độc. Nỗi lòng trăn trở của người thầy không phải lúc nào cũng tìm được sự thấu cảm. Thế nhưng, qua dâu bể thời cuộc, khí tiết thanh cao của người thầy càng thêm sáng. Những hạt giống tri thức và nhân cách mà ông kiên trì gieo xuống đã âm thầm bám rễ, nảy mầm. Học trò của ông, những người dân kính trọng ông và các thế hệ sau vẫn tiếp tục gìn giữ, lan tỏa tinh thần trọng học, trọng đạo và đề cao nhân cách.

Dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của Nghệ sĩ Nhân dân Thu Huyền, Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội, vở diễn kết hợp giữa không gian sân khấu mang tính ước lệ với âm nhạc giàu chất trữ tình. Phần âm nhạc của nhạc sĩ Hùng Cường cùng sự biên tập các điệu chèo của nghệ sĩ Tất Trọng góp phần thể hiện diễn biến tâm lý nhân vật. Những câu hát khi tha thiết, trầm buồn trước sự đổi thay của lòng người, lúc mạnh mẽ, dứt khoát để khắc họa bản lĩnh của Chu Văn An.

Bên cạnh âm nhạc, diễn xuất của các nghệ sĩ cũng tạo nên sức hấp dẫn cho tác phẩm. Trong vai Chu Văn An, nghệ sĩ Tiến Đạt thể hiện hình ảnh một nhà giáo uy nghiêm, điềm đạm, giàu lòng thương yêu học trò nhưng luôn kiên định với những nguyên tắc sống. Nhân vật được khắc họa qua giọng hát, lời thoại và những chuyển biến tâm lý trước các biến cố.

Nghệ sĩ Quang Dương và Quốc Vượng lần lượt đảm nhận vai vua Minh Tông và vua Dụ Tông, góp phần tái hiện những mối quan hệ phức tạp nơi cung đình. Sự tham gia của tập thể diễn viên Nhà hát Chèo Hà Nội giúp câu chuyện lịch sử được thể hiện sinh động qua nhiều tuyến nhân vật.

Tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026, vở chèo “Đạo học” đã xuất sắc giành giải Vàng, khẳng định khả năng chuyển tải những vấn đề giàu ý nghĩa xã hội, thời cuộc của nghệ thuật chèo. Qua hình tượng Chu Văn An, tác phẩm nhắc nhở giá trị của người thầy không chỉ nằm ở tri thức truyền đạt mà còn ở nhân cách và sự nhất quán giữa lời dạy với hành động trong cuộc sống.