Chùa Văn Trì (quận Bắc Từ Liêm)

Căn cứ vào tấm bia còn lại đặt bên đình làng thì chùa được xây dựng vào năm Cảnh Hưng thứ nhất (1740), nhưng trong thực tế chùa cũng trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa mà đợt gần nhất là năm 1989.

Chùa toạ lạc trên một khu đất cao, quay về hướng nam. Trước chùa là một con ngòi chảy từ cánh đồng Ba La tới cửa sông Nhuệ. Trước đây chùa có Tam quan khá đẹp nhưng nay chỉ còn 1 cổng. Qua cổng ta thấy ngay hai toà Tam bảo và nhìn sang phải là nhà Tổ, sang trái là điện Mẫu.

Kiến trúc của chùa không có gì đặc sắc lắm như những ngôi chùa làng Bắc Bộ, nhưng có lẽ giá trị chủ yếu là còn giữ được một sưu tập tượng tròn khá phong phú, gồm hơn 40 pho với nhiều chất lượng khác nhau; đắp bằng đất, tạc bằng gỗ quý, đúc bằng đồng, có tượng chỉ là tấm phù điêu. Phần lớn tượng có phong cách nghệ thuật thế kỷ XIX. Tượng thổ thần thì đường bệ, uy nghi, bụng phệ, béo tốt, còn pho Thánh Tăng thì tương phản lại: khắc khổ, gầy gò…; tượng A Di Đà bằng đồng thâm nghiêm, trầm lặng; tượng Tuyết Sơn ưu tư khổ hạnh; tượng ông Sét dữ tợn; tượng Hộ pháp oai phong; tượng Di Lặc vui cười thoải mái, tất cả như phản ánh mọi trạng thái tinh thần của nhiều lớp người trong xã hội.

Ngoài số lượng lớn tượng pháp của thế kỷ XIX kể trên, chùa còn có nhiều đồ thờ mang nghệ thuật thế kỷ XVIII như: Hương án chạm lộng yên ngựa, nhắc nhở ta sự kế thừa của nghệ thuật Lê sơ. Quả chuông của chùa cũng là hiện vật quý hiếm vì được đúc từ thời Tây Sơn mặc dù niên hiệu đã bị đục xoá đi do sợ nhà Nguyễn trả thù bắt phá. Chiếc khánh lớn bằng đồng đúc nổi dòng chữ “Bồ Đề thanh tự” cũng rất đẹp và quý phái. Núm khánh trang trí hình mặt nguyệt, xung quanh là đại lửa bốc cao. Thân khánh có ghi niên hiệu là: Minh Mệnh thập ngũ niên tuế Giáp Ngọ, thập nhị nguyệt, thập nhị nhật ký (nghĩa là viết ngày 22/12 năm Giáp Ngọ, đời vua Minh Mệnh thứ 15 (1834)). Ngoài ra chùa còn có các đồ sứ cổ, đồ đá... cũng làm cho kho di sản văn hoá chùa thêm giá trị đối với khách tham quan hoặc lễ bái.

Chùa đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1992./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02