Danh thắng & Di tích Hà Nội

Trường tư thục Thăng Long, trung tâm của phong trào thanh niên học sinh trước Cách mạng tháng Tám (quận Hoàn Kiếm)

Sơn Dương (t/h) 26/09/2023 16:10

Được thành lập từ năm 1928, 6 năm đầu trường có tên là Trường tư thục Hàng Cót, từ năm 1935 đến 1946 là Trường tư thục Thăng Long, nay là Trường Tiểu học Thăng Long thuộc phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

truong-tieu-hoc-thang-long.jpg
Trường tư thục Thăng Long nay là trường Tiểu học Thăng Long

Theo lịch sử được ghi ở phòng truyền thống Trường Tiểu học Thăng Long thì “… tháng 9 năm 1928, trường khai giảng khoá đầu tiên tại số nhà 9 và 11 Hàng Cót” (nên có tên gọi là Trường Hàng Cót). Đến năm 1935, do quy mô phát triển, trường được chuyển về địa điểm hiện nay, trở thành trường Trung học tư thục Thăng Long, một trường tư thục lớn nhất ở Hà Nội thời đó. Trường có địa chỉ: 20 Ngõ Trạm, thuộc phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Trước đây, Trường Thăng Long có 2 cổng: cổng chính nằm trên phố Ngõ Trạm, cổng phụ tại phố Phùng Hưng (Rue Henri d'Orleans).

Lịch sử Trường Thăng Long gắn liền với những sự kiện của lịch sử dân tộc đầu thế kỷ XX. Đây là thời kỳ phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân ta đã chuyển sang một giai đoạn mới, đặc biệt phong trào Đông Du do trường Đông Kinh nghĩa thục đề xướng đã được sự hưởng ứng tích cực của đông đảo học sinh, sinh viên. Việc dạy và học chữ quốc ngữ đã trở thành một nhu cầu mang tính xã hội. Hội truyền bá Quốc ngữ ra đời. Nhiều trường tư thục được thành lập.

Trong bối cảnh đó, năm 1928, trường tư thục Thăng Long ra đời do sáng kiến của một số nhà trí thức tiến bộ yêu nước. Mặc dù chịu sự chi phối của nền giáo dục thực dân nô dịch, nhưng trường tư thục Thăng Long vẫn có hướng giáo dục riêng. Mục đích chính của trường là chống chính sách ngu dân của thực dân Pháp và mong muốn có một nơi gửi gắm chí hướng hoài bão của mình: nối chí Đông Kinh nghĩa thục, mở mang trí tuệ cho con em Việt Nam, góp phần xây dựng nước nhà.

Sự ra đời của Trường tư thục Thăng Long đã được ghi nhận trong Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội 1930 - 2000 (NXB Hà Nội - 2004): “Cũng trong năm 1928, nhà giáo Hoàng Minh Giám đã thành lập Trường tư thục Thăng Long, các giáo viên là những trí thức yêu nước, như Đặng Thai Mai, Phan Thanh, Phan Mỹ... Ngoài việc truyền bá kiến thức, trường Thăng Long còn kết hợp giáo dục các thế hệ học sinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc, không chịu làm nô lệ cho thực dân, đế quốc” (trang 39).

Lịch sử trường Thăng Long cũng cho biết, ngoài các thầy giáo kể trên, trường còn nhiều giáo viên có trình độ uyên bác, tâm huyết, là các học giả, nhà văn, nhà báo, nhà sử học nổi tiếng như Võ Nguyên Giáp, Vũ Đình Hoè, Vũ Đình Liên, Xuân Diệu, Nguyễn Lân, Nguyễn Bá Thúc, Nguyễn Văn Đệ, Phạm Huy Thông, Đặng Vũ Xích...

Từ năm 1935 - 1936, Trường Thăng Long đã trở thành cơ sở cách mạng, là một trong những trung tâm vận động thành lập Mặt trận Dân chủ (1936 - 1939) ở Hà Nội.

Khoảng tháng 4/1936, nhóm thanh niên tiến bộ tiêu biểu là Nguyễn Thường Khanh (Trần Mai Ninh), Nguyễn Khả Kế được các thầy giáo Phan Thanh, Võ Nguyên Giáp, Đặng Thai Mai khuyến khích và được tiếp xúc với các tài liệu sách báo mác xít, đã thành lập Chi bộ Thanh niên Cộng sản của Trường Thăng Long, sau đó phát triển ra các trường Gia Long, Bưởi, Cao đẳng tiểu học, ảnh hưởng đến cả Đại học Y và Đại học Luật. Tổ chức chi bộ Thanh niên Cộng sản của trường Thăng Long đã trở thành nòng cốt trong nhiều phong trào dân chủ yêu nước, đấu tranh cách mạng, truyền bá quốc ngữ...

Tới năm 1943, trong không khí khủng bố khốc liệt, nhiều tổ chức bị tan vỡ, nhiều thầy giáo và học sinh nhà trường bị bắt nhưng các thầy vẫn tranh thủ lấy lớp học làm diễn đàn để truyền bá những tư tưởng chính trị tiến bộ và tinh thần đấu tranh cách mạng. Tiêu biểu là các thầy Phan Thanh, Đặng Thai Mai, Võ Nguyên Giáp, Vũ Đình Hoè, Phan Anh.

Tháng 12/1946, trong cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp, bảo vệ Thủ đô, trường bị phá huỷ. Năm 1951, trường được dựng lại trên nền cũ và được đặt tên là Thủ đô để tránh sự dòm ngó của địch. Thủ đô được giải phóng, trường được mang tên là Trường tư thục Lê Hồng Phong. Tháng 11/1955, trường được vinh dự đón Bác Hồ đến thăm.

Năm 1960, trên cơ sở Trường tư thục Thăng Long, Trường tiểu học quốc lập Thăng Long được thành lập. Trường là cái nôi của phong trào “Vở sạch chữ đẹp” và “Rèn nét chữ, dạy nết người”. Trường đã được thưởng 3 huân chương Lao động, cờ thưởng của Chính phủ, cờ và lẵng hoa của Bác Hồ, được phong tặng danh hiệu đơn vị “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.

Hơn 70 năm tồn tại và phát triển, trường tiểu học Thăng Long đã tạo được một bề dày lịch sử và truyền thống đấu tranh cách mạng cùng những thành tích to lớn trong giảng dạy, học tập, xứng đáng là một địa chỉ đỏ, một di tích cách mạng kháng chiến ở thủ đô.

Hiện nay, trường được xây dựng trên diện tích 1.242m2 gồm 3 dãy nhà 3 tầng với 17 phòng học, 7 phòng làm việc, 1 phòng truyền thống, một sân chơi rộng với nhiều cây bóng mát.

Trường tư thục Thăng Long trước đây, nay là Trường Tiểu học Thăng Long đã được Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội gắn biển di tích cách mạng - kháng chiến./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
  • Chùa Xã Đàn (quận Đống Đa)
    Chùa Xã Đàn tên chữ là Kim Yên tự, xưa kia chùa thuộc phường Xã Đàn, huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội, nay là số 4/106 ngõ Xã Đàn II, phường Nam Đồng, quận Đống Đa, Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tọa đàm "Màu ký ức": Tri ân các nhà báo liệt sĩ
    Sáng 19/7, tại Hà Nội, Liên Chi hội Nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức chương trình Giao lưu, Tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề "Màu Ký ức". Chương trình là lời tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với những nhà báo liệt sĩ - những người đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.
  • “Thắp lửa” tình yêu đọc sách trong thế hệ trẻ, xây dựng Thủ đô văn minh - hiện đại
    Chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng thị xã Sơn Tây (3/8/1954 -3/8/2024) và 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), UBND thị xã Sơn Tây vừa tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thị xã Sơn Tây năm 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long – Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
  • Nhà văn Hồ Anh Thái ra mắt tập truyện ngắn “Trượt chân trên tầng cao”
    NXB Phụ nữ Việt Nam vừa ra mắt bạn đọc tập truyện ngắn “Trượt chân trên tầng cao” của nhà văn Hồ Anh Thái. Tập sách nhỏ tiếp tục minh chứng cho quyết tâm mà Hồ Anh Thái định hình ngay từ khi xuất hiện trên văn đàn, đó là một hình mẫu về một nhà văn hiện đại: chuyên nghiệp, bền bỉ, quyết liệt trong phong cách; tinh tế, lớn lao và đầy tính triết luận sâu sắc trong nội dung; hài hước sáng tạo và sắc sảo trong ngôn ngữ thể hiện.
  • Huyện Ứng Hoà: Chỉnh trang đô thị, xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp
    Với mục tiêu xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp và đường thông hè thoáng, huyện Ứng Hoà đang tập trung chỉ đạo thực hiện chỉnh trang, cải tạo cảnh quan khu vực trung tâm huyện. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chí đề ra.
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần
    Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, sinh năm 1944, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã từ trần vào hồi 13h38' ngày 19/7/2024 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Đừng bỏ lỡ
Trường tư thục Thăng Long, trung tâm của phong trào thanh niên học sinh trước Cách mạng tháng Tám (quận Hoàn Kiếm)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO