Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Hà Nội đi qua ký ức đời tôi

Nguyễn Vân Hậu 26/05/2024 14:49

Tôi sinh ra ở mảnh đất Quảng Trị nặng tình hai đầu đất nước trong thời khói lửa chiến tranh. Nhà tôi ở phía nam sông Bến Hải, giới tuyến phân chia hai miền Nam – Bắc lúc bấy giờ.

bb-2-.jpg
Đó cũng là lần đầu tiên tôi được đặt chân đến Hà Nội... (ảnh minh hoạ, nguồn: internet)

Đêm đêm, mỗi lần cha tôi lén mở radio nghe đài Tiếng nói Việt Nam, dù âm lượng rất nhỏ nhưng tôi nằm kề bên vẫn nghe rõ chất giọng hào sảng của cô, chú phát thanh viên: “Đây là tiếng nói Việt Nam, phát thanh từ Hà Nội, Thủ đô nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa”. Tôi vô tư hỏi: “Hà Nội ở chổ mô rứa cha?”. Cha tôi có vẻ lo lắng, vặn nhỏ âm lượng hơn, quay người sang nói đủ nghe vào tai tôi: “Hà Nội xa lắm, ở ngoài miền Bắc, là cách mạng. Nếu có lính "quốc gia" (chỉ chế độ Sài Gòn -TG) hoặc ai hỏi gì thì con không được nói cha nghe đài miền Bắc nghe chưa!”. Tôi dạ và nằm im...

Tuổi thơ vốn tò mò, cứ mỗi lần cha vắng nhà, tôi lấy radio mở dò tần số đài Tiếng nói Việt Nam, lòng rộn ràng, thích thú nghe những bài hát cách mạng hào hùng, nghe tin thắng trận của quân giải phóng. Dịp Tết năm 1968 và 1969 tôi còn được nghe thơ của Bác Hồ chúc Tết, cảm thấy Hà Nội ở đâu đó rất xa nhưng cũng rất gần.

Tôi học đến bậc trung học thì chiến tranh ngày càng ác liệt. Người dân chạy loạn, trường học đóng cửa.

Sau ngày giải phóng miền Nam, đất nước thống nhất, dân chúng trở về quê nhà, bắt đầu cuộc sống mới từ đống tro tàn, đổ nát. Một ngôi trường mái tranh vách đất được dựng lên trên quả đồi cây bụi lúp xúp cho học sinh mấy xã đến học. Thầy, cô giáo dạy chúng tôi đa số từ Hà Nội và các tỉnh miền Bắc vào, tạm trú ngay tại trường học, không có điện, chỉ có đèn dầu, giếng nước sạch cách xa gần cây số, đôi lúc phải dùng nước trong các hố bom sâu gần đó mà vào mùa khô cũng trơ cạn tới đáy. Cuộc sống thiếu thốn trăm bề, nhưng các thầy cô giáo vẫn ngày ngày đến lớp, không chỉ hết lòng dạy học mà còn truyền ngọn lửa ấm áp của tình yêu thương giành cho đám học trò thất học vì chiến tranh như chúng tôi.

Tôi không thể nào quên hình ảnh thầy chủ nhiệm lớp Vũ Văn Trường dạy môn toán. Thầy là người Hà Nội tôi gặp đầu tiên trong đời nên tôi nhớ mãi, có lần thầy nói nhà thầy ở phố Thụy Khuê, khu Ba Đình, Hà Nội.

mot-goc-pho-thuy-khue-ben-canh-ho-tay-xinh-dep-ha-noi-nhin-tu-nha-khach-bo-quoc-phong-.anh-tac-gia.jpg
Một góc Phố Thụy Khuê bên cạnh Hồ Tây xinh đẹp hôm nay. (ảnh: Tác giả)

Hồi đó, là học trò giỏi của thầy nhưng vì sau chiến tranh cuộc sống gia đình gặp khó khăn, nơi học lại cách xa nhà gần chục cây số nên tôi không thể tham dự lớp học bồi dưỡng Đội tuyển học sinh giỏi do Phòng Giáo dục huyện tổ chức. Thầy lặn lội đạp xe đạp hơn 10 cây số đường đất đến tận nhà tôi tìm hiểu, động viên, còn trích khẩu phần lương thực của mình và vận động những bạn trong khối lớp đóng góp mỗi người một chút, giúp tôi vượt qua lúc khó khăn, dù kinh tế gia đình các bạn ấy cũng chẳng khá hơn là bao. Độ hơn tuần sau, thầy gặp riêng tôi vào cuối giờ, trao cho tôi một túi xách và dặn dò: “Đây là một ít lương thực. Nó là của thầy và các bạn trong trường phụ giúp em trong thời gian tập trung cùng đội tuyển. Em thu xếp đi học và cố gắng học tập nhé!”. Tôi nhận túi gạo từ tay thầy chừng hơn chục kilogram mà lòng rưng rưng, xúc động, vừa biết ơn, vừa mừng vì mình đã có cái mang theo nộp cho bếp ăn tập thể.

Cuối năm 1977, tôi và gần một nửa Đội tuyển học sinh giỏi của huyện cùng lớp thanh niên địa phương tình nguyện lên đường nhập ngũ, vào chiến đấu ở chiến trường biên giới Tây Nam và Campuchia (K) năm 1978, 1979.

Cuối tháng 2/1979, bộ đội ta từ chiến trường K về nước, hành quân thần tốc bằng đường hàng không, đường bộ, đường biển chi viện cho mặt trận biên giới phía Bắc đánh quân xâm lược. Máy bay chở đơn vị tôi đáp xuống sân bay Gia Lâm. Chúng tôi vào ở nhờ nhà dân trong làng Sài Đồng thuộc xã Gia Thụy, huyện Gia Lâm. Dân làng ùa ra đón bộ đội từ chiến trường trở về, chia nhau dẫn từng tiểu đội về ở lại nhà mình. Các cô gái trẻ túm tụm nói cười khúc khích, trêu đùa nhau: “Ê mày, cái tiểu đội có mấy anh đẹp trai kia là của tao đấy nhé!”. “Tao không kham nổi cả tiểu đội đâu, nhường mày một nửa đấy, riêng anh vác cái súng to to là của tao... ha ha ha...”. Nói rồi, một cô gái sấn tới nói nhỏ: “Để em giúp anh” và ghé vai đỡ phần đầu nòng của thân súng 12 ly 7 nặng hơn ba chục kí lô đang đè nặng trên vai tôi. Mấy anh em cùng khẩu đội trêu: “Súng nó to và nặng lắm đấy, em giữ cho chắc cái nòng súng nhé!”. “Vâng ạ, em giữ rất chắc rồi !”... Tiếng cười của lính, của thanh niên trai gái và bà con thôn trang rộn rã như ngày hội. Chỉ chừng đó thôi là những người lính trẻ chúng tôi cảm thấy hạnh phúc vô bờ bến sau những ngày tháng gian lao ngoài mặt trận chỉ có tiếng súng và đạn bom, mong sớm được trở về Tổ quốc thân yêu. Đó cũng là lần đầu tiên tôi được đặt chân đến Hà Nội.

Hôm đó, khẩu đội tôi vào ở nhờ nhà mẹ Chữ, con gái của mẹ tên Ngọc Lan là người ghé vai vác súng dẫn chúng tôi về nhà. Chưa kịp làm quen thì chập tối hôm sau toàn đơn vị bất ngờ nhận lệnh hành quân. Chúng tôi vội thu xếp vũ khí, quân trang, từ biệt để lên đường. Mẹ Chữ sụt sùi, Ngọc Lan đứng tần ngần bên bờ rào có hàng cây dâm bụt lưu luyến tiễn đưa. “Chúng con đi đây, mẹ và em giữ gìn sức khỏe nhé!”. “Các con đi chân cứng đá mềm nhé!”. “Có dịp thì về thăm mẹ và em nhé!”. “Các anh đi nhé!”. “Nhớ quay về nhé!”... Lời người đưa tiễn và người ra đi cứ ngắt quãng, để lại hậu phương những ánh mắt khát khao yêu thương của những người lính trẻ chưa một lần được nắm bàn tay con gái. Toàn đơn vị theo đội hình hành quân sang ga Yên Viên, lên đoàn tàu quân sự, hướng ra miền biên cương. Lần đó, có những người lính đã ra đi mãi mãi.

Sau gần 6 năm quân ngũ, đi qua 2 cuộc chiến tranh vệ quốc ở biên giới Tây Nam– Campuchia và biên giới phía Bắc, tôi may mắn hơn khi được trở về, chuyển ngành vào làm việc tại một cơ quan dân sự ở tận miền Nam. Từ Lạng Sơn xuống Hà Nội, chật vật mua được vé tàu thống nhất, dù vẫn nhớ nhưng không thể tìm đến thăm người thầy giáo ở Hà Nội, người mẹ làng Sài Đồng, vì thời đó, có biết bao khó khăn trong mỗi chuyến đi và trong cuộc sống bộn bề đang chực chờ ở phía trước.

ho-tay-mot-som-dau-xuan-anh-van-hau.jpg
Hồ Tây một sớm đầu Xuân (ảnh: Vân Hậu)

Mãi đến những năm đầu thập niên 2000, trong một dịp được ra Hà Nội công tác, tôi không quên giành thời gian ít ỏi đến thăm thầy giáo Vũ Văn Trường ở phố Thụy Khuê mà trước chuyến đi, tôi đã cất công tìm kiếm thông tin qua nhiều bạn bè, thầy, cô giáo cũ mới biết đích xác địa chỉ. Tôi hồi hộp như tìm lại được thứ gì đó quí giá trong đời. Nhưng đã quá muộn, thầy đã ra đi về cõi vĩnh hằng trước đó sau một cơn bạo bệnh!

Rời nhà thầy, tôi lên taxi tìm đến làng Sài Đồng thăm lại gia đình mẹ Chữ, nơi có miền ký ức đẹp đẽ lần đầu đến Hà Nội. Anh tài xế taxi nói: “Sài Đồng bây giờ là phố anh ạ! Anh định đến số nhà hay ngõ, ngách nào?”. Tôi miên man, không có chọn lựa: “Anh cho tôi đến một điểm nào đó ở Sài Đồng cũng được”. Tôi xuống xe, ngơ ngác nhìn rồi đi dọc theo con phố Sài Đồng dài hun hút, người xe tấp nập, đánh bạo ghé vào mấy nhà thử hỏi thông tin gia đình mẹ Chữ nhưng không ai biết, đành ngậm ngùi quay về.

Giờ đây tuổi xế chiều, tôi không thể đếm được hay nhớ hết biết bao lần mình đã từng đến Hà Nội, bao nhiêu người Hà Nội mình đã từng gặp gỡ, quen biết, kết bạn hoặc rời xa. Chỉ biết từ thẳm sâu thời gian, ký ức về mảnh đất và con người Hà Nội đi qua đời tôi đã để lại những giá trị tinh thần thật đẹp đẽ, không thể nào quên./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Văn Hậu. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.

Bài liên quan
  • Hà Nội - Ngọt ngào hương vị vượt thời gian
    Kem - một thức đồ ăn có xuất xứ Tây phương thật quen thuộc với tất cả mọi người. Nhưng kem Tràng Tiền là một hiện tượng ẩm thực nơi đất thành đô. Từ một món ăn xuất xứ phương Tây, kem Tràng Tiền mang trong mình hương vị xứ sở, chuyển mình trở thành đặc sản Hà Nội, hấp dẫn, lôi cuốn cả những thực khách khó tính nhất. Đi qua bao năm tháng, kem Tràng Tiền khiến cho bất cứ ai dù sinh ra trên mảnh đất Thủ đô hay chỉ ghé chân tới nơi đây đều nhớ đến!
(0) Bình luận
  • Hồ Gươm - mảnh hồn thiêng giữa lòng Hà Nội
    Tôi vẫn nhớ như in cái buổi sớm mùa thu năm ấy, lần đầu tiên đặt chân đến Hà Nội. Thành phố mơ ước, thành phố của bao câu chuyện cổ tích mẹ kể, của những bài thơ tôi từng học, bài hát tôi nghe thuở nhỏ, bỗng chốc hiện ra trước mắt – thật đến rưng rưng. Hồ hiện lên giữa lòng thành phố trước mắt tôi như viên ngọc bích xanh rêu lung linh, huyền diệu. Hồ Gươm – hay Hồ Hoàn Kiếm – đã in sâu vào ký ức tôi bằng một vẻ đẹp không thể gọi tên, vừa cổ kính, vừa thiêng liêng, vừa nhẹ nhàng như tiếng vọng từ quá khứ xa xăm.
  • Hà Nội, yêu mãi còn yêu...
    Hôm qua đường phố Hà Nội như tĩnh lặng hơn, và hôm nay cũng vậy. Cái rét Tháng Giêng vừa qua đi rất nhanh và diệu vợi làm sao! Trên những con phố, ánh mặt trời xuất hiện và những chiếc lá mùa thu bắt đầu rơi...
  • Xe đạp Tây Hồ
    Vẫn với tâm trạng chộn rộn, cứ y như là một nghi lễ, mỗi sáng tinh mơ, khi hồi hộp vén màn sương mỏng đánh thức Hồ Tây. Nhoài người với tay nắm xe đạp, nhập dòng xe đua như dòng nước xiết òa vào vùng thơm hương sen hồ và những làng hoa Quảng An, Quảng Bá... Không khí sạch, hương thơm quanh Hồ Tây đúng là tác nhân gây nghiền cho “dân” đạp xe quanh hồ.
  • Nhớ gì khi xa Hà Nội
    Thanh xuân tươi đẹp nhất của tôi gắn bó cùng Hà Nội. Đó là quãng đời sinh viên tươi vui, hồn nhiên được cùng các bạn đồng trang lứa sinh sống và học tập giữa lòng Thủ đô, dưới mái trường Học viện hành chính Quốc gia. Lần đầu tiên bước ra khỏi ngưỡng cửa an toàn của gia đình, Hà Nội đã hiếu khách đón nhận, ôm tôi vào lòng, gieo vào tâm hồn thật nhiều kỉ niệm đặc biệt. Để rồi sau khi ra trường, trở về quê hương công tác, lòng tôi lại bồi hồi xao xuyến mỗi khi nhớ về Hà Nội với những hồi tưởng xuyến xao về quãng đời sinh viên.
  • Tô thắm Hà Nội bốn mùa hoa
    Có lẽ hiếm có Thủ đô của đất nước nào trên thế giới lại có đủ thời tiết đặc trưng của bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, cùng với đó là thiên nhiên tuần hoàn luân chuyển quay vòng bốn mùa như Hà Nội. Để tạo nên diện mạo của Thủ đô, ngoài các công trình kiến trúc, danh lam thắng cảnh… thì còn có cả hệ thống cây xanh và hoa cỏ được trồng khắp các nẻo đường của Hà Nội.
  • Một thoáng Thủ đô, một đời vương vấn
    Tôi đến Thủ đô vào một ngày hè chói chang nắng lửa. Cảm giác nóng nực không ngăn nổi sự hiếu kì trong tôi về mảnh đất ngàn năm văn hiến, về những con người tao nhã, văn minh. Tôi thả hồn phiêu diêu qua từng con phố, lắng tai nghe nhịp thở của Hà thành mà nao nao hồi tưởng về những điều mình đã đọc, đã biết về lịch sử, con người nhân kiệt nơi đây.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Phường Sơn Tây trao tặng, truy tặng 123 Huy hiệu Đảng dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh
    Chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), chiều 27/8, Đảng ủy phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ trao tặng, truy tặng Huy hiệu Đảng cho 123 Đảng viên. Đồng chí Nguyễn Lan Hương - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội dự buổi lễ.
  • 8.800 thanh niên tình nguyện Thủ đô sẵn sàng phục vụ A80
    Trong khí thế rộn ràng chờ đến giờ diễn ra sơ duyệt diễu binh diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, các tuyến phố trung tâm rực rỡ màu cờ Tổ quốc trên áo, khuôn mặt của người dân, cùng màu xanh thanh niên tình nguyện.
  • 9 Bảo vật quốc gia hòa quyện cùng giai điệu thiêng liêng trong MV Tiến quân ca
    Vào 8h sáng ngày 28/8/2025, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ công bố MV Tiến quân ca trên các nền tảng số của mình. Tác phẩm là lời tri ân lịch sử đấu tranh dựng nước, giữ nước của dân tộc, đồng thời mở ra cách tiếp cận mới, đưa mỹ thuật đến gần hơn với công chúng.
  • “Vui Tết độc lập” tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
    Từ ngày 30/8 đến 30/9/2025, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, TP. Hà Nội) diễn ra chuỗi hoạt động với chủ đề “Vui Tết độc lập”. Sự kiện được tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2025) nhằm quảng bá, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của các cộng đồng dân tộc, tăng cường giao lưu văn hóa...
  • Xã Hồng Vân rực rỡ sắc màu làng quê mừng 80 năm Quốc khánh 2/9
    Những ngày cuối tháng Tám lịch sử, trên khắp các tuyến đường của xã Hồng Vân (TP Hà Nội), không khí rộn ràng, tươi mới hiện hữu qua hình ảnh cờ Đảng, quốc kỳ rực rỡ sắc đỏ. Người dân đi qua ai nấy đều ngỡ ngàng, xúc động và mừng vui khi thấy làng quê thân thuộc được khoác lên tấm áo mới giàu sức sống.
  • Ứng dụng “A80 - Tự hào Việt Nam”: Hỗ trợ tra cứu chuỗi hoạt động dịp Quốc khánh 2/9
    Ứng dụng “A80 - Tự hào Việt Nam” cập nhật chi tiết thông tin về chương trình triển lãm, nghệ thuật, diễu binh kèm theo hướng dẫn tham gia và các lưu ý cần thiết.
  • Lan tỏa ý thức, chung tay bảo vệ môi trường trong đại lễ Quốc khánh 2/9
    Những ngày tháng Tám lịch sử, Thủ đô Hà Nội khoác lên mình diện mạo mới rực rỡ và tràn đầy sức sống với hàng triệu sắc đỏ cờ Tổ quốc tung bay trên nền trời xanh, tạo nên khung cảnh trang nghiêm và thiêng liêng, khơi dậy niềm tự hào, xúc động sâu lắng trong trái tim mỗi người dân.
  • Không khí Tháng Tám rực rỡ trên từng góc phố Tây Hồ
    Trong những ngày tháng Tám lịch sử, khi cả nước hướng về kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9, khắp các tuyến phố của Thủ đô Hà Nội đều rộn ràng sắc đỏ sao vàng. Tại phường Tây Hồ, những lá cờ Tổ quốc tung bay kiêu hãnh trên từng ngõ nhỏ, con hẻm, tạo nên bức tranh rực rỡ, chan chứa niềm tự hào dân tộc và tinh thần chuẩn bị cho ngày lễ trọng đại của đất nước.
  • Hà Nội miễn vé xe buýt và đường sắt đô thị dịp Quốc khánh 2/9
    UBND TP Hà Nội quyết định miễn tiền vé sử dụng các phương tiện vận tải hành khách công cộng có trợ giá, gồm xe buýt và đường sắt đô thị trong bốn ngày từ 30/8- 2/9/2025.
  • Khát vọng phát triển, xây dựng người Kim Liên thanh lịch, văn minh
    Đại hội đại biểu Đảng bộ phường Kim Liên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 diễn ra ngày 22/8 với chủ đề “Phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa, anh hùng, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; kỷ cương, sáng tạo, trách nhiệm".
Hà Nội đi qua ký ức đời tôi
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO