Hà Nội thông qua Nghị quyết về khu phát triển thương mại và văn hóa

Tạo bước đột phá trong việc khai thác tiềm năng văn hóa, di sản phát triển kinh tế, xã hội

Theo Nghị quyết, khu phát triển thương mại và văn hoá là một không gian chức năng được thành lập tại khu phố, tuyến phố, làng nghề, điểm dân cư nông thôn hiện hữu để huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển các hoạt động thương mại, văn hóa, du lịch, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, tạo động lực hình thành hệ sinh thái sáng tạo.

Nghị quyết khu phát triển thương mại và văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội được xây dựng dựa trên 6 nguyên tắc cơ bản, trong đó những nguyên tắc mang tính đặc thù đối với Thủ đô đã được áp dụng để phát huy tiềm năng, lợi thế từng khu vực cụ thể.

Khu phát triển thương mại và văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội được thành lập tại các khu phố, tuyến phố, làng nghề, điểm dân cư nông thôn hiện hữu có lợi thế về vị trí thương mại và không gian văn hóa.

Thành phố ưu tiên bố trí các khu phát triển tại khu vực định hướng phát triển theo mô hình TOD (Transit Oriented Development - đô thị định hướng giao thông công cộng) theo quy định của Luật Thủ đô.

Khu phát triển thương mại và văn hóa sẽ vận hành theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản; bảo đảm sự đồng thuận đa số đại diện của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, chủ sở hữu nhà ở/công trình kiến trúc, hộ gia đình thường trú trong khu.

Khu phát triển thương mại và văn hóa được áp dụng các tiêu chuẩn, điều kiện về văn hóa kinh doanh, an ninh, trật tự, vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường tại khu phát triển thương mại và văn hóa cao hơn so với các quy định chung để phát triển các hoạt động văn hoá, sáng tạo gắn với phát triển kinh tế bền vững, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và ngành, nghề truyền thống, thu hút, phát triển du lịch trên địa bàn.

Nhà nước khuyến khích và ưu tiên đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển trung tâm công nghiệp văn hoá trong phạm vi khu phát triển thương mại và văn hóa; bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, cải thiện cảnh quan, môi trường.

Đặc biệt, cho phép triển khai thử nghiệm có kiểm soát các ý tưởng, sản phẩm, mô hình, công nghệ hoặc hoạt động văn hóa sáng tạo mới tại khu phát triển thương mại và văn hóa với khuôn khổ giới hạn không gian, thời gian, đối tượng và trách nhiệm nhằm đánh giá tính khả thi và tác động trước khi áp dụng rộng rãi theo quy định tại Điều 25 của Luật Thủ đô, quy định của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về thử nghiệm có kiểm soát.

Các tiêu chí thành lập khu phát triển thương mại và văn hóa

Tại Điều 5 của Nghị quyết quy định điều kiện để được xem xét thành lập khu phát triển thương mại và văn hóa phải đồng thời thỏa mãn 3 tiêu chí: Có địa điểm cụ thể và khả năng cải tạo hoặc xây dựng hạ tầng văn hóa - thương mại; có phương án hoạt động, tài chính khả thi; Có trên 50% đại diện cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, trung tâm công nghiệp văn hoá (nếu có), chủ sở hữu nhà ở/công trình kiến trúc, hộ gia đình thường trú đồng thuận về tham gia, thành lập khu phát triển thương mại và văn hóa.

Căn cứ nguyên tắc, điều kiện về thành lập, tổ chức, hoạt động, quản lý khu phát triển thương mại và văn hóa, Uỷ ban nhân dân cấp xã, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp, tổ chức, cộng đồng dân cư lập hồ sơ đề nghị thành lập khu phát triển thương mại và văn hoá.

Hồ sơ phải thể hiện đầy đủ thông tin về quy mô, đặc điểm văn hóa, hệ thống di sản, phương án hoạt động, phương án đầu tư hạ tầng, các tiêu chuẩn áp dụng, mô hình quản lý và vận hành, dự thảo Quy chế hoạt động, danh sách các bên liên quan, phương án tài chính cũng như cam kết bảo vệ môi trường, an ninh, văn hóa, trật tự xã hội… hồ sơ thành lập khu phát triển thương mại và văn hóa sẽ do Sở Văn hóa và Thể thao thẩm định.

Nghị quyết cũng khẳng định Nhà nước khuyến khích và ưu tiên đầu tư các hạng mục công cộng: hạ tầng giao thông, cảnh quan đô thị, công trình tiện ích, bảo tồn di sản văn hóa, trung tâm công nghiệp văn hóa, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ công tại khu vực. Việc này không chỉ góp phần cải thiện điều kiện sống mà còn tăng tính hấp dẫn đầu tư và du lịch.

Hoạt động tại khu phát triển thương mại và văn hóa bao gồm:

Văn hóa: Tổ chức lễ hội, biểu diễn nghệ thuật, hoạt động cộng đồng, mở lớp dạy nghề truyền thống, gìn giữ và phát huy các giá trị di sản vật thể - phi vật thể, phát triển không gian trưng bày, bảo tàng nhỏ, nhà truyền thống…

Thương mại - Dịch vụ: Phát triển hệ thống chợ, cửa hàng, trung tâm thương mại gắn với đặc điểm văn hóa địa phương; Tổ chức hội chợ, triển lãm thương mại, quảng bá sản phẩm; Các hoạt động dịch vụ khác, khuyến khích mô hình sáng tạo, thử nghiệm mô hình kinh doanh mới gắn với công nghiệp văn hóa.

Du lịch: Quảng bá, giới thiệu các hoạt động tham quan, du lịch tại khu phát triển thương mại và văn hóa đến du khách trong và ngoài nước; Xây dựng và phát triển du lịch liên kết với các làng nghề, phố nghề và các điểm du lịch, khu du lịch khác.

Bên cạnh đó, khu phát triển thương mại và văn hóa cũng được thực hiện các hoạt động khác mà pháp luật không cấm.

Mọi hoạt động của khu phát triển thương mại và văn hoá được Hội đồng quản lý trực tiếp điều hành, Hội đồng quản lý bao gồm đại diện chính quyền cơ sở, tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở, đại diện của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đại diện của trung tâm công nghiệp văn hóa (nếu có) và cộng đồng dân cư trong khu vực.

Khu phát triển thương mại và văn hoá chấm dứt hoạt động theo một trong các trường hợp: Hết thời hạn hoạt động theo quyết định thành lập của khu phát triển thương mại và văn hoá mà không tiếp tục được gia hạn; Có trên 50% đại diện cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, hộ gia đình, cá nhân thực hành văn hóa đồng thuận về việc chấm dứt hoạt động; Hoạt động không hiệu quả, không đạt được mục đích đề ra…

Về trách nhiệm quản lý, UBND Thành phố có vai trò phê duyệt quyết định liên quan tới việc thành lập, tổ chức, điều chỉnh và chấm dứt hoạt động của khu phát triển thương mại và văn hóa; phê duyệt Quy chế hoạt động, các khoản thu, mức thu, cơ chế tài chính; hướng dẫn biểu mẫu, thủ tục liên quan./.