Danh thắng & Di tích Hà Nội

Chùa Đồng Bụt (huyện Quốc Oai)

Sơn Dương (t/h) 27/08/2023 09:24

Chùa mang tên địa danh của làng Đồng Bụt, nay thuộc xã Ngọc Liệp, huyện Quốc Oai, Hà Nội.

chua-dong-but-qo.png
Chùa Đồng Bụt

Chùa có tên chữ là Thiền Sư tự. Trước Cách mạng tháng Tám (1945), thôn Đồng Bụt thuộc xã Phục Liệp, tổng Liệp Mai (nhân dân quen gọi là tổng Sếp), huyện An Sơn, phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây.

Chùa Đồng Bụt cách trung tâm Hà Nội khoảng 23km về phía tây. Từ Hà Nội theo đường cao tốc Láng - Hoà Lạc đến km 29, rẽ tay trái theo con đường liên thôn khoảng 250m là tới di tích.

Ngôi chùa toạ trên một thế đất cao ráo, thoáng đãng ở trung tâm làng Đồng Bụt. Chùa nhìn về hướng tây, trước cửa chùa là ao sen và đường chính nối liền hai xóm của làng.

Theo truyền thuyết, sau khi Từ Đạo Hạnh hoá thân đầu thai làm Thái tử nhà Lý, chùa và vườn Nở - nơi sinh Từ Đạo Hạnh - đã được xây dựng để thờ phụng. Dấu tích bài minh trên quả chuông đúc năm Gia Long thứ 18 (1819) cho biết chùa Đồng Bụt được làm vào thời Trần, niên hiệu Đại Trị (1341-1369). Theo văn bia Hậu Phật bi ký niên hiệu Cảnh Trị thất niên (1669) chùa được tôn tạo, trùng tu. Chùa có mặt bằng, bố cục kiến trúc kiểu chữ “công”, bao gồm 5 gian Bái đường, 2 gian ống muống và 3 gian Thượng điện với kiến trúc chồng diêm kẻ bẩy. Qua nhiều lần sửa chữa, chùa Đồng Bụt mang phong cách kiến trúc cuối thời Lê đầu thời Nguyễn.

Chùa Đồng Bụt có quy mô lớn nhất vùng ven sông Tích của huyện Quốc Oai. Chùa được bài trí theo kiểu “tiền Phật hậu Thánh”: phía trước thờ Phật theo phái Đại thừa, Hậu cung thờ Từ Đạo Hạnh một vị sư nổi tiếng ở thời Lý được tôn lên thành thánh, đây là điểm khác biệt với các ngôi chùa quanh vùng. Chùa có nhiều tư liệu, truyền thuyết liên quan với chùa Thầy, chùa Keo (Thái Bình), được ca ngợi bằng mỹ tự: “Từ Đạo Hạnh tôn gia Đại đức Thiền sư. Với bức đại tự: “Từ cơ đan thánh - nền tảng sinh ra bậc thánh” chỉ nơi sinh, tái tạo nên một trung tâm tín ngưỡng có từ lâu đời. Nơi đây xưa nay nổi tiếng về văn hoá cổ truyền, dân gian vẫn lưu truyền câu ca: “Mồng bảy hội Thầy, mồng mười hội Sếp nhớ ngày mà đi.

Theo truyền thuyết, Từ Đạo Hạnh tên huý là Lộ, là con ông Từ Vinh và bà Tăng Thị Ngọc Loan gốc tích quê ở Đồng Bụt, sinh Từ Đạo Hạnh ở vườn Nở (cách chùa này khoảng 500m). Từ Đạo Hạnh có tư chất thông minh từng đỗ đệ nhất Bạch liên khoa. Năm Chương thánh Gia Khánh thứ 2 (1060), Thiền sư cùng Giác Hải và Không Lộ sang Tây Trúc cầu Pháp Phật sau đó về tu tại chùa Thiên Phúc ở núi Sài Sơn. Từ Đạo Hạnh sau khi hoá ở hang động trên núi Sài, thi hài được hoả táng, lấy xá lỵ tô vào tượng ở gian bên tả chùa Thiên Phúc (chùa Thầy).

Chùa Đồng Bụt có hệ thống tượng Phật khá đầy đủ, nhiều pho có niên đại sớm. Với 28 pho được bài trí trên toà Bái đường, Tam bảo, Thượng điện, ở nhà Tổ và nhà Mẫu. Toà Tam bảo có những lớp tượng cơ bản như: Tam thế Phật toạ ở tầng trên nhất. Tiếp đó là lớp Di Đà Tam tôn. Lớp thứ ba là toà Cửu long với tượng Thích Ca sơ sinh. Toà Bái đường có các pho tượng Hộ pháp Khuyến thiện và Trừng ác to và cao tới 3m. Toà Hậu cung là nơi thờ tượng chân dung Từ Đạo Hạnh và tượng thân phụ, thân mẫu của ông. Tượng Từ Đạo Hạnh là một trong những pho tượng cổ nhất của chùa, tạo tác chân dung Từ Đạo Hạnh thời còn trẻ, tư thế ngồi thiền định, nét mặt thông minh và cương nghị. Theo lệ làng từ cổ xưa, chỉ ngày hội làng 10-3 âm lịch mới mở cửa khám, đặt lên kiệu rước ra Quán Thánh - một ngôi quán giữa đồng trên đường ra chùa Thầy.

Hiện vật còn lưu giữ được tại di tích khá phong phú: với 11 đạo sắc phong, sớm nhất mang niên hiệu Cảnh Hưng thứ 44 (1783), Quang Trung ngũ niên (1792) còn lại là thời Nguyễn; đồ đá có 3 tấm bia; đồ gỗ có 5 bức hoành phi, 6 câu đối, 2 long ngai, 1 cỗ kiệu bát cống... Ngoài ra, trong chùa còn lưu giữ được cuốn thần tích cùng nhiều kinh kệ và sách cổ cùng nói tới thân thế, sự nghiệp truyền thuyết về Thánh sư Từ Đạo Hạnh.

Chùa Đồng Bụt là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng, nơi hành hương tham quan nghiên cứu của đông đảo nhân dân trong và ngoài địa phương. Chùa còn là cơ sở cách mạng thời kỳ chống Pháp, nơi tiễn đưa con em lên đường trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước.

Chùa đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1996./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
  • Chùa Đan Hội (huyện Đan Phượng)
    Trước đây, ngôi chùa thuộc tổng Tây Đam, huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây. Sau năm 1954, địa giới hành chính thay đổi, xã Tân Lập hình thành và ngôi chùa thuộc về thôn Đan Hội, xã Tân Lập, Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Mãn nhãn với “bữa tiệc” nghệ thuật “Quốc Oai – Khơi nguồn di sản”
    Chương trình nghệ thuật “Quốc Oai – Khơi nguồn di sản” tại Lễ đón Bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lễ hội Chùa Thầy và khai hội Chùa Thầy xuân Giáp Thìn, Tuần Văn hóa – Du lịch – Thương mại huyện Quốc Oai (TP. Hà Nội) 2024 đem tới cho người dân, du khách một “bàn tiệc” nghệ thuật đặc sắc, hấp dẫn.
  • [Podcast] Trà hương vị du ca
    Trà không chỉ là một loại nước giải khát thông thường mà còn là một phần của văn hóa. Bản chất của trà cũng giống như bản chất của cuộc sống đắng trước, ngọt sau dư vị nồng nàn. Hành trình của trà đến với người là một bản du ca vượt thời gian. Hôm nay, trên chuyên mục phát thanh trực tuyến Podcast, tạp chí điện tử Người Hà Nội, xin gửi đến quý vị và các bạn tác phẩm tản văn “Trà Hương vị du ca” của tác giả Nguyễn Minh Hoa.
  • Lễ hội Bình Đà xuân Giáp Thìn: Rộn ràng tiếng trống Thăng Long – Hà Nội
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội truyền thống Bình Đà xuân Giáp Thìn (12 – 14/4/2024) tại xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, TP. Hà Nội, “Liên hoan trống nghệ thuật Phụ nữ Thanh Oai đoàn kết – vươn xa” đã đem đến cho người dân và du khách những phần trình diễn trống hùng tráng, đặc sắc.
  • Đề xuất đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Quảng Ninh chạy tối đa 160km/h
    Tuyến đường sắt mới Lào Cai - Hà Nội - Quảng Ninh khổ 1.435 mm được quy hoạch với tốc độ thiết kế 160 km/h, tốc độ chạy tàu khách 160-200 km/h.
  • Gần 1.000 người được huy động cho chương trình nghệ thuật 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ
    Chương trình nghệ thuật tối 6/5 tại TP. Điện Biên Phủ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác định là điểm nhấn của chuỗi hoạt động kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Chương trình dự kiến quy tụ 180 nghệ sĩ chuyên nghiệp, nhiều nghệ sĩ biểu diễn hàng đầu như NSND Quang Thọ, NSND Dương Minh Đức, các ca sĩ như Tùng Dương, Dương Hoàng Yến…
Đừng bỏ lỡ
Chùa Đồng Bụt (huyện Quốc Oai)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO