Bên lề Hà Nội

Vũ Anh Thư| 15/11/2022 11:14

Thi thoảng, trong câu chuyện trà dư tửu hậu, người bạn của tôi hay nói rằng, cuộc đời chị phải nhiều lần cảm ơn Hà Nội. Từ một thiếu nữ tỉnh lẻ, lên thành phố lập nghiệp với hai bàn tay trắng, sau một thời gian, Hà Nội đã đem lại cho chị mọi điều như chị hằng mơ ước: một công việc tốt, một người chồng tốt, một cơ ngơi xinh xắn cùng hai đứa con ngoan. Với người bình thường thì hẳn là trọn vẹn đủ đầy. Vì thế, chị yêu Hà Nội bằng thứ tình nồng nhiệt, yêu và biết ơn!

1141_blang_vietmanh2(1).jpg
Tôi nghĩ nhiều về nỗi nhớ quê hương, nhưng chưa thốt lên một lời nào về tình yêu Hà Nội (ảnh minh hoạ)

Còn tôi, hơn 20 năm Hà Nội, những gì tôi chi chút cố gắng cũng chỉ chìm khuất trong hàng triệu người tất tả mưu sinh. Dù đã nhận hộ khẩu thành phố, nhưng tôi chưa một lần tự xưng mình là “Người Hà Nội”. Tôi nghĩ nhiều về nỗi nhớ quê hương, nhưng chưa thốt lên một lời nào về tình yêu Hà Nội.

Vì sao ư? Vì Hà Nội rộng lớn quá, Hà Nội sâu sắc quá. Hà Nội mang trong mình bao trầm tích bể dâu của hơn nghìn năm tuổi. Hà Nội rực rỡ vàng son hội tụ nhân tài của bao miền văn hóa. Làm sao tôi có thể hiểu được nếu chỉ qua vài cuốn sách, vài bộ phim, vài cuộc chuyện trò.

20 năm, tôi mang tâm thức một người đi bên lề thành phố, háo hức và lặng lẽ, nhiệt thành và tự ti, rụt rè chạm tay vào Hà Nội.

20 năm, tôi thực hiện nhiều chuyến đi gần và đi xa để nhận diện Hà Nội, soi vào Hà Nội, kiếm tìm Hà Nội. Trong những chuyến đi ấy, tôi còn muốn kiếm tìm chính tôi, nhận diện mình đang ở đâu trong lòng Hà Nội.

Rụt rè. Thật sự rụt rè. Và mãi còn rụt rè. Vì những nơi mang chất Hà Nội nhất, tôi chỉ dám ngắm vọng, hoặc nếu đến gần, thì nhẹ bước, sợ góp thêm chút ồn ào làm bong vệt ký ức đang lim dim ngủ, nơi những tường rêu, mái ngói, khung cửa cũ phố Tràng Tiền, Hàng Đường, Hàng Bạc, Hàng Ngang… Tôi xa lạ với sầm uất bán mua chốn kẻ chợ. Tôi lặng lẽ trước vũ trường quán bar sôi động âm thanh chói gắt ánh đèn màu. Tôi chưa đủ lịch lãm để chạm vào một Hà Nội linh thiêng hào hoa, chưa đủ tự tin để bước vào những không gian sang trọng thanh lịch, chưa đủ thành đạt để kết thân với giới quý tộc thượng lưu, chưa đủ kiến thức để mạn đàm với những học giả khiêm cung ẩn mình trong căn gác nhỏ. Cũng chưa đủ tinh tế để bàn luận về món ngon Hà Nội xưa, nét thanh lịch Hà Nội xưa, vẻ uyên thâm Hà Nội xưa…

Tôi thiếu tất cả để trở thành người Hà Nội.

Nhưng Hà Nội vẫn mở lòng đón tôi.

Những ngày đầu Hà Nội, tôi đã ở bên lề. Thành phố tiếp tục mở rộng, tôi bị đẩy ra xa hơn, và hàng ngày lóp ngóp bò vào nội đô làm việc, trong nắng, trong khói bụi, trong đông đúc người xe. Tôi thân thuộc với những con đường ngổn ngang bụi bặm mà vắng bóng cây xanh. Tôi lẫn trong bao dáng hình tất bật vì thời gian, nhàu nhĩ vì lo lắng, nhăn nhó vì bực bội. Tôi đi bên những gương mặt mệt mỏi vì tăng ca, vì chạy chợ, vì thất nghiệp, vì nhà cửa chật chột, vì cãi nhau giành chỗ mưu sinh vỉa hè quán nước. Họ không biết đến bữa tiệc thượng lưu ở đâu, chiếc xe sang êm và mát mẻ ra sao, những ngôi biệt thự tiện nghi thế nào. Họ thuộc về ngõ nhỏ ưu phiền, với tiếng í ới chồng vợ, tiếng dọa nạt xen tiếng rao bánh mỳ, mùi bếp than tổ ong, tiếng ho và tiếng cười con trẻ…

***

Chiều nay. Một chiều xuân nắng oi nồng và gió thì mơn trớn. Tôi chọn góc hồ Tây vắng vẻ, xa trung tâm thành phố. Nước mắt ở đâu theo gió tràn về. Rất nhiều lần, tôi rơi nước mắt trước cái mênh mông sâu thẳm của hồ Tây. Nơi đây, từng chứng kiến nụ hôn thơ dại đầu đời, vòng tay nồng nhiệt đầu đời. Người con trai ấy giờ đang ở nơi nào xa lắc, hay vẫn đang bươn bả giữa phố phường náo nhiệt, hay đang ở bên kia của mé Tây hồ? Sóng nước hồ Tây bốn mùa luân chuyển có lưu giữ giọt nước mắt nào tôi đã từng rơi?

Thời gian cũng như những vòng sóng này, miệt mài chảy mãi chảy mãi. Tôi lẫn vào hàng triệu con người ngụ cư, hàng triệu số phận vui buồn, như con kiến nhỏ nhập vào đàn kiến khổng lồ nối nhau làm nên cái tất bật đêm ngày. Hà Nội chưa bao giờ ưu ái, chưa bao giờ đem cho tôi một cơ hội riêng nào cả. Nhưng tôi vẫn thầm cảm ơn Hà Nội. Hà Nội đã gọi tôi đến rồi lại đẩy tôi xa, buộc tôi phải tự bơi giữa mênh mang sóng nước, đôi khi vắt tôi đến run rẩy kiệt sức. Hà Nội để mặc tôi khóc, mặc tôi khôn dại, mặc tôi bẽ bàng.

Hà Nội. Người đã không lau cho tôi dòng nước mắt giữa đường. Nhưng tôi không trách người. Bởi người dạy tôi cách tự đứng lên.

Tôi – một người quê bên lề thành phố, yêu Hà Nội bằng tình yêu rất xa!

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Vũ Anh Thư. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.

Bài liên quan
  • Mong một lần trở lại Hà Nội
    Nhiều người nói rằng bây giờ chỉ cần trong ví có tiền, đặt một chuyến bay là có thể đi đến bất cứ nơi nào mà ta muốn. Thế nhưng đối với tôi, việc đặt chân đến một nơi nào đó chưa bao giờ là dễ dàng.
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Xã Bình Minh hòa dòng chảy mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
    Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh (TP Hà Nội) đã, đang tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trên địa bàn. Trong đó, Hội thi “Tài - Sắc Bình Minh” do UBND xã Bình Minh tổ chức, diễn ra tối 22/11 tại Trường Tiểu học và THCS Xanh Tuệ Đức (khu đô thị Thanh Hà) được xem là hoạt động điểm nhấn.
  • Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ: Tiếp nối truyền thống, vun đắp giá trị giáo dục
    Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đã và đang công tác tại nhà trường. Đây là dịp để thầy và trò cùng nhìn lại hành trình xây dựng, phát triển, trân trọng những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng mái trường liên cấp Tây Hồ ngày càng phát triển, giàu bản sắc.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
Bên lề Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO