Thúc đẩy sự kết nối toàn cầu về tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo

Ngày 5/12, tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp cùng Văn phòng UNESCO tại Việt Nam tổ chức chương trình trao đổi với chủ đề Lễ hội trong Thành phố Sáng tạo “Kiến tạo tương lai: Thực hành tốt và Khung phát triển từ Hà Nội và Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO”.

Chương trình nằm trong khuôn khổ thực hiện Kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội về việc tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO năm 2025. Sự kiện không chỉ là diễn đàn để Hà Nội thể hiện cam kết trong việc phát huy các nguồn lực văn hóa mà còn là cơ hội quý báu để kết nối, học hỏi kinh nghiệm từ quốc tế.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Bạch Liên Hương khẳng định, trở thành thành viên “Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO”, sau hơn 6 năm, Hà Nội có đã nhiều hoạt động cụ thể hóa những cam kết xây dựng Thành phố sáng tạo. Thành phố đã và đang khẳng định vị thế của một trong những Thành phố, Thủ đô năng động sáng tạo của châu Á. Thành phố đã đẩy mạnh các hoạt động thiết kế sáng tạo, kết nối cơ hội hợp tác giữa các thành phố cùng Mạng lưới.

Năm 2024, Thành phố đã thành lập Hội đồng chuyên gia tư vấn, xây dựng các không gian hoạt động sáng tạo.., xây dựng tiêu chí và các không gian hoạt động sáng tạo. Thành lập Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội, xây dựng mạng lưới Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội kết nối các đơn vị tổ chức cá nhân, chuyên gia, nghệ sĩ, nhóm cộng đồng hoạt động trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo; thu hút kết nối các nguồn lực sáng tạo ở địa phương và quốc tế; giới thiệu, chia sẻ, hỗ trợ cộng đồng sáng tạo phát triển và mở rộng, điểm nhấn là tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội.

“Có được các kết quả tốt đẹp đó là do trước hết, Thành phố nhận được sự quan tâm, hỗ trợ, tư vấn của rất nhiều chuyên gia giỏi trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo. Chúng tôi vô cùng trân trọng những đóng góp, giúp đỡ đó. Và hôm nay, tại Hội nghị này, nhằm thúc đẩy sự trao đổi toàn cầu về tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam tiếp tục hỗ trợ mời một số chuyên gia đại diện thành phố trong Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trao đổi nội dung Lễ hội trong Thành phố sáng tạo, cùng xây dựng một khuôn khổ chung hướng tới những chương trình Lễ hội có tác động, mang tính bao trùm và bền vững”, bà Bạch Liên Hương nhấn mạnh.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cũng kỳ vọng, qua buổi trao đổi này giới thiệu các thực hành tốt của Hà Nội trong việc tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội như một mô hình về Lễ hội đô thị sáng tạo và đổi mới. Cùng với đó là trao đổi giữa các Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế và các lĩnh vực liên quan chia sẻ chiến lược tổ chức lễ hội, các thách thức, cũng như cách thức gắn kết cộng đồng. Khám phá vai trò của các Lễ hội Thiết kế sáng tạo trong việc phát triển đô thị, trao quyền cho thanh niên, thúc đẩy khởi nghiệp văn hóa và hợp tác quốc tế. Cùng xây dựng một khung tổ chức linh hoạt và có khả năng mở rộng, phù hợp với bối cảnh địa phương.

Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker nhấn mạnh, việc Hà Nội được công nhận là Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế đã mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó sáng tạo trở thành động lực quan trọng của quá trình phát triển. Ông đánh giá cao nỗ lực của Hà Nội trong xây dựng hệ sinh thái sáng tạo thông qua các lễ hội, mạng lưới kết nối cộng đồng và những sáng kiến trao quyền cho thế hệ nhà thiết kế trẻ.

Ông Jonathan Baker khẳng định, các lễ hội sáng tạo tuy có thời lượng ngắn nhưng tạo ra tác động lan tỏa lâu dài khi giúp kết nối cộng đồng, hồi sinh các không gian công cộng và thể hiện bản sắc, khát vọng phát triển của các thành phố. Hội nghị lần này, là cơ hội để các thành viên Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO chia sẻ mô hình hợp tác hiệu quả và kinh nghiệm tổ chức lễ hội hướng tới xây dựng một khung Lễ hội chung mang tính định hướng, có khả năng thích ứng với đặc thù văn hóa của từng địa phương.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận xung quanh bốn nội dung chính: Giới thiệu thực hành tốt của Hà Nội trong việc tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội như một mô hình về Lễ hội đô thị sáng tạo và đổi mới; Chia sẻ chiến lược tổ chức lễ hội, thách thức và giải pháp gắn kết cộng đồng; Khám phá vai trò của Lễ hội Thiết kế sáng tạo trong phát triển đô thị, trao quyền cho thanh niên và thúc đẩy khởi nghiệp văn hóa và hợp tác quốc tế; Đề xuất khung tổ chức lễ hội linh hoạt, phù hợp giá trị Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO và bối cảnh địa phương.

Bà Suwannee Senee, đại diện Thành phố Sáng tạo Chiang Mai (Thái Lan), cho biết Chiang Mai xây dựng cộng đồng sáng tạo bền vững với mô hình hợp tác 3 bên: công – tư – cộng đồng. Thành phố được công nhận 9 nhóm ngành thủ công chủ đạo, gồm chế tác bạc, sơn mài, dệt may, điêu khắc gỗ và nhiều loại hình mỹ nghệ khác. Nơi đây có hơn 200 không gian sáng tạo hỗ trợ nghệ sĩ, nhà thiết kế và nghệ nhân chế tác. Các ngành công nghiệp sáng tạo tại Chiang Mai tạo việc làm cho hơn 60.000 lao động, đóng góp 12–14% GDP toàn tỉnh.

Bà Suwannee Senee cũng chia sẻ rằng trong hợp tác công – tư – cộng đồng (PPP) tại Thái Lan, khu vực công đóng vai trò định hướng chính sách và tạo điều kiện hỗ trợ. Chính quyền địa phương và cấp tỉnh xây dựng quy hoạch khu sáng tạo, bao gồm khu phố cổ. Tổ chức hành chính tỉnh Chiang Mai tài trợ và triển khai các chương trình về thủ công mỹ nghệ.

Trong khi đó, bà Ho Rui Oi Chachael, Điều phối viên Quan hệ Quốc tế, Phòng Xúc tiến Công nghiệp (Sở Kinh tế, Tòa thị chính Asahikawa, Nhật Bản), chia sẻ kinh nghiệm gắn kết thanh thiếu niên và cộng đồng tại Tuần lễ Thiết kế Asahikawa.

“Chúng tôi nỗ lực nâng cao năng lực cảm thụ và hiểu biết về thiết kế cho mọi công dân. Việc này giúp thắt chặt sự gắn kết cộng đồng trong thành phố thiết kế. Đặc biệt, chúng tôi khuyến khích thế hệ trẻ – những nhà lãnh đạo tương lai – trau dồi hiểu biết về thiết kế qua mọi cơ hội giáo dục. Chúng tôi cũng mở rộng mạng lưới kết nối giữa các thành phố thiết kế thông qua việc học hỏi các nền văn hóa đa dạng”, bà Ho Rui Oi Chachael chia sẻ.

Tại hội nghị, đại diện nhiều Thành phố Sáng tạo của Việt Nam như Đà Nẵng, Lâm Đồng… cũng chia sẻ kinh nghiệm xây dựng Thành phố Sáng tạo tại địa phương. Các địa phương đều đề cao vai trò của cộng đồng, sự tham gia góp sức và tạo điều kiện của chính quyền.

Hội nghị là hoạt động tiếp nối các chương trình hợp tác giữa Hà Nội và UNESCO, hướng tới xây dựng các lễ hội sáng tạo có tác động bền vững, bao trùm và thúc đẩy vị thế Hà Nội trong mạng lưới các Thành phố Sáng tạo toàn cầu./.