Lăng đá Huệ Linh

Phương Anh (T/h)| 08/12/2022 08:20

Lăng Huệ Linh thôn Lại Yên, nhân dân thường gọi là lăng đá Lại Yên 1. Tương truyền di tích này thờ Phạm Mẫn Trực.

hue-linh-tu-700x400.jpg

Phần ngoài lăng là vườn cây trải ra một không gian đẹp, phần trong chính là khu vực lăng được xây tường bao quanh. Khuôn viên lăng ngày nay là một hình chữ nhật dàn ngang có chiều dài 9,66m và chạy sâu vào 20,85m được ngăn làm đôi và giới hạn bởi các tường đá ong dày 0,89m, cao 1,15m. Nhà bia, tượng và bàn thờ đều được cổ nhân làm bằng đá xanh. Cổng có mái cao 2,45m, vòm cổng cao 1,50m, rộng 0,95m. Trên vòm cổng đề 3 chữ Hán: “Huệ Linh từ”, phía dưới có bậc cao chừng 0,18m, hai bên cổng đều có tượng chó đá trong tư thế ngồi, cổ đeo chuông, giữa hai chân chống đặc cao 0,85m, để chìm. Qua cổng vào trong sân với bố cục đăng đối hai bên, phía ngoài là đôi voi đá chầu cao 1,05m, dài 1,80m điêu khắc theo lối tả thực, lùi vào là nhà bia có hình thức giống nhau với mái rủ bốn phía. Tường phía ngoài của hai nhà bia này chạm võ tướng đứng cạnh cầm vũ khí oai vệ, dáng đăng đối với nhiều chi tiết tạo sự thống nhất. Cũng tại nơi này khắc đôi câu đối có nội dung:

Phiên âm chữ Hán:

Đại Việt nồng âm thừa hỷ bí hương thuỳ dịch thế

Tứ tinh dục tú nhị điêu vụ tử quán trung triều

Có nghĩa là: Nhắc nhỏ con cháu Đại Việt biết thừa hưởng âm phúc giữ đèn hương mãi mãi thì được chung đúc khí thiêng để cân đai rộn rã chốn triều trung.

Trong hai nhà bia này có một tấm bia đá cỡ lớn. Tấm bia ở nhà bên trái có tên là: “Phạm công gia phả ký”, còn tấm bia bên phải có tên: “Huệ Linh từ hậu thần bị văn, tam xã thổ hậu phật sự liệt”. Cả hai tấm bia này đều có niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 9 (1713). Trên đường thần đạo vào lăng có hương án sập thờ, rồi tiếp một hương án nữa, tất cả đều được tạo tác từ một khối đá nguyên, đường nét sắc sảo, riêng hương án ngoài chạm hoa lá và hổ phù. Sau hương án là chiếc cổng kiểu nhà 4 mái dài 1,50m, 0,84m, cao 1,98m, nhưng vòm cổng chỉ cao 0,96m, rộng 0,76m, trên nóc có hai đầu dư chạm rồng mang tính tượng trưng. Chính từ chiếc cổng này dàn ra hai bên bức tường ngăn đôi lăng. Phần trong là khu mộ đặt một khối đá xanh dài 3,00m, rộng 1,30m trên khối đá khắc 5 chữ Hán: “Phạm tướng công linh mộ”, giữa bức tường hậu là bình phong có dáng như ngôi nhà bằng đá ong.

Bài văn bia “Phạm công gia phả ký” cho biết thân thế chủ nhân lăng Huệ Linh vốn người họ Nguyễn, đến khi sinh ra thì lấy họ mẹ. Ông sinh năm Mậu Tuất (1658). Năm 27 tuổi thi đỗ hạng ưu và nhận chức Tả đề điểm. 38 tuổi giữ chức Thắng tả đổi binh và Tả giám thừa. 41 tuổi thăng chức Thị hậu nội giám đội binh làm ở Hợp Châu. 43 tuổi cai quản các tàu nước ngoài, lên chức Nội tả tượng đội binh. 44 tuổi kiêm chức Chi thị nội thư tả bộ binh phiên và đi sứ Ai Lao. 46 tuổi đi tuần thú ở Tam Kỳ. 51 tuổi là Phó tri thị nội thư tả bộ binh phiên. Lúc này ông lại dự thi và đỗ hạng ưu nên thăng hai bậc, giữ chức Thái giám kiêm Tri công tượng, cai quản phủ Chấn Yên, Châu Bồn Mang. 52 tuổi giữ chức Công tượng kiêm Thị hầu dực trung đội binh kiêm Tả tượng đội binh, được thăng hai bậc làm Đô thái giám và Thị nội giám. 53 tuổi cai quản 10 châu ở các Phủ Gia Hưng và An Tây. 56 tuổi phụng ân lên chức Thị nhất, làm Phó cai quản hậu tượng kỵ binh, lên chức Tổng thái giám. Phả ký chỉ ghi đến đây vì dựng năm 1713.

Kết hợp với tấm bia về việc hậu thần hậu Phật của ông, chúng ta được biết thêm ông có công cứu giúp người nghèo khó, từng bỏ ra 616 quan tiền và một số vàng bạc để làm miếu, cúng chùa 65 quan tiền và 6 mẫu ruộng, giao 360 quan và một số vàng bạc để làm tế điền, 8 mẫu làm huệ điền.

Lăng Huệ Linh có tính chất là đền thờ nên nhân dân còn gọi là văn chỉ, cúng vào rằm tháng giêng. Tương truyền rằng ông là cậu của Phạm Đôn Nghị, vị chủ nhân của lăng đá Hiển Linh.

Lăng đá Huệ Linh đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1964.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01

Bài liên quan
  • Đình, nghè Mai Động
    Đình Mai Động được khởi dựng từ lâu đời. Trước kia đình thuộc trại Mai Động, huyện Thanh Đàm, sau là làng Mai Động, huyện Thanh Trì, nay làng phường Mai Động, quận Hoàng Mai, Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tìm về dấu tích Giảng Võ trường ở Thăng Long xưa
    Trong suốt hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, nhân dân ta đã anh dũng chống lại nhiều kẻ xâm lược để bảo vệ nền độc lập tự do của Tổ quốc. Để có được thành công như ngày hôm nay, việc đào tạo nhân tài là yếu tố quan trọng, gồm cả về văn và võ. Tuy nhiên, việc đào tạo nhân tài về võ rất ít được ghi chép và rất hạn chế thông tin. Các di tích đào tạo về võ ở Thăng Long như điện Giảng Võ, Giảng Võ trường được ghi nhận từ các thời Lý nhưng đến nay vẫn chưa rõ ràng. Giảng Võ hiện nay là một phường nằm ở phía Tây của Hoàng thành Thăng Long, trước đây khu vực này còn có tên là Thập Tam trại.
  • Lối đi đầy mùi khói cuối năm
    Một cảm xúc lan nhẹ trong lòng tôi. Ôi cái mùi khói đống rấm lâu lắm rồi tôi không còn được thấy. Đã gần bốn chục năm rồi, kể từ khi mẹ tôi theo mấy chị em chúng tôi ra thành phố sống, rồi bệnh già mà khuất núi, tôi không được ăn Tết ở quê.
  • Ngựa trong đời sống Thăng Long - Hà Nội
    Hà Nội có 5 địa danh gắn với chữ Mã là phố Kim Mã, hồ Mã Cảnh, phố Hòa Mã, phố Hàng Mã và đền Bạch Mã. Tuy nhiên, chữ Mã với nghĩa là ngựa thì chỉ có Kim Mã, Mã Cảnh và Bạch Mã. Tuy nhiên Bạch Mã với nghĩa ngựa trắng chỉ là truyền thuyết, còn chữ Mã trong Hàng Mã và Hòa Mã là chữ Nôm chỉ đồ cúng tế, quần áo mặc khi làm lễ.
  • Y tế Hà Nội đảm bảo thường trực 24/24 giờ dịp Tết Bính Ngọ 2026
    Sở Y tế giao Trung tâm cấp cứu 115 Hà Nội là thường trực phối hợp các đơn vị trên địa bàn bố trí nhân lực, phương tiện đảm bảo công tác cấp cứu, hỗ trợ vận chuyển người bệnh an toàn; sẵn sàng thường trực 24/24 giờ tại Trung tâm Cấp cứu 115 và các trạm vệ tinh cấp cứu...
  • Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm hỏi, tặng quà công nhân vệ sinh môi trường ứng trực Tết Bính Ngọ trên địa bàn Hà Nội
    Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, sáng 15/2 (28 tháng Chạp năm Ất Tỵ), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới thăm hỏi, động viên, tặng quà lực lượng công nhân lao động vệ sinh môi trường đang ứng trực trên địa bàn Thủ đô Hà Nội. Cùng đi với Thủ tướng có Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền.
Đừng bỏ lỡ
  • Sắc xuân rộn ràng trong không gian nghệ thuật mở tại Nhà Bát Giác
    Tối ngày 15/2, trong không khí xuân lan tỏa khắp Thủ đô, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” tiếp tục diễn ra tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, mang đến cho người dân và du khách một đêm thưởng thức nghệ thuật giàu màu sắc, kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, xiếc và múa.
  • Nhạc sĩ Giáng Son ra mắt MV "Hà Nội những sắc hoa mùa xuân"
    Những ngày giáp Tết 2026, nhạc sĩ Giáng Son vừa giới thiệu dự án âm nhạc đặc biệt mang tên Hà Nội những sắc hoa mùa xuân. Ca khúc được phổ từ bài thơ Hoa Hà Nội của tác giả Dương Quyết Thắng do ca sĩ Hà Trần thể hiện
  • Thủ đô Hà Nội khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và tầm vóc, viết tiếp những trang sử hào hùng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước
    Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nội đã trả lời phỏng vấn báo chí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, trong đó Bí thư Thành ủy khẳng định: Bản lĩnh, trí tuệ và tầm vóc của Thủ đô văn hiến và anh hùng mãi là điểm tựa vững chắc để Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Thủ đô viết tiếp những trang sử hào hùng, tạo những giá trị mới trong giai đoạn cách mạng mới của đất nước! Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu bài phỏng vấn đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội.
  • “Bản hòa tấu mùa xuân” giữa lòng Thủ đô
    Chiều ngày 15/2, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” đã mang đến cho công chúng Thủ đô một không gian nghệ thuật ngập tràn sắc xuân với buổi biểu diễn nhạc Jazz mang chủ đề “bản hòa tấu mùa xuân”.
  • Trước mùa
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Trước mùa của tác giả Đặng Huy Giang.
  • Nhà hát Kịch Hà Nội mang Xuân đến Sơn Tây và Xã đảo Minh Châu
    Tối 16/02/2026 (đêm Giao thừa Tết Bính Ngọ), Nhà hát Kịch Hà Nội đồng thời tổ chức 02 chương trình nghệ thuật “Chào Xuân Bính Ngọ 2026” phục vụ Nhân dân tại xã Sơn Tây và xã Minh Châu (Ba Vì).
  • Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026: Miễn phí hoàn toàn trông giữ xe ô tô, nâng cao chất lượng phục vụ du khách
    Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 được tổ chức với nhiều điểm mới trong công tác quản lý, phục vụ Nhân dân và du khách, trong đó nổi bật là chính sách miễn phí trông giữ xe các ô tô dịch vụ (biển màu vàng) và xe từ 10 chỗ ngồi trở lên ở các bãi trông giữ xe theo quy định, góp phần giảm chi phí, tạo thuận lợi cho người dân khi tham gia lễ hội.
  • Hương cốm ấy
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu tới quý độc giả bài thơ Hương cốm ấy của tác giả Châu Anh Tuấn.
  • Linh vật Ngựa ở Cố đô Huế tạo hình biểu trưng giàu giá trị văn hóa
    Các linh vật Ngựa được trang trí tại Hội Xuân Huế 2026 theo lối ngôn ngữ tạo hình mang tính biểu trưng và hình tượng văn hóa cùng họa tiết trang trí trong kiến trúc và trang phục cung đình triều Nguyễn thể hiện rõ khí chất của Huế.
  • Trình diễn nghệ thuật ca trù "Hàn Lạp Nhã Ca"
    Hàn Lạp Nhã Ca là chương trình giới thiệu nghệ thuật ca trù do các nghệ nhân, ca nương, kép đàn Câu lạc bộ Ca trù Long Thành thực hiện, do Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Khoa làm Chủ nhiệm, phối hợp cùng các ca nương khách mời đến từ Câu lạc bộ Ca trù Lỗ Khê.
Lăng đá Huệ Linh
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO