Lăng đá Huệ Linh

Phương Anh (T/h)| 08/12/2022 08:20

Lăng Huệ Linh thôn Lại Yên, nhân dân thường gọi là lăng đá Lại Yên 1. Tương truyền di tích này thờ Phạm Mẫn Trực.

hue-linh-tu-700x400.jpg

Phần ngoài lăng là vườn cây trải ra một không gian đẹp, phần trong chính là khu vực lăng được xây tường bao quanh. Khuôn viên lăng ngày nay là một hình chữ nhật dàn ngang có chiều dài 9,66m và chạy sâu vào 20,85m được ngăn làm đôi và giới hạn bởi các tường đá ong dày 0,89m, cao 1,15m. Nhà bia, tượng và bàn thờ đều được cổ nhân làm bằng đá xanh. Cổng có mái cao 2,45m, vòm cổng cao 1,50m, rộng 0,95m. Trên vòm cổng đề 3 chữ Hán: “Huệ Linh từ”, phía dưới có bậc cao chừng 0,18m, hai bên cổng đều có tượng chó đá trong tư thế ngồi, cổ đeo chuông, giữa hai chân chống đặc cao 0,85m, để chìm. Qua cổng vào trong sân với bố cục đăng đối hai bên, phía ngoài là đôi voi đá chầu cao 1,05m, dài 1,80m điêu khắc theo lối tả thực, lùi vào là nhà bia có hình thức giống nhau với mái rủ bốn phía. Tường phía ngoài của hai nhà bia này chạm võ tướng đứng cạnh cầm vũ khí oai vệ, dáng đăng đối với nhiều chi tiết tạo sự thống nhất. Cũng tại nơi này khắc đôi câu đối có nội dung:

Phiên âm chữ Hán:

Đại Việt nồng âm thừa hỷ bí hương thuỳ dịch thế

Tứ tinh dục tú nhị điêu vụ tử quán trung triều

Có nghĩa là: Nhắc nhỏ con cháu Đại Việt biết thừa hưởng âm phúc giữ đèn hương mãi mãi thì được chung đúc khí thiêng để cân đai rộn rã chốn triều trung.

Trong hai nhà bia này có một tấm bia đá cỡ lớn. Tấm bia ở nhà bên trái có tên là: “Phạm công gia phả ký”, còn tấm bia bên phải có tên: “Huệ Linh từ hậu thần bị văn, tam xã thổ hậu phật sự liệt”. Cả hai tấm bia này đều có niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 9 (1713). Trên đường thần đạo vào lăng có hương án sập thờ, rồi tiếp một hương án nữa, tất cả đều được tạo tác từ một khối đá nguyên, đường nét sắc sảo, riêng hương án ngoài chạm hoa lá và hổ phù. Sau hương án là chiếc cổng kiểu nhà 4 mái dài 1,50m, 0,84m, cao 1,98m, nhưng vòm cổng chỉ cao 0,96m, rộng 0,76m, trên nóc có hai đầu dư chạm rồng mang tính tượng trưng. Chính từ chiếc cổng này dàn ra hai bên bức tường ngăn đôi lăng. Phần trong là khu mộ đặt một khối đá xanh dài 3,00m, rộng 1,30m trên khối đá khắc 5 chữ Hán: “Phạm tướng công linh mộ”, giữa bức tường hậu là bình phong có dáng như ngôi nhà bằng đá ong.

Bài văn bia “Phạm công gia phả ký” cho biết thân thế chủ nhân lăng Huệ Linh vốn người họ Nguyễn, đến khi sinh ra thì lấy họ mẹ. Ông sinh năm Mậu Tuất (1658). Năm 27 tuổi thi đỗ hạng ưu và nhận chức Tả đề điểm. 38 tuổi giữ chức Thắng tả đổi binh và Tả giám thừa. 41 tuổi thăng chức Thị hậu nội giám đội binh làm ở Hợp Châu. 43 tuổi cai quản các tàu nước ngoài, lên chức Nội tả tượng đội binh. 44 tuổi kiêm chức Chi thị nội thư tả bộ binh phiên và đi sứ Ai Lao. 46 tuổi đi tuần thú ở Tam Kỳ. 51 tuổi là Phó tri thị nội thư tả bộ binh phiên. Lúc này ông lại dự thi và đỗ hạng ưu nên thăng hai bậc, giữ chức Thái giám kiêm Tri công tượng, cai quản phủ Chấn Yên, Châu Bồn Mang. 52 tuổi giữ chức Công tượng kiêm Thị hầu dực trung đội binh kiêm Tả tượng đội binh, được thăng hai bậc làm Đô thái giám và Thị nội giám. 53 tuổi cai quản 10 châu ở các Phủ Gia Hưng và An Tây. 56 tuổi phụng ân lên chức Thị nhất, làm Phó cai quản hậu tượng kỵ binh, lên chức Tổng thái giám. Phả ký chỉ ghi đến đây vì dựng năm 1713.

Kết hợp với tấm bia về việc hậu thần hậu Phật của ông, chúng ta được biết thêm ông có công cứu giúp người nghèo khó, từng bỏ ra 616 quan tiền và một số vàng bạc để làm miếu, cúng chùa 65 quan tiền và 6 mẫu ruộng, giao 360 quan và một số vàng bạc để làm tế điền, 8 mẫu làm huệ điền.

Lăng Huệ Linh có tính chất là đền thờ nên nhân dân còn gọi là văn chỉ, cúng vào rằm tháng giêng. Tương truyền rằng ông là cậu của Phạm Đôn Nghị, vị chủ nhân của lăng đá Hiển Linh.

Lăng đá Huệ Linh đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1964.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01

Bài liên quan
  • Đình, nghè Mai Động
    Đình Mai Động được khởi dựng từ lâu đời. Trước kia đình thuộc trại Mai Động, huyện Thanh Đàm, sau là làng Mai Động, huyện Thanh Trì, nay làng phường Mai Động, quận Hoàng Mai, Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Đình Nam Đồng
    Đình Nam Đồng hiện ở số 73 phố Nguyễn Lương Bằng, phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội. Đây là ngôi đình cổ của làng Nam Đồng xưa, thờ Thành hoàng là Thái úy Việt Quốc công Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) - vị danh tướng kiệt xuất dưới triều Lý, người có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ nền độc lập của quốc gia Đại Việt ở thế kỷ XI.
  • Đình làng Văn Uyên - Nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa và dấu ấn Đức Thánh Nguyễn Siêu
    Nằm bên dòng sông Hồng, đình làng Văn Uyên (nay thuộc xã Nam Phù, TP. Hà Nội) là nơi nhân dân địa phương thờ Đức Thánh Nguyễn Siêu làm Thành hoàng làng. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đình không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa.
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc mừng Ngày Giải phóng Thủ đô
    Đồng chí Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Hà Nội dự kiến tổ chức 2 trận địa bắn pháo hoa cùng nhiều chương trình văn hóa nghệ thuật đặc sắc.
  • Hà Nội hướng tới trở thành điểm gặp gỡ thường xuyên của các nền văn hóa trên thế giới
    Từ thành công của năm 2025 và 2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Ngoại giao, Thành phố Hà Nội, UNESCO, các cơ quan đại diện ngoại giao và các đối tác quốc tế để xây dựng Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội trở thành một nền tảng giao lưu và hợp tác văn hóa quốc tế có uy tín, tổ chức thường niên, có bản sắc riêng và tạo ra những kết quả hợp tác cụ thể qua từng năm.
  • Triển lãm “Sắc Tâm 2026”: Điểm chạm giữa nghệ thuật và di sản
    Triển lãm “Sắc Tâm 2026” lần thứ 2 mang đến những cách tiếp cận đa dạng với sơn mài, từ trừu tượng đến hiện thực, từ tinh tế đến mạnh mẽ. Qua ngôn ngữ nghệ thuật riêng, các họa sĩ mở ra những đối thoại về con người, thiên nhiên, thời gian và đời sống đương đại.
  • Tây Hồ ghi dấu ấn tại Giải Bơi chải thuyền rồng và Ván SUP Hà Nội mở rộng 2026
    Không chỉ là địa bàn diễn ra những cuộc tranh tài sôi động trên mặt nước hồ Tây, Tây Hồ còn ghi dấu ấn bằng thành tích nổi bật của các đội tuyển địa phương. Trong nhóm các đội xã, phường tham dự Giải Bơi chải thuyền rồng và Ván SUP Hà Nội mở rộng năm 2026, đội nam Tây Hồ giành giải Nhất, đội nữ giành giải Nhì, góp thêm niềm vui cho ngày hội thể thao giữa lòng Thủ đô.
  • Nâng cấp chuỗi giá trị: Động lực tăng trưởng, kiến tạo lợi thế cạnh tranh cho Việt Nam
    Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển Bền vững Việt Nam (VCSF) 2026, với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá – Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình”, ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, đã kể câu chuyện về hành trình của hạt cà phê để làm rõ một bài toán lớn của nền kinh tế là chuyển từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang tăng trưởng dựa trên giá trị một cách bền vững. Theo ông, lời giải nằm ở việc nâng cấp đồng bộ toàn bộ chuỗi giá trị, từ nông dân, nhà máy, bao bì, logistics đến xuất khẩu.
Đừng bỏ lỡ
  • Phim “Căn nhà không mái che”: Kể câu chuyện về những người lao động bình dị
    Lấy bối cảnh một vùng trung du Bắc Bộ, phim “Căn nhà không mái che” kể câu chuyện về những người lao động bình dị. Từ cuộc gặp gỡ của hai gia đình xa lạ, bộ phim mở ra hành trình của những con người từng tổn thương, dè chừng nhau rồi dần tìm thấy sự đồng cảm, tình thân và một chốn bình yên cho những đứa trẻ.
  • Thủ đô Hà Nội lần đầu tiên đạt mức tăng trưởng 2 con số
    Chiều 5/10, UBND Thành phố Hà Nội tổ chức họp báo thông tin tình hình kinh tế, xã hội Quý III năm 2026. Đồng chí Nguyễn Tiến Thiết, Thành ủy viên – Chánh Văn phòng UBND Thành phố; Nguyễn Thị Mai Hương – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đỗ Thu Hằng – Phó Giám đốc Sở Tài chính; Nguyễn Công Anh – Phó Giám đốc Sở Tư pháp đồng chủ trì buổi họp báo.
  • Những sắc màu tuổi thơ trên sân khấu Nhà Bát Giác
    Tối 4/10, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội thực hiện, tiếp tục mang đến một không gian giải trí giàu tính tương tác dành cho các em nhỏ. Những màn xiếc, ảo thuật, tung hứng cùng các tiết mục giàu màu sắc tạo nên một điểm hẹn cuối tuần phù hợp với nhiều gia đình, nơi trẻ nhỏ được trực tiếp cảm nhận nghệ thuật bằng trí tò mò, sự thích thú và những trải nghiệm gần gũi.
  • Nhộn nhịp Hội sách Hà Nội lần thứ XI - 2026
    Hội sách Hà Nội lần thứ XI năm 2026 đã thu hút đông đảo người dân và bạn đọc tham gia với chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”. Hội sách diễn ra từ ngày 1 đến 4 tháng 10 tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, nơi có nhiều gian hàng sách và các chương trình giao lưu, tọa đàm, giới thiệu sách mới. Hội sách không chỉ là nơi bạn đọc tìm đến những cuốn sách hay mà còn là không gian khơi mở tinh thần học tập, nơi những giá trị của quá khứ được kết nối với tri thức hiện đại và công nghệ tương lai.
  • “Những lớp phù sa”: Dòng chảy văn hóa Bắc Bộ trên sân khấu múa đương đại
    Sáng 3/10, tại Nhà hát thực hành Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Hà Nội tổ chức tọa đàm “Ngôn ngữ múa dân gian đương đại qua tác phẩm múa "Những lớp phù sa”.
  • Gần 900 vận động viên sôi nổi tranh tài Giải Bơi chải thuyền rồng và Ván SUP Hà Nội 2026
    Sáng 4/10, tại khu vực hồ Tây, gần 900 vận động viên trong nước và quốc tế đã sôi nổi tranh tài Giải Bơi chải thuyền rồng và Ván SUP Hà Nội mở rộng năm 2026.
  • Mùa thu Hà Nội trong những thanh âm Jazz chiều 4/10
    Từ những giai điệu quen thuộc của nhạc hiệu "Hà Nội niềm tin và hy vọng", "Mưa chiều", "Bây giờ tháng mấy" đến những tác phẩm Jazz kinh điển như "The Girl from Ipanema", "Blue Monk", "I Get A Kick Out Of You", chương trình "Âm nhạc cuối tuần" ngày 4/10 tại Nhà Bát Giác sẽ mở ra một cuộc gặp gỡ thú vị giữa âm nhạc Việt Nam và thế giới. Trong không gian văn hóa bên hồ Gươm, những thanh âm ấy tiếp tục góp phần làm nên một Hà Nội giàu sức sống, nơi di sản, nghệ thuật và đời sống đương đại cùng hiện diện tự nhiên trong nhịp sống của người dân và du khách.
  • Thủ đô Hà Nội vinh dự được trao 2 “Giải Oscar của ngành Du lịch”
    Thành phố Hà Nội vừa được vinh danh tại Lễ trao Giải thưởng Du lịch thế giới (World Travel Awards) khu vực châu Á, châu Đại Dương và Ấn Độ Dương tại Maldives vào ngày 27/9/2026.
  • Hà Nội khẳng định quyết tâm, tiên phong đưa Ngày Văn hóa Việt Nam thành ngày hội của Nhân dân
    Thực hiện Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, sáng 3/10 tại Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP Hà Nội), UBND thành phố Hà Nội tổ chức Lễ phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026” với thông điệp “Thăng Long - Hà Nội, ngàn năm văn hiến - Muôn sắc Việt Nam”.
  • Lan tỏa văn hóa Việt Nam trong đêm giao lưu nghệ thuật IOAA 2026
    Tối 2/10, Chương trình Giao lưu nghệ thuật trong khuôn khổ Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn Quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026) được tổ chức tại Đại học Phenikaa.
Lăng đá Huệ Linh
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO