Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Nỗi niềm vào thu

Giang Phong 11:31 07/06/2024

Vào mùa thu này, Hạ đã bước vào tuổi 39. Ba mươi chín tuổi với một người đàn bà mà chưa có chồng, ta thường gọi là gái ế, gái lỡ thì, là kịch khung của nhỡ nhàng.

4acomthu.jpg
Cốm làng Vòng, được làm từ nếp cái hoa vàng, là loại lúa non, không được non quá, cũng không được là bánh tẻ, đúng như thế lúa mới được cắt về...

Vì sao Hạ phải chịu hẩm hưu thế? Tại số? Tại trời? Hay tại tính nết? Hay nhan sắc không ai muốn nhìn xấu xí, không phải thế. Ở cái làng Vòng này, Hạ là cô gái xinh nhất trong 4 thôn Vòng, gồm Vòng Tiền, Vòng Trung, Vòng Hậu, Vòng Sơ? Hạ là con gái thôn Vòng Hậu. Cô được kế thừa sắc đẹp của mẹ.

Mẹ Hạ, có sắc đẹp nổi tiếng đất Hà thành. Chả thế mỗi lần quẩy cốm vòng vào nội thành, đi trong các phố cổ, chả mấy chốc đã bán hết gánh cốm trong ngày, vì rằng cốm làng Vòng Hậu ngon, vì rằng người bán cốm xinh đẹp. Người ta thường kể, mẹ Hạ quẩy gánh cốm đi trước, anh họa sĩ lặng lẽ bước theo sau, để trộm ngắm sự thướt tha, nền nã của thắt đáy lưng ong, đẫm trong sương thu, hương thu, hương cốm… rồi anh họa sĩ muốn được ngắm gương mặt búp sen của mẹ Hạ, anh vượt chặn bước đi của mẹ Hạ.

- Ơ… bà ngơ ngác nhìn họa sĩ, - ông…

- Vâng, tôi muốn mua cốm.

Mẹ Hạ đặt gánh cốm xuống, bà bốc cốm đặt vào lá ráy xanh mát, để giữ cho cốm khỏi khô, và không phai mầu ngọc bích của cốm. Đôi bàn tay thoăn thoắt, gói buộc như múa trên màu sắc thoang thoảng hương thu.

Anh họa sĩ cầm gói cốm trả tiền, rồi ríu rít với mẹ Hạ:

- Em đẹp lắm. Tôi là họa sĩ, tôi muốn mời em là người mẫu cho tôi vẽ.

Mẹ Hạ thẹn thùng cúi mặt, giấu gương mặt búp sen:

- Không được, thưa ông, tôi phải đi bán hàng – rồi bà đứng dậy quẩy quanh lên vai.

Họa sĩ lập cập, hốt hoảng, như sợ báu vật rơi mất:

- Tôi… tôi sẽ mua cả gánh cốm này…

Mẹ Hạ bước đi…:

- Không được thế đâu, các phố, các ngõ đang chờ tôi…

Rồi mẹ Hạ bước đi khoan thai, nền nã. Anh họa sĩ cứ nhìn theo ngơ ngẩn…

Hạ giống mẹ, đẹp như mẹ, nhưng sắc sảo, hiện đại hơn của thời mở cửa. Sắc đẹp của mẹ Hạ, là sắc đẹp của cổ kính, không phai tàn, còn Hạ, là sắc đẹp gần gũi với đời thường, sang trọng, thanh lịch của đất kinh kỳ, nhưng cũng vồn vã, níu gọi của thời cơ chế thị trường.

Những chàng trai đến xin cầu hôn, là những người chững chạc, đứng đắn, đã từng trải trong cuộc sống và đáng tin cậy cho những người đàn bà nào được làm vợ họ. Đó là ông Đại tá pháo binh về hưu, là nhà nghiên cứu ngôn ngữ, chỉ còn vài tháng nữa là được nghỉ theo chế độ, là ông giáo dạy sử ở trường phổ thông trung học. Họ đều là những người đàn ông đứng đắn, có người mải nghiên cứu, quên cả yên bề gia thất, có người muốn tục huyền để giữ tiếp tổ ấm cho các con. Thậm chí có anh chàng họa sĩ kém Hạ 10 tuổi, còn trinh nguyên mê mải theo đuổi Hạ nhưng không thành.

Hạ không phải là gái ế…

Chỉ có người dân thôn Vòng Hậu là hiểu được sự thật cao thượng này của Hạ.

Khi mẹ Hạ ở phút cuối lâm chung, Hạ hỏi mẹ, mẹ còn dặn con điều gì nữa? Mẹ Hạ nói, mẹ thanh thản rồi. Mẹ đã truyền nghề làm cốm của nhà ta, của làng ta cho con, thế là mẹ yên tâm,… con giữ lấy nghề tổ. Đừng để thất truyền… rồi mẹ lặng lẽ thanh thản ra đi…

Câu ca dao xưa, nói về đặc sản của các vùng miền, họ vẫn thường nhập tâm:

Cốm Vòng, gạo tám Mễ Trì.

Tương Bần, húng Láng, còn gì ngon hơn.

Cốm làng Vòng, được làm từ nếp cái hoa vàng, là loại lúa non, không được non quá, cũng không được là bánh tẻ, đúng như thế lúa mới được cắt về.

Hương cốm, thơm, ngọt vị, lên sắc, cùng với hương hoa sữa, với gió heo may, và những câu hát mùa thu Hà Nội hòa quyện với nhau làm nên một mùa thu Hà Nội lãng mạn, một nét văn hóa đã khắc sâu vào tâm hồn người kinh kỳ…

Đúng thời điểm, cắt lúa non đem về, đem hạt giã đến 7 lần. Nhưng đến lần thứ 5 thì phải phân loại, thành 3 loại cốm: cốm rót, cốm non, cốm già. Sau đó mới giã riêng từng loại. Giã nhẹ tay quá cốm không tróc vỏ, giã mạnh quá, nát cốm. Công việc này hết sức tinh tế, khó khăn. Phải cầm tay chỉ việc. Sai vụ này, lại phải chờ một năm sau khi vào thu mới lại bắt đầu rút kinh nghiệm từ vụ năm trước.

Được cốm rồi thì gói lá ráy xanh và mát, giữ cho cốm khỏi khô và không phai màu xanh ngọc bích. Lớp ngoài bọc lá sen, có hương thơm thoang thoảng. Rồi gánh cốm quẩy đi bán ở các phố, các ngõ… thư thái thanh cao, trong trẻo của mùa thu Hà Nội.

Nghề làm cốm theo truyền thuyết có từ thời vua Lý Thái Tổ.

Truyền thuyết kể rằng… thời ấy lũ lụt, lúa ngập các cánh đồng. Có một chàng trai đã ngâm mình trong nước cắt lúa mang về, tuốt những hạt rang lên và giã ra cho người mẹ già ăn, để qua cơn đói trong nạn hồng thủy. Cách làm này thành cốm, có vị thơm ngon, dẻo. Chàng trai loan truyền cách làm này cho dân làng làm theo… nghề làm cốm ra đời từ sự khốn cùng ấy. Tương truyền lan đến kinh thành nhà Vua. Vua mời chàng trai vào cung làm thử. Và đến mùa thu sau, dân làng Vòng Hậu, làm mẻ cốm đầu tiên, dâng lên Vua. Vua ăn khen ngon, và ban khen dân làng Vòng có đặc sản độc đáo…

Truyện của Hạ, cô gái làng Vòng lỡ dở, cô không thể đi lấy chồng, bỏ làng theo chồng được. Cô chịu lỡ dở để giữ lấy nghề tổ, truyền được nghề tổ cho người trong gia đình, cho người trong làng, thì mới yên lòng yên dạ.

Cốm làng Vòng, vẫn còn giữ được thương hiệu như ngày nay là đặc sản văn hóa của đất Hà thành, Thủ đô văn hiến ngàn năm có công đóng góp giữ gìn và phát triển của người dân làng Vòng xưa và nay.

Nghĩ về Hà Nội, người dân trong nước, những Việt kiều ngoài nước và những sinh viên, cán bộ sang Việt Nam làm việc, đều nhắc đến cốm làng Vòng./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Giang Phong. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
  • Cái ngày tôi chia xa Hà Nội
    Tôi dừng xe chống chân đợi trong dòng người hối hả giờ tan tầm. Đường tắc. Tháng sáu, hơn năm giờ chiều, trời vẫn còn nóng hầm hập. Mồ hôi chảy thành dòng và bụi bám dính lấy da người. Mồ hồi ướt đẫm manh áo sơ mi mỏng và hơi nóng từ mặt đường nhựa bốc lên bỏng rát mặt. Khói từ những ống bô xả xám xịt, khét mùi, đậm đặc. Còi xe inh ỏi, ngột ngạt quá, tôi thấy như mình đang khó thở.
(0) Bình luận
  • Lời ru từ hồn thiêng xứ sở
    Một buổi sáng nắng dịu dàng ôm ấp những hàng cây, tôi lang thang từ chùa Trấn Quốc dọc theo bờ Hồ Tây chừng quãng ngắn rồi ghé vào thăm ngôi đền Quán Thánh trầm mặc, nơi lưu giữ cả ngàn năm lịch sử của Thủ đô.
  • Cái ngày tôi chia xa Hà Nội
    Tôi dừng xe chống chân đợi trong dòng người hối hả giờ tan tầm. Đường tắc. Tháng sáu, hơn năm giờ chiều, trời vẫn còn nóng hầm hập. Mồ hôi chảy thành dòng và bụi bám dính lấy da người. Mồ hồi ướt đẫm manh áo sơ mi mỏng và hơi nóng từ mặt đường nhựa bốc lên bỏng rát mặt. Khói từ những ống bô xả xám xịt, khét mùi, đậm đặc. Còi xe inh ỏi, ngột ngạt quá, tôi thấy như mình đang khó thở.
  • Một thời gác trọ Thủ đô
    Trời về sáng, mưa lộp độp trên mái tôn. Mưa rộn ràng như tiếng trống khai hội. Khoan thai rồi dồn dập liên hồi như pháo trận. Ngủ thế nào được bây giờ.
  • Giọng nói người Hà Nội
    Giọng nói người Hà Nội nghe như tiếng gió thoảng nhưng lại tròn vành rõ chữ, dịu dàng, mềm mại, thân thiện, chân thật...
  • Dưới chân tượng đài Ngô Quyền
    Trong chuyến công tác tại Trường Sĩ quan Pháo Binh, tranh thủ thứ bảy được nghỉ tôi đi tham quan thị xã Sơn Tây - nơi được coi là trung tâm văn hóa xứ Đoài. Sau một ngày khám phá những địa danh nổi tiếng như làng cổ Đường Lâm, đền Và, chùa Khai Nguyên, kết thúc tại thành cổ Sơn Tây.
  • Vì sao Hà Nội là điểm đến hấp dẫn du khách?
    Hà Nội trong tôi chỉ là hình ảnh qua những thước phim, những câu chuyện qua sách vở, những nét văn hóa chỉ có thể tìm hiểu trên các phương tiện truyền thông. Bạn có tò mò về Thủ đô của đất nước hình chữ S sẽ như thế nào hay không? Thủ đô Hà Nội có khác với nơi bạn sống hay không?... Có quá nhiều câu hỏi nên cũng vì sự tò mò này mà tôi đã đặt chân đến vùng đất Hà Nội để giải đáp thắc mắc.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tìm giải pháp lấp “khoảng trống” cho lý luận phê bình sân khấu
    Lý luận phê bình là một thành tố không thể thiếu trong văn học nghệ thuật nói chung và sân khấu nói riêng. Dù đóng vai trò quan trọng, nhưng lý luận phê bình sân khấu hiện nay vẫn trong cảnh “đìu hiu chợ chiều”. Thực trạng này, một lần nữa lại được “xới xáo” trong hội thảo “Thực trạng và giải pháp của lý luận phê bình sân khấu hôm nay” do Hội Sân khấu Hà Nội tổ chức sáng ngày 11/6.
  • [Infographic] “Lời kêu gọi thi đua ái quốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh
    76 năm đã trôi qua (11/6/1948 – 11/6/2024), “Lời kêu gọi thi đua ái quốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị, luôn thúc giục lòng yêu nước, tinh thần thi đua ái quốc của mỗi người dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.
  • Tìm giải pháp cho văn học thiếu nhi
    Sáng ngày 10/6 tại Hà Nội, Hội Nhà văn Hà Nội tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề “Văn học thiếu nhi Hà Nội hiện nay: Thực trạng và giải pháp”. Tới dự có đại diện Ban Chấp hành Hội cùng đông đảo hội viên, văn nghệ sĩ.
  • Công đoàn Thủ đô chăm lo cho đoàn viên, người lao động
    Liên đoàn lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đang quản lý, chỉ đạo hoạt động 45 công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở và 25 công đoàn cơ sở trực thuộc với tổng số 9.363 công đoàn cơ sở và hơn 700.000 đoàn viên.
  • Nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong phát triển báo chí - truyền thông ở Việt Nam hiện nay
    Sáng 11/6, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Ban Chủ nhiệm Đề tài KX.02.31/21-25 đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Thực trạng và vấn đề đặt ra trong nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong phát triển báo chí - truyền thông ở Việt Nam hiện nay” hướng tới kỷ niệm 99 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1924 - 21/6/2024). Bên cạnh việc đánh giá những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân, hội thảo đã làm rõ những vấn đề đặt ra trong nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong phát triển báo chí - truyền thông Việt Nam thời kỳ mới.
Đừng bỏ lỡ
Nỗi niềm vào thu
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO