Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Những tượng đài cảm tử trong lòng Thủ đô

Nguyễn Thị Minh • 14:54 13/08/2024

Hà Nội có tận 3 tượng đài cảm tử ở ngay trung tâm thành phố nhưng nhiều người không biết hoặc có đôi lúc bị lãng quên bên cuộc sống nhộn nhịp, hối hả. Nhưng với tôi, đó là những bức hình đẹp nhất để kể cho mọi người nghe về một thời kỳ lịch sử đau thương và oai hùng của Thủ đô dấu yêu.

Dấu ấn những tượng đài cảm tử

Nhiều du khách nước ngoài đến thăm Hà Nội, nhiều đoàn học sinh và người dân trong nước về Thủ đô để thăm quan, du lịch và tìm hiểu về lịch sử đấu tranh hào hùng của mảnh đất nghìn năm văn hiến. Có những cảnh đẹp, có những di tích lịch sử nổi tiếng, có những bảo tàng ghi lại chứng tích của một thời kỳ chiến tranh, tất cả đều gợi những ấn tượng sâu sắc khó quên. Nhưng còn một Hà Nội của 60 ngày đêm mùa đông năm 1946 chưa được nhắc đến nhiều. Bởi có những ngày chiến đấu kiên cường và anh dũng đấy mới có trận thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, mới giải phóng Thủ đô để từ đó làm hậu phương vững chắc cho cuộc kháng chiến trường chinh của dân tộc ta.

IMG20240714100852
Đài cảm tử ở vườn hoa Hàng Đậu

Suốt 30 năm của cuộc kháng chiến trường chinh gian khổ, Hà Nội đã kiên cường anh dũng, có lúc là tiền tuyến, có lúc là hậu phương, có lúc gánh cả hai trọng trách mà không khuất phục quân thù. Hà Nội trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp theo lời kêu gọi của Bác Hồ đã sục sôi ý chí: thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ.

Để tưởng nhớ về những người con của Thủ đô đã ngã xuống trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, năm 1984, Hà Nội cho xây dựng tượng đài “Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh” tại khu vực bờ hồ Gươm, vị trí nằm ngay cạnh đền Bà Kiệu, đầu phố hàng Dầu. Nếu ai đã từng xem bộ phim “Hà Nội mùa đông năm 1946” như tôi thì sẽ hiểu được sự giằng co gay gắt như thế nào trong thời điểm cam go của gần 70 năm về trước. Trong cuộc chiến bảo vệ Hà Nội và cầm chân quân giặc để cho quân đội rút lên Việt Bắc thì đã có rất nhiều người con của Hà Nội ngã xuống. Họ là những người trẻ tuổi, những anh vệ quốc quân của Trung đoàn Thủ đô luôn sẵn sàng ôm bom ba càng để xông vào xe tăng của địch, là những anh công nhân vừa sản xuất, vừa cầm súng ngày đêm làm nhiệm vụ, là những cô gái tuổi còn thanh xuân vẫn hòa vào đoàn vệ quốc quân và cầm mọi thứ vũ khí để chống giặc. Đó là hình ảnh cảm động, và nó sẽ càng có ý nghĩa hơn nếu mỗi một người dân Hà Nội, khi đứng trước đài Cảm Tử hiểu rõ về lịch sử của những ngày đau thương mà can trường ấy.

IMG20240714104423
Bức phù điêu bên chợ Đồng Xuân

Năm 2004, để kỷ niệm 60 năm ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam, Hà Nội đã khánh thành một đài cảm tử ở vườn hoa Hàng Đậu thuộc phường Quán Thánh, quận Ba Đình (còn gọi là vườn hoa Vạn Kiếp). Đài tưởng niệm ở đây cũng tạo thành khối với hình ảnh ba thanh niên gồm 2 nam và 1 nữ trong tư thế cầm các loại vũ khí sẵn sàng chiến đấu và hy sinh để bảo vệ Thủ đô. Không gian thoáng rộng và nhiều cây xanh ở vườn hoa hàng Đậu tạo ra một điểm dừng chân thoải mái cho du khách đến Hà Nội từ cửa ngõ phía bắc. Trước đó, các nhà văn hóa và lịch sử đã nghiên cứu để chứng minh được lời hiệu triệu của Bác trong bản viết kêu gọi toàn quốc kháng chiến là: “Quyết tử để tổ quốc quyết sinh”. Do vậy, cách viết này được sửa chữa và thống nhất trên bệ các đài cảm tử đến thời điểm này là đầy đủ và chính xác.

13.8.jpg
Biểu tượng của thành phố anh hùng bên hồ Gươm

Cách đó không xa, chỉ đi bộ 1 quãng đường là du khách tới chợ Đồng Xuân, một địa chỉ quen thuộc mà nhiều du khách nước ngoài thường ghé qua khi đến Hà Nội. Nơi đây đã diễn ra nhiều trận đánh ác liệt của Vệ quốc đoàn trong cuộc chiến chống lại lính lê dương Pháp và bảo vệ Hà Nội theo lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 2005, thành phố Hà Nội cho dựng bức phù điêu “Hà Nội mùa đông năm 1946” ngay bên cạnh chợ Đồng Xuân để tưởng nhớ những người đã hy sinh và nhắc nhớ thế hệ hôm nay về lòng biết ơn với thế hệ cha ông đã ngã xuống trong cuộc chiến bảo vệ Thủ đô. Chợ Đồng Xuân cũng là một điểm dừng chân có nhiều ý nghĩa mà ngành Văn hóa và Du lịch của Thành phố nên đưa vào hành trình của tour tham quan, tìm hiểu những di tích văn hóa, lịch sử của Hà Nội.

Quảng bá và giới thiệu từ phim ảnh

Đầu năm 2024, Điện ảnh nước ta công chiếu bộ phim: Đào, phở và piano tái hiện một phần bối cảnh lịch sử của Hà Nội cuối năm 1946, đầu năm 1947. Qua đó thế hệ hôm nay, nhất là các bạn trẻ đã hiểu nhiều về cuộc chiến cam go và nhiều hy sinh mất mát nhưng kiên cường và bất khuất của nhân dân Hà Nội trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến. Đây thực sự là một cách quảng bá văn hóa và du lịch thực sự có hiệu quả và lan tỏa rất nhanh tới thế hệ trẻ hôm nay. Nếu cắt bớt những phần người lớn thì có thể sử dụng làm bài giảng trong môn học lịch sử địa phương hoặc tiết học ngoại khóa cho học sinh khối phổ thông. Trách nhiệm này thuộc về ngành Giáo dục và ngành Văn hóa của Hà Nội và phải xem đó là chiến lược lâu dài, được đầu tư kỹ lưỡng và bài bản. Giới trẻ ngày nay nhìn thấy một Thủ đô đầy hoa lệ, giàu đẹp và hiện đại nhưng đã trải qua một thời kỳ lịch sử đầy máu lửa và đau thương. Kết hợp với sự kiện B52 đánh bom Hà Nội những ngày cuối năm 1972, ngành Văn hóa phải hành động mạnh mẽ và thiết thực hơn để giới thiệu cho du khách và lớp trẻ được biết và thêm trân quý hơn cuộc sống này.

Hà Nội có nhiều điểm đến và là nơi nhiều du khách nước ngoài muốn dừng chân đầu tiên khi đến Việt Nam. Nơi này là đại diện cho tính cách và phẩm chất con người Việt, trong đó có ý chí bất khuất và kiên cường trước quân xâm lược. Các điểm du lịch của Hà Nội thì rất nhiều và mỗi một địa chỉ đều có những ý nghĩa sâu sắc riêng. Trong hành trình dẫn tour, ngành du lịch Hà Nội nên hướng cho các hướng dẫn viên và các công ty du lịch kết hợp với các điểm đến để ghé qua những đài cảm tử. Ví dụ, điểm đến Hoàng Thành Thăng Long gắn liền với khu vực vườn hoa hàng Đậu, chợ Đồng Xuân, các phố cổ và cầu Long Biên. Tất cả đều gần nhau, có thể di chuyển bằng xích lô hoặc đi bộ, đi xe điện đều rất thuận lợi.

Trong trái tim mỗi người dân Việt đều có tình yêu Hà Nội

Ngành văn hóa và du lịch Hà Nội có thể bố trí thêm những bảng thông tin điện tử bên cạnh những tượng đài cảm tử để du khách đọc và tìm hiểu, ngôn ngữ bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Không chỉ cho khách du lịch, mà cho chính những người dân đang sinh sống, làm việc và học tập ở Hà Nội, trong đó có giới trẻ, những người đang bị cuốn vào lối sống hiện đại và việc học tập quá tải mà quên đi một phần lịch sử Thủ đô.

Hà Nội ngày một giàu đẹp và phát triển, là niềm tin và hy vọng để mỗi chúng ta cùng hăng say học tập, lao động và cống hiến. Thành phố hơn 1000 năm tuổi còn mang trong mình lòng kiên cường, bất khuất, không chỉ trong những cuộc chiến trường chinh của dân tộc mà còn để ngày hôm nay phát huy sức mạnh đi đầu, vững chắc và thắng lợi./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Thị Minh. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
  • Hành hương về "Núi Tổ"
    Sớm thu nay, sao lòng cứ xốn xang, hướng về non Tản. Câu hát "Thần núi Sơn Tinh trong ngôi đền thiêng" của nhạc sĩ Hoàng Long, thêm một lần xao xuyến... Có lẽ, cuộc hội thảo "Sơn Tinh và vùng văn hóa cổ Ba Vì" đã có sức truyền cảm, vang vọng như tiếng cồng của bản Mường, tiếng chiêng của buôn sóc.
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
  • Ý nghĩa chiến lược của việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam
    Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa và dấu ấn đặc biệt, tạo động lực để văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành sức mạnh nội sinh cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
  • Món quà âm nhạc đặc biệt dành tặng thầy cô của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung
    Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung vừa cho ra mắt hai sáng tác mới mang tên “Lời tri ân” và “Ơn thầy cô mến thương”. Hai tác phẩm khắc họa trọn vẹn hình ảnh người thầy qua lăng kính của sự trải nghiệm trưởng thành và cả thế giới trong sáng của tuổi học trò.
Những tượng đài cảm tử trong lòng Thủ đô
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO