Danh thắng & Di tích Hà Nội

Đình Thượng (huyện Chương Mỹ)

Sơn Dương (t/h) 17/07/2023 16:30

Đình Thượng thuộc địa phận xã Mỹ Lương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội.

Đình Thượng thuộc thôn Mỹ Lương, xã Mỹ Lương. Đây là một xã nằm trên vùng bán sơn địa của huyện Chương Mỹ, giáp với dòng sông Bùi. Theo các nhà quân sự thì vùng đất này rất thuận lợi cho việc giao thông đường bộ, đường thuỷ và lập căn cứ cho việc khởi nghĩa chống giặc bảo vệ và xây dựng quê hương, đất nước. Xưa, Mỹ Lương thuộc tổng Mỹ Lương, huyện Mỹ Lương, phủ Quảng Oai, trấn Sơn Tây. Trong quá trình hình thành và phát triển, người Mỹ Lương đã gắn bó với nhau trong cộng đồng làng xã từ thế hệ này qua thế hệ khác. Hiện nay, xã Mỹ Lương có 3 thôn là: Khôn Duy, Mỹ Lương và xóm 11 núi Sáo.

Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng, thì đình Thượng thờ vị nhân thần là ngài Đổng Môn San đã được các triều đại ban sắc phong thần. Nhưng hiện nay, sự tích về ngài không còn tư liệu cụ thể nhưng dân làng Mỹ Lương vẫn phụng thờ ngài, thể hiện tấm lòng thành kính đối với tiền nhân. Ngoài ra, đình Thượng còn là nơi ghi dấu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương đã được lịch sử nghi nhận vào thời Nguyễn. Cuộc khởi nghĩa này nổ ra vào năm 1854 do Cao Bá Quát (một danh nho có tài thơ đã được nhân dân đương thời suy tôn là bậc thánh) lãnh đạo. Cao Bá Quát đã lấy đình Thượng làm căn cứ địa khởi nghĩa. Đương thời, Cao Bá Quát chán ghét chế độ vua quan thối nát nhà Nguyễn. Năm 1853, ông từ chức để có thời gian đi vận động khởi nghĩa. Năm ấy, khắp một vùng Sơn Tây, Hà Nội, Bắc Ninh châu chấu bay mù trời, cắn phá mùa màng tàn tệ, nạn đói kém lan tràn, trong khi sưu vẫn cao, thuế vẫn nặng, lòng dân vô cùng căm phẫn bọn vua quan. Trước tình cảnh đó, Cao Bá Quát quyết định khởi nghĩa, lực lượng của cuộc khởi nghĩa là tầng lớp bình dân, bao gồm nông dân và các tầng lớp dân nghèo khác ở các vùng miền Tây sông Đáy, sông Tích, chủ chốt là vùng Mỹ Lương nên sử sách gọi đây là khởi nghĩa Mỹ Lương. Sở dĩ Cao Bá Quát chọn Mỹ Lương làm căn cứ địa vì so với thực tế tổ chức quân đội và vũ khí như phương thức tác chiến đương thời, thì đây là dải đất có thể dụng binh thuận tiện

Cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương đã thu hút được đông đảo nhân dân thuộc nhiều dân tộc tham gia, nhưng có kẻ phản bội đã mật báo với triều đình nhà Nguyễn nên kế hoạch của cuộc khởi nghĩa bị lộ, ông và nhiều người đứng đầu cuộc khởi nghĩa bị truy lùng ráo riết. Đêm tháng chạp năm 1854, Cao Bá Quát lại xuất quân đánh Yên Sơn. Giữa cuộc chiến, ông không may bị trúng đạn, chết ngay tại chiến trận. Đến tháng 10 năm 1856, khi Đinh Công Mỹ, một tướng của Cao Bá Quát bị bắt, cuộc khởi nghĩa mới thực sự chấm dứt.

Đình Thượng toạ lạc trên một đồi gò cao rộng ở ngoài làng nhìn về hướng đông nam, kết cấu theo kiểu chữ “đinh” bao gồm Đại bái, Hậu cung, xung quanh được trồng cây ăn quả, cây cổ thụ, bãi sắn toả bóng mát cho di tích. Đại bái được làm 3 gian 2 chái, 4 mái đao cong, tường xây hồi bít đốc. Nhìn bên ngoài bờ nóc đắp bờ đinh, hai đầu bờ nóc đắp hai con rồng Makara cách điệu, chính giữa đắp lưỡng long chầu nguyệt, bốn mái đao được đắp đầu phượng cong vút mềm mại làm cho phần mái bớt đi sự nặng nề. Vào bên trong, bộ vì đỡ mái được làm khác nhau. Bốn bộ vì giữa được làm theo kiểu “thượng chồng rường con nhị, hạ cốn, kẻ” trên mặt bằng 4 hàng chân cột. Nối từ thân cột cái vươn ra đầu cột quân là xà nách, trên lưng xà nách đỡ một bức cốn hình tam giác vuông được cắt khấc đỡ các hoành hạ, trong lòng bức cốn được chạm các tích dân gian như long cuốn thuỷ, tứ linh, tứ quý. Gian giữa toà Đại bái có treo bức hoành phi đề bốn chữ Hán: “Đơn tâm báo quốc”. Nối từ gian giữa Đại bái vào là toà Hậu cung. Hậu cung được làm đơn giản, tường xây hồi bít đốc. Vào bên trong, bộ vì kiểu “kèo kẻ quá giang”. Bên dưới xây bệ thờ tam cấp, cấp trên cùng đặt long ngai bài vị Thành hoàng làng, tiếp đến cấp dưới đặt một số đồ thờ tự như bát hương, đài nước, hòm sắc...

Đình Thượng là một công trình kiến trúc không đồ sộ nhưng đã hội tụ đầy đủ những giá trị của một kiến trúc cổ truyền thống. Nơi đây còn là đại bản doanh và bộ chỉ huy nghĩa quân đã họp bàn luyện tập và sinh hoạt của khởi nghĩa Mỹ Lương. Xung quanh ngôi đình là các cánh đồi gò rộng lớn, nơi nghĩa quân Mỹ Lương ngày đêm luyện tập. Bên cạnh đình còn có một hồ nước rộng lớn trong vắt, tương truyền là nơi nghĩa quân tắm giặt và giếng cổ là nguồn nước sinh hoạt của nghĩa quân.

Đình Thượng đã được UBND tỉnh Hà Tây xếp hạng di tích lịch sử - văn hoá năm 2007./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Chiếc ghế mây của cha
    Những ngày mưa to gió lớn, không đi làm nương được, mẹ rủ đám con gái chúng tôi lấy ghế mây ra đầu hè ngồi khâu vá. Bà nội tôi đeo kính lão xỏ kim, bà cười móm mém theo những câu chuyện kể tếu táo của đám trẻ chúng tôi. Chiếc ghế mây phát ra âm thanh kin kít chịu đựng sức nặng cơ thể con người theo những điệu cười khúc khích.
  • Xuất khẩu sách văn hóa Việt sang thị trường Trung Quốc
    Sáng ngày 20/5, tại đường Sách thành phố Hồ Chí Mình, Công ty Cổ phần Văn hóa Chi (CHIBOOKS) đã tổ chức Lễ ký bản quyền Tủ sách văn hóa Việt xuất bản sáng tiếng Trung và Lễ trao xác nhận Chi JSC là đại diện Việt Nam duy nhất đưa sản phẩm văn hóa Việt vào thị trường Trung Quốc.
  • Chùm thơ 2 bài: Hà Nội và bạn, Ước của tác giả Ngô Đức Hành
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ hai bài của tác giả Ngô Đức Hành.
  • Thủ tướng phát lệnh khởi công mở rộng nhà ga hành khách T2, sân bay Nội Bài
    Thủ tướng nêu rõ, việc mở rộng nhà ga T2 trong giai đoạn hiện nay để bảo đảm đáp ứng kịp thời tình trạng quá tải cảng hàng không quốc tế Nội Bài là rất cần thiết, không thể chậm trễ.
  • Phát động cuộc thi tìm hiểu môi trường 'Giấc mơ xanh'
    Ngày 20/5, tại Trường THCS Trưng Vương (Hà Nội,), Báo Tiền Phong phối hợp cùng Sở GD&ĐT Hà Nội, UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức lễ phát động cuộc thi tìm hiểu môi trường "Giấc mơ xanh".
Đừng bỏ lỡ
  • Tính đặc thù trong thu hút nhà đầu tư chiến lược giúp Hà Nội vươn tầm
    Thu hút nhà đầu tư chiến lược để phát triển Thủ đô Hà Nội “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại” là mục tiêu xuyên suốt của Thành phố. Đặc biệt, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã có các Điều, Khoản thu hút nhà đầu tư chiến lược nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển Hà Nội.
  • Sôi nổi cuộc thi Đại sứ văn hoá đọc quận Tây Hồ
    Bác Hồ từng nói “Đọc sách là nguồn tri thức bất diệt của nhân loại và có giá trị trường tồn theo thời gian”. Nhằm thực hiện theo lời Bác để phát triển sâu rộng và nâng cao văn hóa đọc tại Việt Nam. Sáng 20/5, các trường Tiểu học, THCS trên địa bàn quận Tây Hồ tổ chức cuộc thi đại sứ văn hoá đọc 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long - Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.
  • Việt Nam đứng đầu danh sách lựa chọn du lịch của người Ấn Độ
    Trang livemint.com đã có bài viết khẳng định thị trường du lịch Ấn Độ đang diễn ra sôi động, đặc biệt tỷ lệ người Ấn Độ đi du lịch nước ngoài đã tăng đột biến thời gian gần đây, trong đó Việt Nam nổi lên như một điểm đến quốc tế được ưa chuộng.
  • Quận Thanh Xuân tổ chức cuộc thi tìm kiếm ý tưởng, giải pháp cải cách hành chính năm 2024
    Nhằm cải thiện và nâng cao Chỉ số cải cách hành chính (CCHC), chỉ số hài lòng (SIPAS), chỉ số hiệu quả quản trị hành chính công (PAPI), UBND quận Thanh Xuân (TP. Hà Nội) tổ chức cuộc thi tìm kiếm ý tưởng, giải pháp CCHC quận Thanh Xuân năm 2024.
  • “Phá băng” quy định "chung chung" để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa
    Dự án Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) do Bộ VH-TT&DL chủ trì xây dựng, dự kiến được các đại biểu Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV diễn ra sắp tới. Việc sửa đổi Luật Di sản văn hóa được kỳ vọng sẽ “phá băng” các quy định chung chung của Luật hiện hành để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc.
  • Thăm di tích núi Bân- nơi từng an táng thân mẫu Bác Hồ ở Cố đô Huế
    Thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh từng được an táng ở triền núi Bân (phường An Tây, TP Huế) từ năm 1901-1922 và hiện nay là Di tích lịch sử cấp tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • [Podcast] Truyện ngắn Hố băng
    Huỳnh Trong Khang được biết đến là cây bút tài năng thuộc thế hệ 9x và là một trong những tác giả trẻ đầy triển vọng. Ngay từ khi xuất hiện trên văn đàm 2016 cây bút trẻ quê gốc An Giang Huỳnh Trọng Khang đã gây ấn tượng với chất văn chương già hơn so với tuổi, cái già trong văn chương của Khang được thể hiện rõ nét trong từng tầng nghĩa. Hầu hết các tác phẩm của Khang mang đến cho bạn đọc mênh mang chữ, sâu thẳm nghĩa.
  • Lấp khoảng trống phát sinh, phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam
    Sửa đổi, bổ sung Luật Di sản văn hóa cùng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật được các chuyên gia đánh giá rất cần thiết để bắt kịp sự vận động và biến chuyển của xã hội. Quá trình xây dựng Dự án Luật Di sản văn hóa (sửa đổi), Bộ VH-TT&DL cũng đã chỉ ra một số vấn đề phát sinh trong thực tiễn cần được bổ sung mới trong Luật, nhằm phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam.
  • Trưng bày, giới thiệu hơn 300 ảnh du lịch “Bình Định – Thừa Thiên Huế - Nghệ An”
    Để tăng cường hoạt động hợp tác và liên kết phát triển du lịch, Sở Du lịch tỉnh Bình Định, Thừa Thiên Huế và Nghệ An tổ chức trưng bày, giới thiệu hơn 300 hình ảnh về các giá trị văn hóa lịch sử, danh lam thắng cảnh…
  • “Tình sen” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Bích Vân
    Gần 70 tác phẩm với chủ đề “Tình sen” vừa được NSNA Hoàng Bích Vân giới thiệu tới công chúng tại Trung tâm Giám định và triển lãm tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh (29 Hàng Bài, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội). Triển lãm cá nhân đầu tiên này là một dấu ấn quan trọng và cũng là một minh chứng cho tình yêu với sen, với nghệ thuật (mỹ thuật và nhiếp ảnh) của nữ nghệ sĩ.
Đình Thượng (huyện Chương Mỹ)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO