Tác giả - tác phẩm

Xúc động lá thư gửi từ Điện Biên của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng gửi bạn thơ 66 năm trước

Quỳnh Chi • 07/05/2024 20:39

Trong cuốn sách “Bốn năm sau và những trang viết về Điện Biên” của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng (nhà văn Nguyễn Huy Thắng biên soạn và chú dẫn), vừa được NXB Trẻ tái bản và phát hành, độc giả không khỏi xúc động với lá thư của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng viết từ Điện Biên năm 1958 gửi nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh.

Nhà văn Nguyễn Huy Tưởng (1912 - 1960) là một người con Hà Nội, ông sinh ở làng Dục Tú (trước đây thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh, nay thuộc huyện Đông Anh, Hà Nội). Trong giới văn học nghệ thuật, Nguyễn Huy Tưởng được mệnh danh là “nhà văn của Thăng Long - Hà Nội”, bởi ông đã có nhiều tác phẩm xuất sắc viết về mảnh đất Thủ đô ngàn năm văn hiến, như: Vũ Như Tô, Đêm hội Long Trì (đã được dựng thành phim), Sống mãi với Thủ đô, Một ngày chủ nhật, An Dương Vương xây thành ốc...

huy-tuong.jpg
Thứ hai từ trái qua: nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, nhà thơ - nhà viết kịch Lưu Quang Thuận; Đồi A1, Điện Biên; tháng 8/1958 . (Ảnh: Hoàng Thúy Toàn).

Tuy nhiên, cùng với những tác phẩm đặc sắc về Thủ đô Hà Nội đã được bạn đọc các thế hệ yêu mến, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng còn dành nhiều thời gian và tâm sức viết về một vùng đất khác với tất cả tình cảm, tài năng. Đó chính là Điện Biên – vùng đất nổi tiếng khắp thế giới với Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” mà hôm nay đã long trọng tổ chức Lễ Kỷ niệm 70 năm Ngày Chiến thắng lịch sử.

Bốn năm sau khi Điện Biên được giải phóng, năm 1958, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng cùng các văn nghệ sĩ Nguyễn Tuân, Văn Cao, Nguyễn Văn Tý, Lưu Quang Thuận có chuyến đi thực tế ở tỉnh Điện Biên. Từ chuyến đi thực tế, qua những tư liệu thu thập được; và nhất là từ những tâm tình, gửi gắm của chiến sĩ, đồng bào ở Điện Biên, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã viết nên những trang văn đầy hào hứng, chí tình: Thực tế ở Điện Biên, Chiết cam Mường Pồn (bút ký), Điện Biên Phủ của chúng em (sách thiếu nhi), Bốn năm sau (tiểu thuyết)…

Đáng nói, trong chuyến đi thực tế trong hơn 4 tháng tại tỉnh Điện Biên năm 1958, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng viết nhiều trang nhật ký, thư từ gửi cho người thân, bạn bè... thấm đẫm tâm sự về Điện Biên. Trong đó, bức thư của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng gửi đồng nghiệp - nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh (1920 – 2020) từ Điện Biên ngày 18/10/1958, được đưa vào cuốn sách “Bốn năm sau và những trang viết về Điện Biên” do NXB Trẻ tái bản gần đây. Bức thư khiến nhiều bạn đọc xúc động, với nội dung:

dien-bien-nguyen-huy-tuong.jpg
Cuốn sách “Bốn năm sau và những trang viết về Điện Biên” của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng vừa được NXB Trẻ tái bản, phát hành nhân Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Trong cuốn sách có in lá thư nhà văn Nguyễn Huy Tưởng gửi người đồng nghiệp, người em Nguyễn Xuân Sanh ngày 18/10/1958 từ Điện Biên.

Xuân Sanh,

Viết thư thăm sức khỏe Sanh. Sau ba tháng đi thực tế, Sanh có khỏe thêm ra không. Chân bị nạn hồi năm nào đã mạnh hẳn chưa?

Bọn mình ở trên đất Điện Biên vui lắm. Sức khỏe bình thường. Được cảm tình của chiến sĩ và các cán bộ. Tuân (nhà văn Nguyễn Tuân – PV) ở Long Nhai, Nguyễn Văn Tý ở Cò Mị, Lưu Quang Thuận ở Pa Phai. Ba đơn vị ở đây phụ trách nông trường lúa. Lúa nương và lúa nước. Ngày bộ đội mới lên đây vất vả lắm. Hẳn hoi là một cuộc khai hoang lớn ở một xứ gần như nguyên thủy. Nhưng bây giờ những cánh đồng lúa chín đầu tiên đã được gặt. Từ đây đến hết tháng 11, Điện Biên sẽ sống những ngày tưng bừng gặt hái. Quá sự ước mong của mọi người tưởng như không có được cái thắng lợi ấy, vì bộ đội chưa quen cày cấy, và người cũng chưa quen đất. Nhưng không phải chỉ có lúa. Điện Biên phong phú lắm. Một điều đáng chú ý là trên này đang trồng thử cao su. Nếu giống thành công thì cục diện ở trên này có nhiều biến đổi lạ lùng.

Tôi công tác ở vườn ươm cao su. Cao su lấy giống ở Vĩnh Linh, ở đảo Hải Nam. Ngày ngày ra chăm cây cao su mọc lên, mới đầu nhú mầm, sau ngỏng lên như con vắt, sau mọc thẳng, rồi trổ nhánh, ra lá. Hồi hộp và vui khấp khởi.

Trong khi thâm nhập thực tế, có nhiều tình nhiều cảnh để viết lắm. Tý (nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý – PV) đã làm xong một bản nhạc. Mình đang sửa soạn một nhật ký, và nếu chín mùi hơn, sẽ viết tiểu thuyết. Ngoài ra, Nguyễn Tuân còn phối hợp với Thụ ở điện ảnh, làm kịch bản một cuốn phim giới thiệu đất nước Điện Biên. Công việc đang xúc tiến.

Thỉnh thoảng nhớ các cậu. Nghe nói công tác tổ ở mỏ vui lắm. Có rỗi, viết thư cho bọn mình.

Tổ bọn mình không có những vấn đề đấu tranh tư tưởng quyết liệt lắm. Nhất trí với nhau về nhiều vấn đề. Đi công tác mà đoàn kết với nhau là một điều may mắn lắm. Không phải đối phó với nhau nên có nhiều phấn khởi.

Gửi lời chào tất cả anh em trong tổ của Sanh. Chuyển cái thư kèm theo cho Dương Bích Liên, người bạn họa sĩ thân thiết của mình.

Có tin gì về Cẩm Thạnh (nhà văn Nguyễn Thị Cẩm Thạnh, vợ nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh – PV) và các cháu không? Mình hỏi thăm và chúc khỏe mạnh.

Tưởng

Nguyễn Huy Tưởng, hòm thư 79.101 Điện Biên.

Có thể nói, qua bức thư của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng viết từ Điện Biên gửi nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh từ 65 năm trước, in trong cuốn “Bốn năm sau và những trang viết về Điện Biên”, bạn đọc thấy tình cảm bền chặt, sợi dây liên kết trong sáng tác nghệ thuật của các văn nghệ sĩ trong chiến tranh.

Đặc biệt những tình cảm, trang viết nồng nhiệt, chân thành của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng về Điện Biên đem đến cho độc giả những cảm xúc tốt đẹp. Và hôm nay, trong không khí Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, khi đọc được lá thư của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng gửi nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh cũng như các trang viết của tác giả “Sống mãi với Thủ đô”, chúng ta càng thấy quý tấm lòng của nhà văn với mảnh đất chiến trường xưa – Điện Biên Phủ./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Những nghịch lý của tuổi trẻ trong kỷ nguyên số
    Giữa một thế giới chỉ cần vài giây để gửi đi một tin nhắn, vài thao tác để kết bạn và một chiếc điện thoại để tiếp cận vô số thông tin, vì sao người trẻ lại có thể cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết? Với cuốn sách "iGen - Thế hệ Smartphone", Tiến sĩ tâm lý học Jean M. Twenge không chỉ đặt ra câu hỏi về những thay đổi của thế hệ lớn lên trong kỷ nguyên số, mà còn mở ra một cuộc đối thoại cần thiết giữa người trẻ với gia đình, nhà trường và xã hội.
  • Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đưa 7 cuốn sách lên Amazon
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa chính thức đưa 7 cuốn sách đầu tiên lên nền tảng Amazon, bắt đầu mở bán tới bạn đọc toàn cầu. Sự kiện đánh dấu bước tiến mới của Nhà xuất bản trong đổi mới phương thức phát hành, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
  • Hồi ký “Nghèo”: Viết lại cuộc đời từ những ký ức đau thương
    Có những cuốn sách khiến người đọc day dứt không phải bởi câu chuyện được kể quá đẹp đẽ, mà bởi hiện thực trong đó trần trụi đến mức người ta khó lòng ngoảnh mặt làm ngơ. “Nghèo” của Katriona O’Sullivan do NXB Thế giới và Alpha Books liên kết xuất bản là một cuốn tự thuật như thế. Qua những ký ức về tuổi thơ nghèo khó, gia đình bất ổn và hành trình vượt lên nghịch cảnh, tác giả không chỉ kể lại những gì mình đã trải qua mà còn cho thấy một con người có thể phải đấu tranh đến nhường nào để giành lấy quyền đ
  • Hồng Thanh Quang - một hồn thơ lãng mạn say đắm
    Trong thơ tình Việt Nam đương đại, Hồng Thanh Quang là một giọng thơ dễ nhận ra bởi sự say đắm, nồng nàn, giàu nhạc tính và một nỗi muộn màng rất riêng. Thơ ông không phải tình yêu trong trẻo, non tơ, cũng không phải lời than thở ủy mị của một cái tôi thất tình, mà là tiếng nói của một trái tim từng trải qua lỡ dở, xa cách, nhớ thương, tha thứ và mất mát. Đó là hồn thơ lãng mạn hiện đại, say đắm mà từng trải, ngọt ngào mà đắng xót, da diết mà không bi lụy; luôn biết biến tình yêu thành nhạc điệu, ký ức thành những hình ảnh trữ tình lay động. Nếu “Chút sen còn lại” lấy hình tượng sen làm trung tâm cảm xúc, thì “Cúc muộn” nghiêng về vẻ đẹp cuối mùa, sau bão giông, lỡ làng và những dấu vết của thời gian.
  • Ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Đoan Bui
    Chiều ngày 11/10/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức buổi giao lưu, ra mắt tiểu thuyết “Xứ sở vô danh” của nhà văn người Pháp gốc Việt Doan Bui, do dịch giả Thuận chuyển ngữ. Tác phẩm từng được đề cử Giải Femina (Prix Femina) - một giải thưởng văn chương danh giá của Pháp.
  • Nhà thơ Bằng Việt nhận Giải thưởng Lớn tại lễ trao giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026
    Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), chiều 2/10, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 năm 2026 đã diễn ra, tôn vinh những cá nhân, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị, thể hiện tình yêu sâu sắc với Thủ đô.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
  • Ý nghĩa chiến lược của việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam
    Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa và dấu ấn đặc biệt, tạo động lực để văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành sức mạnh nội sinh cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
  • Món quà âm nhạc đặc biệt dành tặng thầy cô của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung
    Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung vừa cho ra mắt hai sáng tác mới mang tên “Lời tri ân” và “Ơn thầy cô mến thương”. Hai tác phẩm khắc họa trọn vẹn hình ảnh người thầy qua lăng kính của sự trải nghiệm trưởng thành và cả thế giới trong sáng của tuổi học trò.
  • [Video] Khẳng định giá trị di sản Quốc Tử Giám trong kiến tạo sức mạnh mềm quốc gia
    Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, chiều 11/11, tại sân Bái Đường, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Thủ đô Hà Nội), Thông tấn xã Việt Nam phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm ảnh “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa”.
  • Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất: Cơ sở để xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới
    Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 24/11/1946 có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí, vai trò, sứ mệnh của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới.
Xúc động lá thư gửi từ Điện Biên của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng gửi bạn thơ 66 năm trước
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO