Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Thành phố và tôi

Hoàng Thúy Vân • 20/02/2024 15:07

Tôi được sinh ra ở Nghệ An mười chín tuổi, tôi ra Hà Nội thực hiện đam mê dang dở hồi học cấp hai, tôi học yêu một thành phố mà tôi tương tư suốt thời thơ ấu.

Khi tôi còn trẻ, lý tưởng của tôi là trở thành một người lái tàu, mặc đồng phục và đi bất cứ nơi đâu tôi muốn. Mỗi lần tôi nhìn thấy một chuyến tàu đi vào sân ga ở gần quốc lộ, nhiều người lạ bước xuống, bước ra khỏi nhà ga với mùi hương của những nơi xa xăm: “Khi mình lớn lên, mình sẽ giống như họ, đi thật xa.”, nghĩ về điều đó tôi luôn cảm thấy mình thật hạnh phúc.

hn-va-toi-21.2.jpg
Những kiến trúc cổ như chia tách nhau bằng màu sắc... (ảnh: internet)

Đến Hà Nội lần đầu tiên, tôi ngơ ngác nhìn thế giới bên ngoài qua ô cửa kính xe buýt, có rất nhiều xe máy, hàng hoa ban tím, cây hoàng yến, gánh hàng rong, con đường dài, cây cầu cao tốc, những con cún lông xốp, những tòa nhà cao tầng, mây xanh, cục bưu chính, tiệm in ấn, hòm thư và những hiệu máy ảnh… Những kiến trúc cổ như chia tách nhau bằng màu sắc, vụt ngang qua khiến đôi mắt tôi mù mờ và thiếp đi lúc nào không hay.

Khi lần nữa thức dậy, trời vẫn đương hơi tối nhưng xe đã dừng và ngủ ngoan trong bến như một chú mèo mệt nhoài rúc vào góc bếp. Tôi chợt nhận ra những đồng ngô, ruộng khoai tây và đống lạc phơi khén nắng đã xa vô vàn. Ôm lấy tôi là những trảng xi măng phủ trắng khắp bề, tiếng người la hét và tiếng động cơ xe không lúc nào dứt. Trong những ký ức ban đầu, Hà Nội của tôi là âm thanh của những tiếng còi xe.

Trở về nhà, lúc đi qua chợ, ngó lũ trẻ bán đậu đen, thảo mộc, bánh mì, hạt khô hay táo đỏ nhìn theo chiếc taxi; tôi tự nhiên thấy mình lạ lẫm với một niềm kiêu hãnh bé con đang nhen lên trong lồng ngực. Tôi dòm vào túi bóng đựng mấy hộp bánh cốm, mơ muối và mứt mận đỏ mà hai chị em đã mua về làm quà. Có lúc, tôi nhìn thấy mấy thằng chăn hươu trên cánh đồng ở gần trường tiểu học với một đám khác lóc chóc những cún và diều giấy, tôi cứ tưởng là lũ bạn trong ngõ và muốn gọi to tên chúng. Nhưng đâu nào phải, cô bé "tôi” ôm niềm an ủi sẽ được đón chờ bởi một thứ gì đó gần gũi hơn phía trước và yên lặng suốt cả quãng đường, ngắm những cụ bà tóc quăn đọc sách ngủ quên trước cửa nhà, những cô bé hái hồng xiêm trong vườn, những con ngỗng bơi dọc bờ kênh và mấy thanh niên bá cổ nhau dưới gốc bàng…

Sáu năm sau, tôi chính thức đặt chân tới Hà Nội với tư cách là cô sinh viên trường báo. Thành phố này là điểm giao của những giấc mơ, nơi những người trẻ như chúng tôi, những công nhân như ba tôi… tìm đến với mơ ước được dựng xây cuộc sống trên mười ngón tay, được trở thành ai đó lớn lao trong đời.

Hà Nội của sáu năm sau trong ký ức, tôi vẫn ngồi trong xe bus và nhìn thành phố từ ô cửa sổ, ánh đèn đặc quánh tỏa xuyên sương khói, bụi bặm của ngày đầu thu. Đây là Hà thành, Thủ đô của chúng tôi nhưng không phải là nhà.

Đôi khi, tôi có mơ ước thành phố này sẽ sớm rũ bỏ lớp rong rêu bên ngoài để trở mình là một thành phố Tây phương sầm uất, sôi nổi, hào sảng, khí thế. Nhưng cũng có khi tôi mong mỏi thành phố này mãi mãi thuộc về bóng dáng xưa cũ của nó, là chính nó, là một Hà Nội đậm chất phương Đông. Những lúc như thế, tôi lại cảm thấy bên trong mình như có hai đứa trẻ đang đánh nhau, chúng quần thảo giữa đống hổ lốn của cảm xúc, nỗi nhớ và tri giác, một đứa đòi làm phi hành gia, đứa kia chỉ muốn làm gã điền nông trồng khoai chăn ngỗng…

0059-com-lang-vong-huong-vi-dac-trung-cua-mua-thu-ha-noi.jpg
Thành phố nhỏ, có vô số điều nổi tiếng. Nhưng tôi nhớ nhất hai thứ: gốm Bát Tràng và xôi cốm mùa thu (ảnh: internet)

Vào những ngày đông giá, khi đài phát thanh rỉ rả kể những câu chuyện xấu đẹp đang ươm mầm lòng thành phố, làm sao kể cho hết được nỗi phiền muộn xa vắng mà tiếng những người phát thanh rơi lại, loảng xoảng vỡ trên những con đường bê tông phủ bóng cây ban, bay theo những ống khói, bám vào những chuyến xe bus lang thang theo lộ trình vòng quanh thành phố, từ góc này qua góc nọ hay mốc meo và mọc nấm giữa hàng buổi chiều không ánh nắng. Tôi mê mẩn những thanh âm lặng lẽ chen chân vào những tháng ngày bình yên ấy, như một gã trộm đêm lẻn vào nhà nọ trong một buổi tối không trăng. Âm thanh mang hình dáng gì khi chúng có hình dáng?

Thành phố nhỏ, có vô số điều nổi tiếng. Nhưng tôi nhớ nhất hai thứ: gốm Bát Tràng và xôi cốm mùa thu. Từng hạt nếp xanh được gói bằng lá sen khô, khi mở ra có mùi thơm phức. Cứ đi dọc con đường Xuân Thủy, Lý Thái Tổ thể nào cũng gặp đầy những cụ bà, phụ nữ dưới mái hiên cũ kỹ cuối ngõ, hay chong gánh bên vỉa hè trước những ngôi nhà chất đầy quần áo trẻ con bên những chiếc chõng tre cũ màu nâu sậm phơi nắng, người thì nói cười, người thì chợp mắt, mùi cốm non thơm lừng như rớt lại sau từng gót chân.

Những nghệ sĩ như Văn Cao, Phú Quang, Bùi Xuân Phái… đã dâng tặng thành phố này một vẻ đẹp buồn rầu và cũ kỹ. Từ đó, người ta có thể dễ dàng tận hưởng dư hương, thanh âm, màu sắc của những con ngõ nhỏ, có thể thưởng ngoạn những cây bàng lá xanh, những câu chuyện của nhiều thế hệ lớn lên trên Bắc Việt, về những người đàn bà giấu màn đêm trong mái tóc… chỉ cho chúng ta thấy vẻ đẹp của thành phố ở những nơi mà họ cảm thấy mình là người bản địa lẫn kẻ nhập cư. Hình như, để nhìn rõ diện mạo của thành phố này, chúng ta luôn phải nhìn bằng hai con mắt, con mắt phương Tây và phương Đông, con mắt lịch sử và hiện đại, con mắt của người trong cuộc và ngoài cuộc…

Người ta bảo rằng mỗi thành phố lớn đều cần một nhà văn vĩ đại để viết nên linh hồn và câu chuyện của nó, để thực sự cho phép chúng ta nắm bắt được bản chất của thành phố. Dublin có James Joyce, Istanbul có Orhan Pamuk, Praha có Kafka, Lisbon có Pessoa, Bắc Kinh có Lão Xá, Thượng Hải có Trương Ái Linh… và khi nghĩ về một Hà Nội được xây cất bằng chữ nghĩa, tôi nghĩ tới nhà văn Thạch Lam.

Những cửa tiệm gà rán, tiệm bánh mì, những người thợ sửa xe đạp, những người bán hàng rong, những hiệu sách cũ, quán cà phê, quán bún ốc, chả cá, những người làm con dấu, người bán đồ gốm, cửa hàng băng đĩa, người viết thư tay… và ông nói về cả lăng kính của những người ngoại quốc. Những lăng kính đã trình diện một Hà thành như là nơi cái cũ và cái mới giao thoa, nơi cư dân hãnh diện nhìn thành phố bằng hai con mắt Đông phương và Tây phương. Họ nói về chiến tranh, nghèo khổ, vẻ đẹp của sự điêu tàn… Và những hình dung mà bấy lâu người du khách mơ màng về thành phố của thế kỷ trước là hình hài của một bông lúa cúi rạp, bị đả thương, bị xâm lấn và ngoi ngóp tái sinh lần nữa trong vinh quang.

4.jpg
Chúng tôi yêu một thành phố, chẳng hề vì nơi đó hoàn hảo, mà đơn giản chỉ vì thành phố đó giống như chúng tôi (ảnh: internet)

Ở tuổi đôi mươi, tôi đam mê chụp những bức ảnh đầu tiên về thành phố, nhất là những cung đường quanh khu phố cổ, tôi luôn cảm thấy man mác và tự hỏi rồi thành phố này sẽ bón mớm trong tôi bao nhiêu nỗi buồn. Chúng ta yêu một điều gì đó vì nó khiến chúng ta mỉm cười, nhưng nếu nó khiến ta buồn, vậy ta có còn yêu nó nữa không?

Chúng tôi yêu một thành phố, chẳng hề vì nơi đó hoàn hảo, mà đơn giản chỉ vì thành phố đó giống như chúng tôi, cố gắng, nỗ lực để tiệm cận tới sự hoàn hảo hơn ngày hôm qua một chút. Tôi cảm kích thành phố này giống như lòng cảm kích của tôi cho xứ Nghệ đã vun nắn nên hình hài của tâm hồn chúng tôi./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Hoàng Thuý Vân. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
Thành phố và tôi
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO