Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Hương mùa cốm thương

Lê Minh • 21/01/2024 10:07

Ta muốn ăn mùa thu vào tâm khảm, ăn vào lòng để trọn kiếp yêu thương. Ơi mùa thu trong veo như tâm hồn thiếu nữ, thanh sạch thơm tho, không vướng chút bụi trần. Ta thấy mùa thu trong hương cốm mới, rất đỗi dịu dàng, ngọt dẻo cả thu xưa…

3.jpg
Cốm gói trong lá sen mềm buộc chặt bằng sợi rơm để mùi sữa lúa nếp được cộng hưởng hương thơm nồng nàn tạo nên vị thu tròn trịa. (ảnh: internet)

Thu về trên quê hương tôi thật đẹp, hoa cúc nở vàng giống nghìn con mắt mở nhìn trời êm. Dọc ven đường hai bên là những thảm hoa sặc sỡ. Nhè nhẹ heo may vờn trên sóng lúa rờn xanh, những chú chuồn chuồn ngơ ngẩn bay tìm nắng, vài làn mây mỏng mảnh trôi trong chiều. Hồn hậu dậy lên mùi hương của nắng gió, của cỏ cây, cũng là lúc lòng người xốn xang đợi hương cốm mới.

Đã bao năm xa quê, mỗi độ thu về lòng tôi nhớ thương vị cốm. Hương cốm đã cùng tôi lớn lên, cùng tôi đi suốt chiều dài tuổi thơ. Tôi rất nhớ lúc lúa nếp đồng quê ửng màu sắp chín, là khi heo may bắt đầu trở gió, tìm chút nắng sải dài trong chiều nhẹ. Tôi muốn quay về với ngày xưa thơ bé, muốn được hít hà, muốn được chạm tay nhúm ngọt lành cốm thơm. Nhớ những ngày rủ nhau tuốt lúa, rủ nhau bắc chảo lên rang, cùng nhau thầm thì nhóm lửa. Thơm lừng mãi trong tôi tuổi thơ ngọt ngào hương cốm. Nhớ thoảng hương lúa nếp len lỏi lan ra từ ngõ nhỏ, nếp như những hạt ngọc xanh non mà đất trời ban tặng.

1.jpg
Đã bao năm xa quê, mỗi độ thu về lòng tôi nhớ thương vị cốm. Hương cốm đã cùng tôi lớn lên, cùng tôi đi suốt chiều dài tuổi thơ…

Những người đi xa thường hay mang nặng nỗi niềm nhớ nhung hương cốm. Tôi không biết đối với người khác thế nào, hương cốm đã ngấm vào lòng tôi thành thứ vị rất riêng, tôi gọi đó là vị thu. Tôi nhớ mùa thu Hà Nội. Thu Hà Nội đã rất đẹp, nhưng nếu thiếu đi hương cốm, âm sắc cốm, sẽ thiếu đi sự tròn trịa của mùa thu. Cốm đã là một phần không thể thiếu của mùa thu Hà Nội. Nhớ lúc hương đồng nội quyện vào nơi phố phường, thấy ngát hương sen Tây Hồ, tinh khôi của hoa sữa trắng. Vỡ lịm đi khi thấy cốm xanh bọc lá sen già, đắm chìm trong hương vị ngọt ngào yêu thương. Không biết mùa thu gọi hương cốm mới, hay cốm gọi thu về riêng cho Hà Nội. Hương cốm thoảng trong gió, hương cốm lặng lẽ tỏa mùi thơm, hương cốm mang nặng nắng sương khiến ta ngơ ngẩn như nhớ thương mối tình đầu.

Nhớ những cây hoa sữa khẳng khiu trổ bông nơi cuối phố vẫn còn e ấp chút hương thầm trong nắng sớm. Giọt ban mai tinh nghịch nhảy nhót họa hình lên mẹt cốm cô bán hàng cùng bó lá sen còn đọng phấn trên bề mặt. Đây đó, những mẹt hồng đỏ lựng cùng trái na mở mắt. Cô bán hàng đon đả tươi cười trút những hạt cốm xanh non như ngọc bích vào lòng tấm lá. Mùa thu Hà Nội xoè đôi cánh màu lục bảo đánh thức phố nhỏ bằng tiếng cười chào, bằng tiếng rao, bằng âm thanh, bằng hình ảnh đa màu, đa sắc như thế. Sắc vàng của lá, sắc trắng của hoa, sắc xanh non của cốm, tất cả tạo nên bức tranh thu tuyệt đẹp với đầy đủ hương vị. Cứ thế âm thầm gieo vào lòng người nhiều nỗi niềm bâng khuâng khó tả.

Tôi thầm biết ơn hương cốm, có lẽ nhờ cốm tôi mới có mặt trong cuộc đời này. Bà ngoại kể rằng, ngày ông bà quen biết nhau khi hai người cùng ra học ở Hà Nội. Bà yêu mùa thu Hà Nội chính là yêu qua hương cốm. Không có cốm làng Vòng ngày ấy, ông bà sẽ chỉ như hai người dưng đi qua đời nhau, dù sinh ra và lớn lên ở Huế. Ngày bà gặp ông cũng là ngày ông đi mua cốm cho mình. Bà tôi là người rất yêu văn chương, bà viết lách mỗi ngày và đã làm tròn sự nghiệp với niềm đam mê của mình. Bà truyền lửa, truyền yêu thương văn chương, dạy dỗ kiến thức cho tôi. Ông tôi là người yêu toán, say mê toán, sau này ông trở thành người thành đạt trong kinh doanh. Ông từng nói với bà “Anh luôn làm đúng những phép cộng trừ, nhưng khi gặp em rồi lại không sao ra kết quả”. Cảm mến ông là người học giỏi, hiểu biết sâu rộng, rất sâu sắc với văn chương. Bà đã chép tặng ông nhiều bài thơ, trong đó có bài của Nguyên Sa viết về cốm mà bà rất thích.

2.png
“Vẫn hỏi lòng mình là hương cốm/ Chả biết tay ai làm lá sen”

Trời sinh ra cốm vì trên đời có lá sen xanh để cốm tỏa hương, trời sinh lá sen ấp ủ bao bọc cốm dẻo thơm trong lòng mình. Cốm và sen dường như là đôi tình nhân quấn quýt yêu thương nhau từ nghìn năm trước vậy. Và cứ thế ông dùng toán để hỏi, bà dùng văn chương trả lời. “Nếu em là cốm, em có chấp nhận anh là lá sen để bao bọc em cả đời không?” Bà mỉm cười trao tặng ông gói cốm bọc lá sen xanh đang lặng thầm tỏa mùi thơm. Ông nói với bà “Anh thầm cảm ơn mùa thu Hà Nội, cảm ơn hương cốm đã cho anh gặp em. Nếu ngày đó không có mùa thu cùng hương cốm mãi mãi anh sẽ không có được em trong cuộc đời này.” Tôi thấy mình may mắn khi sinh ra ở Hà Nội, càng may mắn hơn được là con cháu của ông bà. Lúc tôi 14 tuổi, bà kể tôi nghe mối tình đầu tiên của ông bà bén duyên kết tinh trong hương cốm dịu ngọt thanh khiết. Và mẹ tôi được sinh ra vào cuối thu trong khoảnh khắc giao mùa, khi vẫn còn thơm lừng mùi cốm, nồng nàn hương hoa sữa. Tình yêu thủy chung của ông bà được nảy nở đơm hoa kết trái qua những mùa, những tháng viên mãn suốt ngày sau…

Hơn 40 năm trôi qua, tuy bây giờ tôi không sống ở Hà Nội, nhưng chẳng bao giờ tôi quên đi hương vị rất đỗi ngọt ngào đã in hình trong trí nhớ như cốm qua suốt những tháng ngày mùa Hạ, len lỏi đến mùa Thu. Hương cốm, màu cốm, vị cốm, tình người làm cốm khiến lòng tôi khôn nguôi vương vấn mãi. Phải chăng tôi là một trong số người thích những gì cũ kỹ, khi nhắc đến mùa thu Hà Nội lòng lại nôn nao nhớ hoài mùa cốm, muốn được mỗi năm trở về với vị thu xưa. Cốm là thức quà đặc sản của Hà Nội, thức quà có xuất xứ từ làng Vòng. Sau biết bao nhiêu năm, trải qua bao thăng trầm cốm luôn làm nên hương nên hoa cho đất Kinh kỳ, làng Vòng mãi thơm mùi hương cốm.

Như một sự bất biến trước thời gian, cốm gói trong lá sen mềm buộc chặt bằng sợi rơm để mùi sữa lúa nếp được cộng hưởng hương thơm nồng nàn tạo nên vị thu tròn trịa. Có lẽ chính bởi sự thanh khiết nhẹ nhàng khi lá sen nâng niu ôm lấy hạt ngọc của đất, vô hình trung đã tạo nên món cốm thật tinh tế, thanh tao. Tôi lại muốn ngồi ở vỉa hè được nhâm nhi cốc nước sấu, một chút cốm với chuối chín vàng vị thơm dân dã, hay ăn hồng cùng cốm để đạt được sự thăng hoa vị giác. Cứ như thế, thứ giản dị thanh khiết, thứ ngọt lử vỡ oà giống như cặp trai tài gái sắc xứng đôi. Ngày thu sang, tôi ngẩn ngơ hoài niệm nhớ về mùa cốm, ngỡ như được ngồi trên ngày tháng, gối đầu vào thời gian cảm nhận được sự thầm lặng, ngọt ngào đi qua những mùa thương có hình bóng của ông bà, cha mẹ và những người thân yêu của mình. Không biết mùa thu gọi hương cốm mới, hay cốm gọi thu về riêng cho Hà Nội, nhưng tôi tin cốm đã là mối tình đầu của mùa thu.

Ta muốn ăn mùa thu vào tâm khảm, ăn vào lòng để trọn kiếp yêu thương. Ơi mùa thu trong veo như tâm hồn thiếu nữ, thanh sạch thơm tho, không vướng chút bụi trần. Ta thấy mùa thu trong hương cốm mới, rất đỗi dịu dàng, ngọt dẻo cả thu xưa. Hương cốm thoảng trong gió, hương cốm lặng lẽ tỏa mùi thơm, hương cốm mang nặng nắng sương khiến ta ngơ ngẩn như nhớ thương mối tình đầu…

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Lê Minh. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
  • Làng cổ Đường Lâm rộn ràng “Tết làng Việt”
    Thông tin từ UBND Thị xã Sơn Tây (Thành phố Hà Nội), từ ngày 20 – 21/1/2024 ( ngày 10 và 11 tháng Chạp năm Quý Mão), tại Làng cổ Đường Lâm sẽ diễn ra chương trình “Tết làng Việt” xuân Giáp Thìn.
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Đặt cọc VinFast VF 5 mới tới 18/11: Ưu đãi 10 triệu đồng, nhiều tiện nghi hỗ trợ người lái
    VinFast VF 5 mới kết hợp công nghệ hỗ trợ người lái với khoang nội thất tiện dụng, tạo sức hút với khách mua ô tô lần đầu. Mẫu xe đang được ưu đãi 10 triệu đồng trong thời gian cọc sớm từ 12-18/11/2026.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
Hương mùa cốm thương
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO