Hà Nội cuối thu và tôi

Nguyễn Đình Ánh| 25/01/2023 11:11

Ngày học đại học, một người bạn tận phương Nam bất chợt hỏi tôi, đã bao giờ được ra Hà Nội vào cuối thu chưa. Tôi đang thoáng giật mình trước câu hỏi ấy, chưa kịp trả lời, bạn đã tiếp lời nghe bảo Hà Nội cuối thu rất đẹp và chỉ khoảng thời gian ấy, người ta mới cảm hết được vẻ đẹp rất riêng của Hà Nội.

22467778_1144266542340121_8504073869795701984_o.jpg
Ảnh minh họa (nguồn: internet)

Tôi từng đi qua bốn mùa của Hà Nội. Mỗi mùa Hà Nội mang một sắc diện riêng. Mùa xuân sặc sỡ sắc màu lễ hội. Mùa hạ náo nhiệt, xô bồ. Mùa đông thanh tĩnh. Riêng mùa thu mang một vẻ đẹp thật khó diễn tả. Hội họa chỉ vẽ nên được một bức tranh phiến diện về mùa thu. Âm nhạc chỉ rả rích ru một điệu hồn đơn điệu, xúc động được phần nào trong lòng thính giả. Ngôn ngữ thi ca cũng nhiều lần bất lực trước vẻ đẹp của thu Hà Nội. Trở lại với câu hỏi của người bạn phương Nam, gã ngược tìm về Hà Nội hai mươi năm trước, khi tôi mười tám đôi mươi…

Hà Nội mùa thu trong mắt tôi ngày ấy vừa lạ vừa quen. Lạ bởi lần đầu từ quê đặt chân đến. Quen bởi tôi đã phải lòng với thu Hà Nội từ hồi còn tấm bé, từ khi còn là cậu học sinh trường làng say mê những tiết văn nghe cô giáo kể về mùa thu Hà Nội. Cô kể thủ thỉ tâm tình về những kỉ niệm lúc còn trọ học ngoài ấy. Cái se lạnh khẽ chạm vào vai áo, hình như chạm đến một điều gì đó thiêng liêng như mối tình đầu của cô vậy. Giọng cô phút ấy vì thế dường như run run xúc động khi nhắc đến những bờ hồ, những rặng liễu, những con đường cô từng đi qua. Tôi còn yêu thu Hà Nội qua những ca khúc viết về mùa thu thủ đô nồng nàn, da diết. “Hà Nội mùa thu cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ…”, hay “Hà Nội ơi tươi xanh màu áo học trò, những còn đường thân quen còn đó…”. Hay sự duyên dáng, mơ màng, bâng khuâng của Hà Nội lúc mới vào thu “Có phải em là mùa thu Hà Nội…có chắc mùa thu lá rơi vàng tiếng vọng…”. Từ trong tiềm thức xa xưa ấy, tôi đã từng mơ ước sau này sẽ một lần được đặt chân đến Hà Nội vào một dịp cuối thu. Nhưng đúng như ai đó kể với bạn, “thu rất thu là lúc chớm đông sang”, dường như mùa thu thực sự hiện hình rõ nhất là lúc thu sắp qua đi. Thu sắp qua mang đến những cơn heo may bất chợt ùa về chạm vào hồn người ngược xuôi trên phố, chạm đến từng kí ức buồn vui. Cuối thu dường như khiến lòng tôi cô đơn hơn, dễ trải lòng, dễ hoài niệm về những gì đã đi qua hơn…

Hà Nội cuối thu, có lần gặp lại, em nức nở với những vần thơ không tuổi của chị Xuân Quỳnh:

"Cuối trời mây trắng bay
Lá vàng thưa thớt quá
Phải chăng lá về rừng
Mùa thu đi cùng lá

Mùa thu ra biển cả
Theo dòng nước mênh mông
Mùa thu vàng hoa cúc

Chỉ còn anh và em”

Nhưng khoảnh khắc cuối cùng của mùa thu chỉ còn mỗi em và mùa thu ở lại, còn tôi - “người ra đi đầu không ngoảnh lại” để lại “nắng lá rơi đầy” khắp những con phố dài xao xác heo may. Khoảnh khắc cuối thu đẹp như em của ngày hôm qua. Đẹp như em vừa khoác lên mình bộ áo cô dâu trắng tinh khôi. Vai thu đong đầy trong gánh cốm Vòng gói lá sen ven Hồ Tây, gánh hàng hoa tươi xuôi dốc Yên Phụ. Mắt thu đậu nhẹ lên hàng liễu rủ êm đềm và la đà trên mặt Hồ Tây tĩnh lặng. Thi thoảng, những làn tóc thu khe khẽ lay động chao sóng nước ven hồ. Khoảnh khắc cuối thu cũng buồn rười rượi như khi em chia tay gã. Bất chợt những cơn mưa bụi, những heo may lành lạnh về lân la phố. Hay những con đường với những bản tình ca xao xác lá. Lá vàng lác đác rơi vo tròn cuốn lăn trên từng con đường, lỗi rẽ. Rải thảm vàng vướng víu bước chân tôi. Lúc ấy, có kẻ ngược trên phố Phan Đình Phùng, ngước mắt nhìn vòm lá có cảm giác như đang chạy, …chạy về miền cổ tích lá xa xưa. Nhưng những giai điệu lá, ca từ lá níu kéo tôi. Lá khẽ khàng đáp nhẹ lên chiếc mũ quân nhân đã cũ của tôi. Lá dịu dàng xoa nhẹ lên trái tim tôi. Lá xác xao dưới đôi chân tôi…

Hơn hai mươi năm sau, tôi trở lại cũng vào một ngày cuối thu vàng rực rỡ. Thu Hà Nội đã bớt hắt hiu, tĩnh lặng. Phố ồn ào đông đúc hơn. Nhà cao tầng thi nhau mọc lên nhiều hơn. Nhưng, dạo bộ trên những con đường quen thân năm ấy, tôi vẫn hít thở thấy mùi vị rất riêng của lá, của hương cây cuối mùa thu năm nào. Mới sáng sớm lá đã rơi lác đác, đến chiều về lá phủ một màu vàng óng trên vỉa hè nơi tôi từng hò hẹn. Có chỗ, gió vun lá thành vòm trái tim. Chợt nhớ ngày nào mười ngón thon gầy nắm chặt lấy nhau. Hai người ngồi lặng im bên cồn lá. Bỏ giầy dép, bàn chân trần xục vào lá mát rượi. Bao nhiêu muộn phiền về một tình yêu cách trở biến tan. Chẳng còn thời gian để nghĩ về giây phút hai người chia xa. Chỉ thấy mùa thu xung quanh dịu dàng như em trong vòng tay đủ ấm. Một nỗi buồn mỏng tanh bay vào làn gió biếc. Tôi và em lặng im nghe bản tình ca của đất trời. Chao ôi, diết da nhớ! Vòng tay như ôm riết chặt hơn. Nước mắt hay nụ cười cuối thu xoa vào tim ai đó. Thấy khó thở. Thấy rạo rực trong lòng….

Tỉnh giấc trên chuyến xe Văn Minh đang lăn bánh, một chiếc lá vàng vẫn đậu nguyên trên cái ba-lô sờn cũ, tôi bâng khuâng nuối tiếc bởi mình đã vừa phải rời khỏi mùa thu Hà Nội. Rời khỏi những mênh mang xao động của mối tình mùa thu. Cuối thu nhỏ dần, nhỏ dần… rồi khuất hẳn vào hư không. Tôi lại chìm vào một giấc mơ mới…

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Nguyễn Đình Ánh. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.

Bài liên quan
  • Phở gánh, tình yêu và nỗi nhớ Hà Nội
    Mấy hôm rày đọc được những dòng tin tức kiểu Hà Nội trở lạnh, người dân diện áo ấm, quàng khăn ra đường khiến tôi nhớ Thủ đô da diết. Lý do ư, đơn giản lắm, mảnh đất ấy là lần đầu tiên tôi biết yêu và biết đến món phở gánh.
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Thái Nguyên đẩy mạnh quảng bá sản phẩm du lịch đường sắt kết nối Hà Nội
    Để đưa sản phẩm du lịch đường sắt đặc sắc này đến gần hơn với du khách, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên đã đề xuất nhiều giải pháp phối hợp cụ thể tới các cơ quan quản lý và hiệp hội ngành nghề...
  • Công bố dự án phim truyện điện ảnh "Tuyên ngôn Độc lập"
    Chiều 19/11, tại Trường quay Trung tâm Điện ảnh Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, Đông Anh, Hà Nội, Trung tâm tổ chức Lễ công bố dự án phim truyện điện ảnh “Tuyên ngôn Độc lập”. Bộ phim do Trung tâm sản xuất, NSƯT Phi Tiến Sơn đảm nhiệm vai trò biên kịch và đạo diễn.
Đừng bỏ lỡ
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
Hà Nội cuối thu và tôi
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO