Chính sách & Quản lý

Đưa làng nghề Hà Nội thành trụ cột phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô

Phạm Hoa • 16:34 03/12/2025

Thành phố Hà Nội là “đất trăm nghề” và các làng nghề có bề dày lịch sử, số lượng nghề và làng nghề lớn nhất cả nước. Do đó, việc HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVI vừa thông qua Nghị quyết về chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn Hà Nội là cơ sở quan trọng, trụ cột để phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Tại Thủ đô Hà Nội, ngành nghề nông thôn, làng nghề truyền thống có lịch sử hình thành lâu đời, giữ vai trò quan trọng, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn giá trị văn hóa khu vực nông thôn nước ta. Hà Nội hiện có 1.350 làng nghề, làng có nghề, hội tụ 6/7 nhóm ngành nghề của cả nước. Đến nay, UBND Thành phố đã công nhận 337 làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống, trong đó có 100 làng nghề, làng có nghề có sản phẩm được chứng nhận OCOP. Thành phố có làng nghề gốm sứ Bát Tràng và làng nghề dệt lụa Vạn Phúc là 2 làng đầu tiên của Việt Nam được Hội đồng Thủ công Thế giới công nhận trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo trên toàn Thế giới.

lua-vanphuc.jpg
Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc đã được Hội đồng Thủ công Thế giới công nhận trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo trên toàn Thế giới.

Tính đến hết năm 2024, Hà Nội có 351 Nghệ nhân, bao gồm 16 Nghệ nhân Nhân dân; 51 Nghệ nhân Ưu tú; 284 Nghệ nhân Hà Nội. Toàn Thành phố có 47 hội làng nghề, 3 hiệp hội và 7 câu lạc bộ làng nghề. Sản phẩm của các làng nghề đa dạng, nhiều chủng loại, mẫu mã đẹp, chất lượng tốt, một số có thế mạnh cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Các làng nghề đã và đang góp phần tích cực vào chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế nông thôn, tạo tiền đề thực hiện thành công Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn. Mỗi làng nghề đều mang bản sắc riêng, tạo ra những sản phẩm độc đáo, tinh xảo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, mang lại hiệu quả kinh tế ngày càng cao cho lao động nông thôn.

Sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề Hà Nội hiện đã được xuất khẩu sang 89 nước và vùng lãnh thổ, như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc... Doanh thu của các làng nghề hàng năm đạt trên 24.000 tỷ đồng.

Các làng nghề trên địa bàn Thành phố Hà Nội đã tạo việc làm cho khoảng 800.000 lao động. Thu nhập của lao động phổ thông đang làm việc tại các làng nghề đạt từ 5 đến 8 triệu đồng/lao động/tháng (tương đương với thu nhập/lao động/tháng của lao động thủ công của cả nước). Có được những thành tựu trên một phần quan trọng là nhờ các chủ trương đúng đắn của Đảng, các chính sách định hướng và hỗ trợ của Trung ương, Thành phố Hà Nội.

Đặc biệt, những năm gần đây Thành phố Hà Nội đã ban hành một số cơ chế chính sách nhằm thúc đẩy bảo tồn và phát triển làng nghề, nhất là Quyết định số 282/QĐ-UBND ngày 15/1/2025 của UBND Thành phố phê duyệt “Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2025 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050”. Các chính sách về bảo tồn và phát triển làng nghề của Trung ương và Thành phố Hà Nội đã phát huy hiệu quả, góp phần tích cực vào sự phát triển của làng nghề, ngành nghề nông thôn.

Tuy nhiên, qua thời gian triển khai một số chính sách đã bộc lộ bất cập, không còn phù hợp với những tình hình mới. Những hạn chế cũng là nguyên nhân khiến cho công tác bảo tồn và phát triển làng nghề trên địa bàn Thủ đô còn gặp khó khăn, một số nội dung trong Nghị định số 52/2018/NĐ-CP ngày 12/4/2018 của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn thực hiện chưa hiệu quả, như: tình trạng phát triển không theo quy hoạch; ô nhiễm môi trường tại một số làng nghề có xu hướng ngày càng nghiêm trọng; thiếu nguồn nguyên liệu để sản xuất.

Ngoài ra, nhiều làng nghề truyền thống có nguy cơ mai một; công nghệ sản xuất tại các làng nghề lạc hậu, thủ công; việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số còn hạn chế; chế độ đãi ngộ đối với nghệ nhân chưa được quan tâm đúng mức, hiện tượng già hóa dân số và chất lượng nhân lực chưa bảo đảm,...Đồng thời sản phẩm của làng nghề, làng nghề truyền thống của Thành phố chưa khai thác hết tiềm năng và thế mạnh vốn có của làng nghề.

Tạo nền tảng để làng nghề thành trụ cột phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội

Luật Thủ đô 2024 có 2 nội dung liên quan đến lĩnh vực làng nghề, ngành nghề nông thôn (điểm c, khoản 2 Điều 28; điểm g, khoản 2 Điều 32); Quyết định số 282/QĐ-UBND của UBND Thành phố đã chỉ rõ 6 nhiệm vụ trọng tâm và 11 giải pháp, cần có chính chính sách cụ thể để triển khai thực hiện.

Trên cơ sở đó, HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ, bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn Thành phố để triển khai Luật Thủ đô 2024, Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và tiếp tục triển khai có hiệu quả Nghị định số 52/2018/NĐ-CP của Chính phủ, Quyết định số 801/QĐ-TTg ngày 7/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 là rất cần thiết, phù hợp với thực tiễn của Thành phố.

maytredan.jpg
Người dân làng Phú Vinh (xã Phú Nghĩa, TP. Hà Nội) đã, đang sống bằng nghề mây tre đan truyền thống. Các sản phẩm của làng nghề này cũng xuất khẩu qua nhiều nước trên thế giới.

Nghị quyết của HĐND Thành phố khóa XVI quy định một số chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn Hà Nội áp dụng đối với các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình đang hoạt động, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ngành nghề nông thôn theo quy định của pháp luật trên địa bàn, tổ chức, cá nhân liên quan đến công tác quản lý ngành nghề nông thôn trên địa bàn Thành phố Hà Nội.

Đáng chú ý, Nghị quyết quy định chính sách đãi ngộ đối với nghệ nhân trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú và nghệ nhân được UBND Thành phố Hà Nội phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội. Mức hỗ trợ một lần đối với Nghệ nhân khi được cấp thẩm quyền phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân” là 40.000.000 đồng, “Nghệ nhân Ưu tú” là 30.000.000 đồng, “Nghệ nhân Hà Nội” là 20.000.000 đồng.

Đối với Nghệ nhân truyền dạy nghề và người tham gia thực hành, học nghề theo chương trình, kế hoạch của cấp thẩm quyền tổ chức: Nghệ Nhân nhân dân truyền dạy được hỗ trợ 500.000 đồng/người/buổi, Nghệ nhân Ưu tú, Nghệ nhân Hà Nội truyền dạy là 300.000 đồng/người/buổi. Đồng thời, cơ sở ngành nghề nông thôn (doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình) hoạt động theo quy định của pháp luật trên địa bàn Thành phố, có dự án sản xuất ngành nghề nông thôn hiệu quả, được UBND cấp xã đề xuất theo tiêu chí do UBND Thành phố ban hành… được hỗ trợ mua máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất mới (hỗ trợ 50% kinh phí nhưng không quá 500 triệu đồng/dự án).

Thành phố cũng hỗ trợ di dời các cơ sở sản xuất trong khu dân cư, cơ sở sản xuất thuộc ngành nghề không khuyến khích phát triển tại làng nghề ở nông thôn, bao gồm: hỗ trợ chi phí tháo dỡ, vận chuyển máy móc, thiết bị, nhà xưởng nơi di dời đi: 50.000 đồng/m² nhà xưởng, tối đa 500 triệu đồng/cơ sở; được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước 10 năm và giảm 50% tiền thuê đất, thuê mặt nước cho thời gian còn lại; được áp dụng mức thuế suất 5% thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó, được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian 4 năm và giảm 50% số thuế thu nhập phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Các cơ sở không đáp ứng quy định tại khoản 1 Điều 43 Luật Thủ đô 2024 được hỗ trợ 50% tiền thuê đất tại nơi di dời đến trong thời gian 5 năm và 25% cho thời gian còn lại. Ngân sách Thành phố hỗ trợ 70% tiền lãi vay ngân hàng hoặc lãi vay từ Quỹ đầu tư phát triển Thành phố đối với toàn bộ giá trị hợp đồng vay được thực hiện trong thời gian vay vốn (tối đa không quá 10 năm) theo dự án đối với các cơ sở ngành nghề nông thôn phải di dời để xây dựng, lắp đặt nhà xưởng, máy móc tại nơi di dời đến, theo từng dự án của cơ sở ngành nghề nông thôn nằm trong danh sách hỗ trợ lãi suất đã được UBND Thành phố Hà Nội phê duyệt…

Có thể khẳng định, với những chính sách mới kể trên, Hà Nội đã, đang hướng tới mục tiêu và hiện thực hóa làng nghề trở thành trụ cột trong phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới, và làng nghề Thủ đô vẫn mãi mãi một trong những “trụ cột” tạo nên bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
Đưa làng nghề Hà Nội thành trụ cột phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO