Hà Nội của tôi

Hà Nội đã có những chuyến tàu chở đoàn người ra trận, chúng tôi chạy theo nhặt những lá thư các anh bộ đội ném vội xuống đường. Những lá thư gửi về mọi miền quê được chúng tôi cẩn thận bỏ vào hòm thư. Hà Nội khi B52 bắn phá, những ụ pháo mọc lên giữa công viên, giữa những vườn hoa thơm mát. Hà Nội bước vào cuộc chiến chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ. Những chiếc mũ rơm thân thương đến lạ, khi xa rồi vẫn hằn lên nỗi nhớ. Tôi nhớ đường Cổ Ngư có những cuộc chia tay rất vội. Chúng tôi mỗi người một nẻo đường ra trận, mang trong tim khát vọng hòa bình. Chúng tôi tình nguyện xa Hà Nội và hẹn ngày gặp lại.

Hà Nội của tôi! Sau chiến tranh, tôi về làm việc nơi phố cổ, bao người bạn của tôi không về nữa, họ đã nằm lại chiến trường. Tôi thường dạo bước trên những đường phố thân quen, tiếng tàu điện leng keng như vẫn đâu đây. Ngõ nhỏ của tôi gần như nhà nào cũng có người hy sinh. Tôi đi từng nhà lấy từng tấm ảnh liệt sĩ, mang đến ngôi nhà số 4, nơi ấy tôi quen người lính già là bác Đỗ Cơ, bác có mái tóc bạc phơ và gương mặt hiền từ như một ông tiên. Bác làm thợ ảnh trong quân đội, tối bác mang những tấm ảnh của tôi về nhà làm thêm. Hồi ấy phục chế lại một tấm ảnh để làm ảnh thờ liệt sĩ không dễ như bây giờ. Bác cặm cụi làm một cách chăm chỉ và thận trọng, có tấm ảnh phải tách ra từ một tấm ảnh chung. Tôi ngồi bên bác, kể cho bác nghe về người trong mỗi tấm ảnh. Bác rơi nước mắt khi nhìn những gương mặt trai tráng trẻ trung, khi nghe tôi kể về mối tình dang dở của họ. Bác nói với tôi, nhà ai khó khăn bác không lấy tiền, chỉ tặng gia đình tấm ảnh liệt sĩ. Bây giờ bác cũng đã đi xa, nhưng mỗi khi đi qua ngôi nhà ấy tôi lại nhớ đến bác, nhớ người lính già trong ngôi nhà số 4, ngôi nhà ở đầu phố Lý Nam Đế mà người ta thường gọi là phố nhà binh.

Một lần tôi đón một người đồng đội ở xa về Hà Nội, chúng tôi đến vườn hoa Âu Cơ bên sông Hồng, vừa đặt chân lên con đường rải đầy sỏi đá, phía trên chăng dây và những nhành hoa hồng leo tạo thành mái lợp, tôi bỗng nhớ đến con đường Trường Sơn, con đường đi qua con suối cạn cũng đầy sỏi đá, phía trên cũng chăng dây, hàng ngày những o thanh niên xung phong thay lá mới. Tôi vừa đi chậm rãi kể cho anh bạn, Hồi ấy tôi còn rất trẻ, thích đi qua những đoạn đường như thế, nó giống như con đường trong chuyện cổ tích và hôm nay đi trong bình yên, trong cảnh đẹp thiên nhiên, tôi ước những người cùng tôi trong gian nan, đạn lửa lại bên tôi cùng đắm say trong cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp! Họ cũng yêu hoa, yêu Hà Nội như tôi. Tôi chợt nhớ đến những cánh rừng Trường Sơn và nước mắt rưng rưng.

Anh bạn như hiểu được những suy nghĩ của tôi, anh khéo léo nhắc đến đầm sen và giục tôi sang bên đó chụp ảnh, tôi ngồi trên chiếc thuyền nan, anh đeo máy ảnh lên ngực và lấy chiếc sào đẩy chiếc thuyền ra xa, tôi thích thú ngắm những bông sen vừa hé nở, tận hưởng làn gió nhẹ nhàng mang theo hương sen êm dịu, anh bạn bấm cho tôi những tấm ảnh giữa đầm sen mênh mang, tôi nghiêng đầu, dịu dàng nở nụ cười bên những bông sen… tôi nhận ra một bạn trẻ nấp sau chiếc lá sen xanh mướt, cô gái nhìn tôi mỉm cười, ra hiệu cho tôi là cô đang trốn bạn ở đằng kia, vừa nói cô bé vừa ngoảnh đầu về phía chàng trai đang ngơ ngác. Sự hồn nhiên của các bạn trẻ thật đáng yêu, và tôi cũng yêu sự bình yên biết bao.

Lúc chúng tôi ngồi nghỉ uống trà trong lán, đầm sen mênh mang và tràn ngập hương thơm dìu dịu, những cô gái duyên dáng bên sen, ghi lại khoảnh khắc tuyệt vời của mùa hè Hà Nội. Tôi ghi vội mấy câu thơ “Trốn tìm” Mà tôi có cảm xúc từ đôi bạn trẻ cho anh bạn tôi đọc và sửa lỗi chính tả, tôi nhớ những chuyện rất xa xôi, nhưng lại hay quên lỗi chính tả.

Trốn anh em nấp vào sen

Hương thơm ngan ngát dịu mềm như mơ

Tìm anh anh cứ ngẩn ngơ

Trong màu xanh ấy! Sao chưa thấy người

Em vờ im lặng đấy thôi

Trong tim muốn nói một lời anh yêu

Tìm nhau đến hết buổi chiều

Để cho nỗi nhớ vương nhiều hương sen.

Tôi cầu mong Hà Nội của tôi! Cũng như đất nước nhỏ bé thân thương cong cong hình chữ S của tôi mãi được bình yên, đất nước đã trải qua những cuộc chiến tranh chống xâm lược. Để có được sự bình yên hôm nay, biết bao người đã hy sinh xương máu, biết bao người tuổi trẻ không hề tiếc tuổi xuân của mình hiến dâng cho đất nước.

Cũng như những lần trở về Hà Nội, người bạn, người đồng đội của tôi lại đến Hồ Gươm, anh thích chụp ảnh Tháp Rùa trong ánh nắng, anh nói mỗi khi nhớ về Hà Nội, anh nhớ đến Hồ Gươm trước tiên, tôi chỉ cho anh cây cổ thụ nghiêng nghiêng bên hồ, cây vẫn đó mà các bạn của tôi đã mãi không về! Tôi ngồi lặng lẽ ngắm mặt hồ xao động, những con sóng lấp lánh dưới nắng hè rực rỡ, vòm lá.

Ai cũng có một Hà Nội của riêng mình. Hà Nội của tôi! Nơi tôi sinh ra và lớn lên, Hà Nội mến yêu nơi ôm ấp những kỷ niệm của tôi và chúng bạn từ tuổi ấu thơ, nơi có nếp nhà đơn sơ nhưng ấm áp và ngập tràn hạnh phúc, là nỗi nhớ da diết đau thương của chiến tranh. Hà Nội của tôi! Mỗi góc phố, hàng cây, quán nhỏ đã trở thành nỗi nhớ rất linh thiêng. Ôi Hà Nội của tôi!