Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Những đêm thao thức tại Hà Nội

Hạo Minh • 15:33 11/09/2023

Khi đến Hà Nội, tôi bị bỡ ngỡ với nhịp sinh hoạt mới. Khoảng thời gian sau, khi bản thân đã quen dần với không khí ồn ã của đường phố vào ban ngày nhưng những bộn bề của bài vở cũng khiến tôi có nhiều đêm mất ngủ.

031.jpg
Tôi thường dừng chân mua giúp họ một vài thứ lặt vật, cốt cũng để an ủi sự nhọc nhằn vì cuộc mưu sinh của hai bà cháu... (ảnh: internet)

Những đêm thao thức đến gần hai giờ sáng, tôi bị ám ảnh bởi tiếng rao hàng "Ai khúc đây” rất ngân nga vọng vang ngoài cửa sổ. Đó là tiếng loa thu sẵn cái giọng rao rè rè của một người đàn ông trung niên. Tiếng đều đều như nhịp thở càng khiến tôi xót thương vì công việc mưu sinh vất vả của những người lao động bình dân giữa đêm khuya. Tôi cứ nằm trăn trở như thế mãi cho đến khi tiếng vọng yếu đuối và lịm dần giữa đêm khuya thinh lặng.

Ngoài những tiếng rao hàng, bản thân tôi còn ấn tượng với một thứ thanh âm đặc biệt tạo dấu ấn trong lòng nhiều thế hệ sống ở Hà Nội. Đó chính là tiếng “leng keng” của tàu điện. Khu trọ cũ của tôi nằm trên tuyến phố, nơi có đường tàu điện chạy qua. Ấn tượng lớn nhất trong tôi là tiếng tàu điện thân thương mang theo ánh sáng hi vọng và ẩn chứa biết bao cảm xúc vui buồn. Lâu dần, tiếng tàu điện leng keng rộn rã trở thành âm thanh đặc biệt để báo hiệu một ngày mới bắt đầu cho rất nhiều người tại nơi tôi sống.

goc-pho-co.jpg
Một góc phố cổ của Hà Nội

Thi thoảng, vào những ngày cuối năm, các chuyến tàu điện ngược xuôi khắp mọi miền cũng trở nên tất bật hơn. Có những đêm đông lạnh giá của khoảng đời sinh viên, nằm cuộn mình trong chăn ấm, tôi khẽ khàng lắng nghe tiếng bánh xe tàu điện nghiến dài trên đường ray, cảm tưởng như nó chất chứa biết bao nỗi niềm của những người lao động xa quê mệt nhoài vì cuộc mưu sinh, đang mong ngóng cảm giác được quay về nhà. Năm tháng dần trôi, đường tàu điện vì cũ kỹ nên cũng tạm dừng hoạt động. Thế nhưng, mỗi khi có dịp đi ngang qua phố quen, giữa thế giới ồn ã của biết bao phương tiện giao thông, xe cộ hiện đại trên đường phố, lòng tôi vẫn thoáng chút hụt hẫng nhớ mong tiếng tàu điện quen thuộc.

Lúc đã quen dần với Thủ đô, tôi thường lang thang rảo quanh vài ba hè phố cổ kính, nghe hương hoa sữa thơm ngát, lặng lẽ quan sát cuộc sống chung quanh. Những lúc trời chập choạng tối, khi cầu Thê Húc lên đèn, tôi thường rẽ vào Cầu Gỗ, ghé quán quen, chọn một góc nhỏ, ngồi thưởng thức món xôi quen thuộc. Vài bác lái xe ôm có vẻ hớt hải, chốc chốc dừng lại mở điện thoại ra chăm chú tìm đường. Đối diện, vài bác trung niên hoặc gác chân, hoặc nằm tì tay chống cằm lên xích lô, thấy du khách nước ngoài đi qua là luôn sẵn gọi hê lô, hê lô… nhằm thu hút sự chú ý. Bản thân tôi cứ thế ngồi trước cửa quán, lặng lẽ ngắm nhìn dòng người ngược xuôi, cảm nhận đủ đầy mọi thanh âm ồn ã của phố phường.

Có những đêm mải mê đọc sách ở thư viện, tôi hay ra về trễ. Khi chầm chậm bước qua các hè phố, tôi hay bắt gặp hai bà cháu ngồi lặng lẽ bên vỉa hè, phía trước bày đơn sơ ít kẹo lạc, vài chiếc kẹp tóc và cả một ít vé số. Dáng người gầy gò của bà cụ và đôi mắt trong veo của cô bé khiến tôi chạnh lòng thương xót. Tôi thường dừng chân mua giúp họ một vài thứ lặt vật, cốt cũng để an ủi sự nhọc nhằn vì cuộc mưu sinh của hai bà cháu.

hoa-sua-trong-dem.jpg
Hoa sữa đêm Hà Nội

Thi thoảng, có những lúc đi làm thêm về trễ đến tận khuya, tôi vẫn giữ thói quen đi chầm chậm để ngắm nhìn mọi người chung quanh. Giữa màn đêm tĩnh lặng, tôi ngó nhìn đằng sau Văn Miếu chỉ thấy loáng thoáng thứ sắc màu sâm sẫm. Ở phố Tôn Đức Thắng, mọi hàng quán phủ phục cửa cuốn, ngủ say im lặng, chỉ còn tiếng chổi quét rác của cô lao công trong màn đêm. Tản bộ thêm một đoạn tôi bắt gặp người đàn ông nằm ôm một chú chó rên ư ử. Dưới tán bàng sum sê, gương mặt của chủ nhân chú chó đen đúa, nhìn không rõ, chỉ thấy ánh đèn xiên ngang dưới thềm hè, đủ lộ cái ống quần rách bươm và tấm nilon trải ra óng ánh. Đằng đầu ngã tư kia có tiếng xe rú ga rèo rèo cháy khét, chủ nhân của chú chó ư ử vẫn ngủ say, lặng im và khẽ khàng. Hà Nội khi ấy trong tôi là những gam màu buồn thương và trầm lắng đến khẽ khàng.

Bạn đồng hương có lần cắc cớ hỏi tôi nghĩ sao về người già ở Hà Nội. Tôi chợt nhớ đến bà lão bán nước ở phố Hàng Bạc, cũng là bà nội của đứa trẻ tôi dạy kèm môn Văn. Trong những buổi dạy kèm của tôi, thằng bé thường xuyên bị mất tập trung bởi tiếng xe cộ, tiếng người trò chuyện nhưng chủ yếu là do… bà nội cứ loanh quanh bên cạnh hai anh em. Bà lão sống không lương hưu, chẳng có tài sản, vườn tược ở quê. Duy có một thứ tôi nhìn thấy rõ ở bà, chính là tình yêu đặc biệt bà dành cho các cháu. Bà thương đứa em tôi dạy lắm. Nó hiền nhất nhà, học chậm, tính tình lơ đãng, được cái bảo gì nghe nấy. Khi nó đang làm bài, chốc chốc lại xin tôi cho ăn một cái kẹo, ăn một miếng trứng… mà bà nội lặng lẽ đưa cho.

Sau gần một năm, tôi không tiếp tục dạy nữa. Tôi cứ thế lặng lẽ rời đi và không một lần nào nói ý nói tứ với bà cụ, kể cả với em học sinh của mình. Chỉ cầu mong em học sinh hiền lành nhớ lời tôi dặn rằng sẽ đến một ngày, em sẽ phải rời khỏi vòng tay của người thân nhưng hãy luôn nhớ rằng tình thân gia đình là thứ tài sản quan trọng nhất. Dẫu đã nghỉ dạy nhưng thi thoảng đi ngang qua khu phố nhà em, tôi cứ thế lẳng lặng đứng nhìn bà cụ chầm chậm lách người qua lối vào nhà chật hẹp, từ tốn kéo bàn ghế ra vỉa hè ngồi cùng bác cả bán nước, cười hiền lành, thi thoảng đưa ánh nhìn xa xăm ra phố xá ngột ngạt như đang hồi tưởng một điều gì…

“Mình vừa thấy một bà cụ bán tùng teeng cập rập xuống xe buýt mà lo, xe buýt không biết dừng lâu, nhất là vào mấy chuyến cuối ngày”. Tôi đã trả lời như lạc đề câu hỏi của người bạn, sau chuỗi kí ức về người bà có nụ cười riu riu ùa đến. Bạn tôi chép miệng, bảo là ở quê còn có ruộng, già cả như ông bà nó vẫn có cháu chắt đến cấy cho. Nó kể lể thêm một chằng, tai tôi ù đi, tiếng ù lẫn vào tiếng vòi nước trong nhà tắm.

Thì ra, tôi đã quên rằng suốt những ngày tháng đi dạy thêm xa như thế, tôi toàn tắm khuya. Tiếng nước xối roạt roạt như tá âm thanh hỗn độn xào lên ngoài kia, gợi lên biết bao kí ức về phố phường Hà Nội những ngày còn niên thiếu./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Hạo Minh. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
  • Mang đến góc nhìn mới mẻ và thú vị về ngành hoạt hình
    Wings Books - Thương hiệu sách trẻ của NXB Kim Đồng vừa ra mắt cuốn mới nhất thuộc series sách về đề tài hướng nghiệp trong thời đại số. Cuốn sách mang tên “Animation artist - Vén màn hậu trường của những bước chân 4.0” cung cấp cho độc giả những thông tin cơ bản, toàn diện nhất về ngành hoạt hình cũng như những góc khuất phía sau của nghề.
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Giữ trọn lòng son": Những chuyện tình chạm tới trái tim nhiều thế hệ
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề "Giữ trọn lòng son". Trưng bày tái hiện những câu chuyện tình yêu đôi lứa son sắt trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Xã Bình Minh hòa dòng chảy mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026
    Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh (TP Hà Nội) đã, đang tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trên địa bàn. Trong đó, Hội thi “Tài - Sắc Bình Minh” do UBND xã Bình Minh tổ chức, diễn ra tối 22/11 tại Trường Tiểu học và THCS Xanh Tuệ Đức (khu đô thị Thanh Hà) được xem là hoạt động điểm nhấn.
  • Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ: Tiếp nối truyền thống, vun đắp giá trị giáo dục
    Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Trường Tiểu học và THCS Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức chương trình gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đã và đang công tác tại nhà trường. Đây là dịp để thầy và trò cùng nhìn lại hành trình xây dựng, phát triển, trân trọng những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời khẳng định quyết tâm xây dựng mái trường liên cấp Tây Hồ ngày càng phát triển, giàu bản sắc.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Chiến tranh (Kỳ 1)
    Cựu binh A.R.M. rất nhớ cái ngày ở trong khu rừng vùng cao nguyên. Trời càng trưa càng nắng như đổ lửa. Căn hầm dã chiến nóng hầm hập, mồ hôi rịn ra ướt đầm, đã có những thằng không chịu được, cởi trần trùng trục mặc kệ đạn bom tứ phía. Không hiểu cảnh này còn diễn tiếp đến bao giờ? Hy vọng còn sống sót hết sức mong manh...
  • [Video] Khắc họa ý chí quật cường của các chiến sĩ cách mạng và khát vọng tự do của dân tộc
    Nhân kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu tới công chúng Thủ đô, du khách trong nước và quốc tế, trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”, tái hiện 6 câu chuyện tình yêu đôi lứa gắn liền với lý tưởng cách mạng nơi ngục tối.
  • Văn hóa gia đình người Hà Nội là tiêu biểu cho những nét đẹp văn hoá Việt Nam
    GS.TS Lê Thị Quý (Quỹ Văn hiến Việt Nam) nhận định, văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội là biểu trưng cho những điều tốt đẹp của văn hóa gia đình nhiều vùng miền. Những nghiên cứu về Thăng Long - Hà Nội đã cho thấy bản thân văn hóa gia đình Thăng Long - Hà Nội không phải là sự phản ánh lại những đặc điểm về cuộc sống, lao động sinh hoạt của một vùng Thăng Long mà chính là tinh hoa của văn minh chung của người Việt.
  • “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo”
    Ngày 20/11/2026, sự kiện “Hà Nội qua từng nét vẽ: Những góc nhìn giao thoa sáng tạo” diễn ra tại số 49 Trần Hưng Đạo (Cửa Nam, Hà Nội) với sự tham gia của họa sĩ người Pháp gốc Việt Melody Ung. Chương trình nằm trong khuôn khổ Lễ hội thiết kế sáng tạo 2026 giới thiệu đến công chúng và các nghệ sĩ về bản sắc Việt Nam thông qua thực hành nghệ thuật.
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
Những đêm thao thức tại Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO