Đời sống văn hóa

Độc đáo ngôi làng dùng “mật ngữ” để giữ nghề thầy cúng

Phúc Lâm 07:51 27/05/2024

Một làng ở huyện Hải Lăng (Quảng Trị) có ngôn ngữ riêng mà chỉ truyền lại cho nhau trong làng và thường gọi là “mật ngữ” với từ “vợ” gọi là “Nghéo”.

Làng Phú Hải sau khi sáp nhập gọi là thôn Phương Hải nằm ở vị trí giao thoa giữa đồi cát và cánh đồng thuộc xã Hải Ba tương truyền được một vị từ Thanh Hóa vào khai canh lập nghiệp và đến nay đã hơn 500 năm. Ban đầu, diện tích của làng nhỏ hẹp nên người dân nơi đây sinh sống nhờ vào nghề chăm lo “cõi âm” nổi tiếng là làm hàng mã, thầy cúng và đánh bát âm cổ nhạc (chuyên phục vụ trống kèn tại các đám ma, đám giỗ...), để giữ bí mật cho nghề của mình tồn tại lâu dài thì người dân dùng đến “mật ngữ” riêng để trao đổi, tránh người khác biết và tạo nên nét riêng biệt của người dân Phú Hải.

1(5).jpg
Làng Phú Hải sau sáp nhập là thôn Phương Hải.

Giao tiếp hàng ngày của người dân làng Phú Hải ngoài tiếng việt ra còn có một hệ thống ngôn ngữ riêng mà chỉ truyền cho người trong làng. “Hiện nay, nhân dân làng Phú Hải vẫn sử dụng “ngôn ngữ” riêng này để giao tiếp hàng ngày nhưng cũng chưa có tên gọi chính thức cho loại ngôn ngữ này mà thường được gọi là “tiếng lóng” hay “mật ngữ” - ông Hồ Duy Khả (64 tuổi, trú ở thôn Phương Hải, xã Hải Ba, cho biết.

Theo đó, ông Hồ Duy Khả lấy một loạt ví dụ cho phóng viên biết được khi dịch ra tiếng việt như “Sư là Bo, Vợ là Nghéo, Chồng là Phu, Ăn là Khẩu, Uống là Cựa, Đi là Tỏi, Về là Hồi, Con là Sơ, Quán là Xá, Ngủ là Khư, Mưa là Vọ, Cá là Ngư, Chạy là Tẩu… và cho rằng người dân làng Phú Hải dùng mật ngữ để che dấu “bí mật” trong nghề thầy cúng của họ, không chia sẻ cho người ngoài kể cả con dâu.

Ban đầu, hệ thống “mật ngữ” kể trên bí ẩn, khó hiểu… nhưng về cơ bản là những từ được “chế tác” ra trong quá trình “cài cắm” tiếng hán vào giao tiếp hằng ngày của người dân. Trong đó, làng Phú Hải có nghề làm thầy cúng mà để làm được nghề thầy cúng thì phải là người am hiểu, giỏi tiếng hán.

“Những thầy cúng trong làng Phú Hải trong quá trình giao tiếp nói chuyện đều “cài cắm” tiếng hán vào thêm trong tiếng việt và sau này sinh ra hệ thống ngôn ngữ riêng biệt của người dân Phú Hải. Như tiếng Anh phổ biến bây giờ chẳng hạn, thay vì trả lời là được hoặc đúng hay chấp nhận một điều gì đó thì họ nói là “oke”, hay vì nói phông nền sân khấu thì người ta nói “backdrop”, đi chụp ảnh lưu niệm ở một chỗ nào đó thì người ta nói là “đi check - in”…”ông Hồ Duy Khả diễn chia sẻ cho biết.

Trao đổi với PV, ông Khổng Yên – Cán bộ Văn hóa xã hội xã Hải Ba thông tin, cách diễn giải “mật ngữ” của người dân làng Phú Hải của ông Hồ Duy Khả là đúng, chính xác. Hiện nay, người dân Phú Hải vẫn sử dụng “mật ngữ” này và quá trình trao đổi, lưu thông, giao thương giữa người dân Phú Hải với các khu dân cư khác vẫn diễn ra bình thường.

2(4).jpg
Ông Hồ Duy Khả (áo trắng) và ông Khổng Yên trao đổi với phóng viên về “mật ngữ” làng Phú Hải.

Chủ tịch UBND xã Hải Ba Lê Xuân Trường cho biết, trước đây làng Phú Hải có khoảng 60 hộ nhưng đến năm 2019 đã được sáp nhập và trở thành thôn Phương Hải. Hiện người dân Phú Hải cũ vẫn giữ và duy trì song song tiếng việt và “mật ngữ” trong quá trình sinh sống, giao tiếp, hệ thống ngôn ngữ của người dân Phú Hải với mục đích phục vụ đời sống thường ngày và không làm ảnh hưởng đến quá trình truyền đạt thông tin cũng như công tác quản lý của địa phương./.

Bài liên quan
  • Bí ẩn lời nguyền “tình duyên” chưa lời giải ở chùa Thiên Mụ
    “Các đôi trai gái yêu nhau cùng lên chùa Thiên Mụ và khi trở về thì sẽ chia tay” đã trở thành lời nguyền chưa có lời giải ở nơi cổ tự linh thiêng nhất xứ Huế mộng mơ khiến cho nhiều người tò mò. Hiện nay, chùa Thiên Mụ là một địa chỉ du lịch nổi tiếng của Cố đô Huế và thu hút nhiều du khách trong nước và quốc tế.
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nâng cao chất lượng  múa không chuyên của Thủ đô
    Nghệ thuật múa không chuyên ngày càng phát triển, tỏa rộng trong đời sống của người dân Thủ đô Hà Nội. Hoạt động này góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng hoạt động biểu diễn nghệ thuật quần chúng, qua đó thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố. Tuy nhiên, phía sau những thành tựu nghệ thuật múa không chuyên Thủ đô cũng đang đối mặt với nhiều những thách thức, đòi hỏi cần có sự định hướng đúng đắn.
  • Quy hoạch bảo quản, phục hồi Di tích lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật quốc gia đặc biệt đình Thổ Tang
    Phó Thủ tướng Lê Thành Long ký Quyết định số 558/QĐ-TTg ngày 24/6/2024 phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử và kiến trúc - nghệ thuật quốc gia đặc biệt đình Thổ Tang (thị trấn Thổ Tang, huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc).
  • Tiếp thêm làn gió mới cho điện ảnh Thủ đô
    Trong bối cảnh hoạt động văn hóa, văn học nghệ thuật sôi động và đều khắp của Thủ đô thì “bức tranh gam trầm” của điện ảnh Hà Nội thời gian qua khiến cho những người trong cuộc không khỏi băn khoăn, trăn trở. Cũng bởi thế Đề án Liên hoan phim ngắn Hà Nội được Sở Văn hóa Thể thao Hà Nội phê duyệt mới đây như một làn gió mới tiếp thêm sinh lực mới, khơi dậy sáng tạo cho các thế hệ nghệ sĩ điện ảnh Thủ đô.
  • Công bố và vinh danh Top 50 doanh nghiệp sáng tạo và kinh doanh hiệu quả Việt Nam 2024
    Vừa qua, tại Hà Nội, Báo Đầu tư phối hợp cùng Công ty cổ phần Nghiên cứu Kinh doanh Việt Nam (Viet Research) tổ chức Lễ công bố Danh sách Top 50 doanh nghiệp sáng tạo và kinh doanh hiệu quả Việt Nam 2024 (VIE50), Top 10 doanh nghiệp sáng tạo và kinh doanh hiệu quả Việt Nam 2024 trong các ngành kinh tế trọng điểm (VIE10) và Top 100 sản phẩm, dịch vụ đổi mới, sáng tạo hiệu quả của năm 2024.
  • Cử tri phường Yên Phụ đề xuất đảm bảo vệ sinh môi trường, trật tự đô thị trên địa bàn
    Sáng 25/6, tổ đại biểu HĐND quận Tây Hồ (Hà Nội) đã có buổi tiếp xúc cử tri tại phường Yên Phụ trước kỳ họp thứ 15 HĐND quận khoá VI nhiệm kỳ 2021-2026.
Đừng bỏ lỡ
  • Ứng dụng iHanoi: Kết nối người dân với di tích lịch sử Thủ đô mọi lúc, mọi nơi
    Ưng dụng “Công dân Thủ đô số” - iHanoi do UBND Thành phố Hà Nội thực hiện có nhiều tiện ích, nổi bật là bản đồ di tích lịch sử văn hóa. Tiện ích này của iHanoi giúp người dân kết nối với các di sản thế giới, di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, di tích cấp thành phố... tại Hà Nội mọi lúc, mọi nơi chỉ với 1 chiếc điện thoại thông minh.
  • Tri ân chúa Nguyễn, người có công định chế ra áo dài Việt Nam
    Thừa Thiên Huế tri ân Võ vương Nguyễn Phúc Khoát, người có công định chế áo dài và trở thành quốc phục của Việt Nam.
  • Huyện Sóc Sơn phấn đấu hoàn thành xây dựng nông thôn mới
    Ngày 25/6, HĐND huyện Sóc Sơn khóa XX, nhiệm kỳ 2021 – 2026 khai mạc kỳ họp thứ 18. Kỳ họp diễn ra trong 2 ngày (25 – 26/6/2024. Đây là nội dung thường lệ nhằm đánh giá kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển và thảo luận để xem xét, quyết định một số nội dung quan trọng thuộc thẩm quyền.
  • [Infographic] Hà Nội công bố các nền tảng ứng dụng của Đề án 06/Chính phủ
    Thủ đô Hà Nội là địa phương được Chính Phủ, Tổ công tác triển khai Đề án 06/CP giao thực hiện thí điểm một số nội dung nhiệm vụ của Đề án 06 làm cơ sở đánh giá trước khi nhân rộng. Sau thời gian nghiên cứu thí điểm, UBND thành phố Hà Nội sẽ công bố một số nền tảng ứng dụng của Đề án 06/Chính phủ gồm: Công dân Thủ đô số iHanoi, Hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID, Hệ thống thông tin phục vụ họp và xử lý công việc I-Cabinet.
  • Hiệu quả từ mô hình “30 phút vì dân”
    Đều đặn, cứ 7h mỗi thứ 2 và thứ 6 hằng tuần, tại Bộ phận Một cửa phường Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội đã có cán bộ công chức đến làm việc. “30 phút vì dân” là một trong rất nhiều hoạt động của Quận ủy Tây Hồ trong việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 30 “Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng về xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”.
  • Thủ đô Hà Nội sẽ có Cơ quan phục vụ hành chính công
    Văn phòng UBND thành phố Hà Nội vừa có thông báo về ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND Thành phố về việc xây dựng Đề án thành lập Cơ quan phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội là tổ chức hành chính chuyên trách một cấp về cung cấp dịch vụ công.
  • Làm sống lại di sản điện ảnh, văn hoá qua "Phim của một thời"
    Nhằm giúp thế hệ khán giả của thời kỳ những năm 80 - 90 trở về trước hoài niệm về một miền ký ức đẹp cũng như giúp cho thế hệ trẻ hiện nay hiểu được những giá trị của một thời khó khăn thiếu thốn trong chiến tranh và những năm bao cấp, cuối tháng 6 này, Đài Phát thanh – Truyền hình Hà Nội sẽ phát sóng lại các bộ phim kinh điển trong nước và thế giới.
  • Chùm 2 bài thơ: Những chiếc lá và Trôi trong trưa của tác giả Bình Nguyên Trang
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ hai bài của tác giả Bình Nguyên Trang.
  • Tuyến buýt “Du lịch Bát Tràng”: Góp sức đưa du lịch Hà Nội thành ngành kinh tế mũi nhọn
    UBND Thành phố Hà Nội cho biết, Thành phố sẽ triển khai tuyến xe buýt City tour 04 với tên gọi “Du lịch Bát Tràng” (CITR 04) trong năm 2024. Điểm xuất phát tuyến buýt này từ trung tâm Hà Nội đến điểm cuối Bảo tàng Gốm sứ Bát Tràng – vùng đất ngoại thành Thủ đô.
  • Cấp Phiếu Lý lịch tư pháp trên VneID tại Hà Nội - mũi tên trúng nhiều đích
    Thành phố Hà Nội là một trong hai địa phương đầu tiên trên cả nước thí điểm cấp phiếu lý lịch tư pháp trên ứng dụng định danh và xác thực điện tử (VNeID). Từ lúc triển khai thí điểm (22/4) đến nay, việc cấp phiếu lý lịch tư pháp qua VNeID tại Thủ đô đã có những chuyển biến, đem lại nhiều lợi ích rõ rệt.
Độc đáo ngôi làng dùng “mật ngữ” để giữ nghề thầy cúng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO