Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Dạo phố đêm Hà Nội, hoài niệm tuổi thơ gian khó

Phạm Minh Chánh • 30/10/2023 16:37

Như bao người trưởng thành khác, đời sống của tôi có phần tẻ nhạt khi phải xoay vòng bởi công việc hằng ngày. Đôi lần, thấy mỏi mệt vì nhịp sống tất bật ở Sài Gòn, tôi thường tìm về Hà Nội, để hoài niệm về khoảng thời gian ấu thơ.

3-16831185848981909193195.jpg
Quay trở về Hà Nội lần nào, lòng tôi cũng hoài niệm da diết về những tháng ngày gian khó đã qua... (ảnh Dân trí: Khu nhà tập thể A1 Giảng Võ năm 1988)

Với tôi, Hà Nội không chỉ là vùng đất gắn liền với nhiều kí ức mà còn là nơi bản thân luôn mong muốn được quay trở lại mỗi khi lòng mình cảm thấy chông chênh.

Ra Hà Nội lần này tôi bỗng thích dạo phố lúc đêm khuya. 12 giờ đêm, đường bắt đầu vắng vẻ, quán xá đóng cửa dần, bản thân tôi ngồi ở quán cà phê nào cũng bị lịch sự mời về, nên đành lang thang suốt trên phố. Dọc các dãy phố, những ngôi nhà đóng cửa im lìm, và ở rất nhiều con đường, lá cây rụng dày như những tấm thảm.

Thu mình lặng lẽ trong chiếc ô tô từ Yên Tử về Hà Nội lúc 12 giờ đêm, dạo qua những con đường vắng, tôi khẽ khàng nhớ đến hình ảnh ông ngoại vốn là công nhân vệ sinh chuyên dọn dẹp đường phố vào những đêm khuya. Đứa trẻ non nớt là tôi khi ấy theo ông đi làm giữa màn đêm tĩnh lặng luôn cảm thấy mỏi mệt, dù chỉ đơn thuần là ngồi ở một góc đường giữ chiếc xe chở rác và dụng cụ vệ sinh cho ông.

Thế mà ông tôi, dù tuổi đã ngoài sáu mươi, tóc bạc gần nửa mái đầu, vẫn kiên nhẫn quét từng nhát chổi, dọn dẹp cho kỳ sạch những vết bẩn trên các góc phố. Thậm chí, có những đêm mùa đông, thời tiết ngoài trời giá lạnh đến se sắt, ông vẫn miệt mài với công việc. Cũng bởi, công việc tuy nhọc nhằn nhưng đủ giúp ông nuôi lớn các cháu đang tuổi ăn học. Những mùa đông dài trong suốt khoảng đời tuổi thơ, tôi thường ngồi lặng lẽ nhìn ông miệt mài ra khỏi nhà, hình dung ra cảnh ông đưa từng nhát chổi quét thật nhanh trên từng dãy phố hẹp, cảm tưởng như cả thế giới này dẫu có nhiều chuyện khó khăn đến đâu vẫn có ông luôn kiên nhẫn chống chọi cùng chúng tôi.

Thế nhưng, đó cũng chỉ là câu chuyện của ngày hôm qua. Ông tôi sau những cơn đau kiệt cùng vì căn bệnh ung thư, đã lặng lẽ rời bỏ chúng tôi. Nhiều năm trôi qua, mỗi khi thấy tâm mình chênh chao giữa cuộc đời đầy biến động, tôi lại quay trở về Hà Nội, lang thang qua những con đường mình đã đi cùng ông trong suốt khoảng đời niên thiếu, thấy lòng mềm đi một nỗi niềm rất riêng.

Một đêm khuya tĩnh lặng, ngồi dưới gốc cây ở Triệu Việt Vương, nhấm nháp ly cà phê, tận hưởng chút lành lạnh của đất trời, nghe lỏm hai cô quét dọn trong tiệm tạp hóa kế bên, nói về những niềm vui giản dị của cuộc sống hiện tại, về những kế hoạch, ước mơ cho tương lai. Thi thoảng, tôi chầm chậm tản bộ ngang qua Ngô Quyền, Lò Đúc, ngẩn người vì những thảm lá xà cừ phủ kín vỉa hè, tràn xuống lòng đường. Nhớ những lần ông tan ca muộn, hai ông cháu tôi đèo nhau trên chiếc xe đạp cọc cạch của ông cũng chạy ngang góc phố này, băng qua thảm lá xà cừ, tôi hân hoan thủ thỉ biết bao câu chuyện lớn bé trong đời. Ông tôi cứ thế khoan thai đạp xe, lắng nghe tiếng tíu tít phía sau yên xe của cháu, môi mỉm cười nhẹ trong gió. Đôi lần ông lĩnh lương sớm, dư ra được chút ít tiền, ông cháu lại dắt díu nhau ra quán quen, mua ít cái bánh giò, vài nhúm lạc rang về cho cả gia đình nhâm nhi. Dẫu chỉ là ít quà bánh đơn sơ nhưng với bọn trẻ con chúng tôi khi ấy là một niềm hạnh phúc vô bờ.

Ba mẹ tôi ly hôn nhau khi chúng tôi còn nhỏ. Cũng vì hoàn cảnh khó khăn, mẹ phải đi làm xa, nên từ nhỏ chị em đã sống với ông bà ngoại. Theo lời bà tôi kể lại thì ngày trước nhà ngoại tôi cũng thuộc hàng khá giả trong phố cổ. Nhưng rồi khoảng thời gian sau này, gia đình liên tiếp xảy ra những biến cố, sự mất mát tang thương này dẫn đến ông bà tôi ngày một suy sụp tinh thần lẫn vật chất. Ông tôi, dẫu tuổi đã già, vẫn cố gắng làm việc miệt mài để nuôi các cháu.

Bệnh của ông tôi ngày ấy là bệnh ung thư dạ dày. Chúng tôi nghĩ ông mắc bệnh này là do năm tháng ông đã làm việc quá sức, đến quên cả trời sáng.Tôi còn nhớ, những cơn đau kiệt cùng vì ung thư đã hành hạ ông tôi thức suốt đêm. Thế nhưng, hoàn cảnh gia đình tôi khi ấy có thuốc thang gì đắt tiền cho ông ngoại uống đâu ngoài mấy viên thuốc hột mua ngoài hiệu thuốc đông y. Ông tôi, dù đau đớn đến đâu, vẫn nhắc đi nhắc lại: "Bọn mình cố tiết kiệm, để dành tiền cho các cháu đi học...". Sự hi sinh của ông bà dành cho chị em tôi trong suốt những tháng ngày cơ cực ấy luôn mãi ghi khắc trong trái tim tôi.

Chiều muộn ở Hà Nội, khi thời tiết ngoài trời trở nên dễ chịu hơn, tôi chầm chậm dạo bước lên ngôi chùa cổ gần nhà, nơi đặt di ảnh của ông bà. Đến chùa đôi khi tôi chỉ ngồi im lặng, nghe biết bao kỉ niệm thời thơ ấu lại trở về trong tâm trí. Tiếng chuông chùa ngân vang trong không gian vắng lặng, khiến tôi có cảm tưởng như tiếng chuông mõ và giọng đọc đều đều của bà ngoại tôi lại trở về. Nhìn di ảnh hiền từ của ông bà, nghe vài tiếng chuông chùa vang vọng trong gió, tôi khẽ ngước ra ngoài nhìn quanh hồ Tây. Sau vòm cây si cổ thụ, mặt hồ trong xanh, bình yên như được bao phủ bởi một lớp sương mỏng. Vài ông bà lão thong thả đi tản bộ. Dăm đứa trẻ gương mặt sáng bừng, được cô giáo dẫn đi tham quan, ngửa mặt đón gió hồ đầy khoan khoái. Nhìn gương mặt bừng sáng của bọn trẻ trong lớp áo phao đỏ tươi, tôi mơ hồ nhận thấy cả một khoảng đời tươi đẹp bên cạnh ông bà của chính mình.

Quay trở về Hà Nội lần nào, lòng tôi cũng hoài niệm da diết về những tháng ngày gian khó đã qua. Tuổi thơ đã trôi đi, không thể níu kéo, chỉ còn lại mình tôi cô đơn, hoài tiếc thương biết bao kí ức trong quá khứ. Sớm nay trời Sài Gòn oi nồng đến kỳ lạ, lại thấy lòng mình rưng rưng mong chờ một chuyến bay về thủ đô, vùng đất nhiều hoài niệm tuổi thơ./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Phạm Minh Chánh. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
  • Mùa thị về trong nỗi nhớ
    Ngày mà Thu sang, khi mà những tia nắng vàng đầu tiên dường như rót mật vào nỗi nhớ không tên khiến con người ta lâng lâng, háo hức để rồi ai ai cũng muốn tự đi tạo cho riêng mình những giọt kỉ niệm thật thơ, thật tình. Và bất chợt trong guồng quay của cuộc sống giữa cánh rừng bê tông đô thị, có một mùi hương khiến ta chạm vào miền thương nhớ.
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Để “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành dấu ấn thương hiệu của Thủ đô
    Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội sẽ tổ chức thường niên chuỗi sự kiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” vào dịp 24/11 gắn liền với các ngày lễ lớn tháng 11 nhằm xây dựng dấu ấn thương hiệu đặc trưng cho Thủ đô. Mở đầu bằng tuần lễ sôi động tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm cùng 126 xã, phường vào năm 2026, chương trình huy động sự phối hợp đồng bộ từ giáo dục, bảo tàng đến ứng dụng công nghệ số và phát triển sản phẩm thủ công sáng tạo...
  • Trường THCS Sài Đồng kỷ niệm 40 năm thành lập và đón nhận Cờ thi đua của thành phố
    Ngày 18/11, Trường THCS Sài Đồng (phường Phúc Lợi, Hà Nội) tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập (1986-2026) và đón nhận Cờ thi đua xuất sắc của UBND TP Hà Nội. Đây là dấu mốc ghi nhận những nỗ lực của nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới của nhà trường sau quá trình hợp nhất ba cơ sở giáo dục.
  • Phú Nghĩa quảng bá tinh hoa làng nghề truyền thống mừng Ngày Văn hoá Việt Nam
    Thông tin từ UBND xã Phú Nghĩa (TP Hà Nội), hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026, chính quyền địa phương sẽ tổ chức Tuần lễ Văn hóa Phú Nghĩa năm 2026, chủ đề “Hương sắc làng nghề - Hội tụ tinh hoa” với nhiều hoạt động trọng tâm từ ngày 20 – 23/11 tại khu sinh thái ở thôn Thanh Sơn.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
  • “Theo bước di sản cộng đồng 2026”: Biến giá trị văn hóa thành sản phẩm đáp ứng thị trường
    Chiều 16/11, tại Hội quán Phúc Kiến (Hà Nội), Lễ trao giải và khai mạc triển lãm cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” đã chính thức diễn ra. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế ứng dụng xuất sắc nhất, mở ra hướng đi mới trong việc gắn kết văn hóa truyền thống với bài toán sinh kế bền vững.
Dạo phố đêm Hà Nội, hoài niệm tuổi thơ gian khó
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO