Hà Nội xưa - nay

Chợ Bắc Qua và ký ức gánh hàng của mẹ

Lê Hà 08:33 08/04/2024

Mỗi lần có dịp đi qua chợ Bắc Qua, tôi lại nhớ hình dáng mẹ với đôi quang gánh trên vai chở những lo toan cho gia đình những năm 80, 90 của thế kỷ trước.

dongxuan4.jpg

Ngày ấy, nhà tôi ở ven đô, bố làm công nhân còn mẹ có 2 sào ruộng khoán. Đồng lương ít ỏi của bố cùng 2 sào ruộng mẹ chẳng đủ lo cho 4 đứa con ăn học. Những ngày nông nhàn mẹ thường chạy chợ kiếm thêm. Đồ mẹ bán khi là gánh khoai tây, lúc gánh cà, khi ít đỗ xanh, đỗ đen, lạc hay ít cá khô, tôm khô. Gánh hàng tuy không lớn nhưng cũng phụ nuôi anh em tôi khôn lớn.

anhxuaquygiavechodongxuanhanoi149392.jpg

Chợ Bắc Qua nằm phía sau chợ Đồng Xuân - khu chợ lâu đời và nổi tiếng bậc nhất Hà Nội. Với tôi, chợ Bắc Qua là một khu chợ có lịch sử khá thú vị mà không phải ai cũng biết. Đây vốn là một khu chợ tạm được hình thành vào khoảng thập niên 1960. Ban đầu chỉ là khu đất trống dành cho những người nông dân từ bờ Bắc sông Hồng qua bán rau quả rồi dần dần trở nên sầm uất và đông đúc. Chợ chủ yếu bán hàng nông sản tươi như rau, củ quả và các mặt hàng khô như tôm, cá, măng, nấm, hạt khô và các loại gia vị. Hàng hóa không chỉ ở hai bờ Bắc, Nam sông Hồng mà nó còn đến từ nhiều nơi khác nữa.

1989-1523495946.jpg

Những năm 80, tuyến tàu điện Hà Đông - Bờ Hồ còn hoạt động, mỗi lần đi chợ Bắc Qua mẹ lại lên chuyến tàu điện đó. Trên tàu có đủ hạng người, từ trí thức đến công nhân, học sinh và cả những người buôn gánh, bán bưng như mẹ tôi. Tàu đến chợ Đồng Xuân, mẹ xuống và vòng ra chợ Bắc Qua để trao đổi mua bán. Mẹ bảo ở đây hàng hóa nhiều, mua tận gốc mới mong bán có lời.

Khi trời còn tờ mờ sương, với đôi quang gánh trên vai mẹ đã ra khỏi nhà để đi mua hàng, rồi lại tất tả ra bắt tàu điện mang về cho kịp buổi chợ. Có lúc mẹ gánh rong trên phố để bán, khi về nhà trời đã nhá nhem tối. Tôi thích lúc mẹ ngồi trên giường, lôi đống tiền lẻ trong túi vải ra đếm. Tôi lanh chanh phụ mẹ, nhìn nét mặt mẹ để biết nay mẹ bán được nhiều hay ít, có lãi lời gì không. Nếu có chút lãi, mẹ sẽ tủm tỉm cười, có khi còn cho tôi 1-2 đồng ăn quà vặt.
Những ngày đó chợ Bắc Qua với chợ Đồng Xuân họp theo phiên, hai ngày một phiên. Vào phiên chợ cuối tuần, khi về mẹ hay “tòng teng” túi bánh rán mua ở chợ Đồng Xuân cho anh em tôi thưởng thức. Bánh rán vàng đậm, phủ lớp mật bên ngoài, cắn một miếng, vị ngọt của mật thấm sâu vào đầu lưỡi. Bánh rán thời đó ăn sao mà ngon thế, mấy chục năm đã qua mà cái hương vị ấy tôi vẫn còn nhớ như mới ngày hôm qua.

Tôi năn nỉ rất nhiều lần mới được mẹ cho đi theo vào phiên chợ cuối tuần. Mẹ bảo đi cùng cấm được kêu mỏi chân hay đòi quà và luôn phải bám vào quang gánh của mẹ. Tôi vì háo hức muốn được đi tàu điện, muốn được thấy ngôi chợ sầm uất nhất Hà Nội lúc đó mà gật đầu đồng ý.

Xuống tàu, mẹ dắt tôi vòng ra chợ Bắc Qua. Bạt ngàn rau củ quả được bày bán la liệt. Nào cà chua đỏ au, khoai tây vàng ươm, trái cà bát to như bát ăn cơm và còn rất nhiều loại củ quả khác. Mẹ bảo, nay mẹ sẽ mua một thúng cà, thúng bên kia mẹ sẽ mua đồ khô mỗi thứ 1-2 cân về bán cho nhiều chủng loại, ai thích mua gì mình cũng có. Có khi mẹ mua cả buồng cau tươi, vài cân bồ kết, đủ thứ hàng hóa chất lên đôi quang gánh.

Lén nghe mấy bà cũng đi mua hàng, các bà cứ nói rủ nhau đi chợ Đồng Xuân - Bắc Qua, tôi tò mò hỏi mẹ. Mẹ bảo, có lẽ do chợ Bắc Qua ngay sau chợ Đồng Xuân, hai chợ “dính liền” nhau nên người Hà Nội thường gọi cả hai chợ bằng cái tên chung là chợ Đồng Xuân - Bắc Qua. Tôi gật gù ra vẻ mình đã hiểu.

Tôi còn được đi theo mẹ 1-2 lần nữa, có lần mẹ còn tranh thủ dắt tôi ngắm chợ Đồng Xuân, ngôi chợ to đùng, hoành tráng trong mắt tôi lúc bấy giờ, để lúc về nhà tôi lại hồ hởi kể cho lũ bạn cùng xóm nghe. Mặc dù câu chuyện cũng không có gì đặc sắc nhưng mỗi lần theo mẹ đi chợ Bắc Qua về tôi lại kể và lũ bạn vẫn nghe say sưa.
Ngày nay, chợ Bắc Qua vẫn ở phía sau chợ Đồng Xuân nhưng họp chủ yếu trên hai tuyến phố, là phố Nguyễn Thiện Thuật và phố Cao Thắng. Hai con phố này bán những mặt hàng đặc trưng, làm nên thương hiệu của chợ Bắc Qua.

Khu chợ trên phố Nguyễn Thiện Thuật chủ yếu bán các mặt hàng khô như măng, miến, mọc nhĩ, nấm hương, hạt sen, đỗ đen, đỗ xanh, đỗ đỏ, đỗ tương cho đến tôm khô, cá khô được mang từ các vùng biển về. Tới khu chợ này, khách phương xa sẽ không khỏi choáng ngợp trước bầu không khí vô cùng sôi động, sắc màu rực rỡ của vô số chủng loại hàng hóa cùng những mùi hương đặc trưng của các loại đồ khô hay nông sản... Phố Cao Thắng thì ngược lại, bán các loại nông sản tươi như rau, củ, quả cũng với đủ màu sắc bắt mắt.

Chợ Bắc Qua bây giờ không họp theo phiên như thời mẹ tôi còn chạy chợ mà họp từ sáng đến chiều tối. Do chợ nằm ở trung tâm phố cổ Hà Nội, lại ngay sát khu chợ Đồng Xuân nổi tiếng nên chợ cũng là một điểm thu hút khách du lịch tới tham quan mỗi khi họ đặt chân tới Thủ đô.

Dù đã trải qua nhiều năm tồn tại, chợ Bắc Qua vẫn giữ được những nét dân dã đặc sắc làm nên thương hiệu của chợ từ những ngày đầu - điều mà nhiều khu chợ lâu đời khác của Thủ đô dần mai một, thay đổi theo thời gian./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Một con phố vẫn thơm mùi thuốc Bắc
    Phố nghề Lãn Ông kéo dài khoảng 180m, nằm trên khu vực từng là đất thôn Hậu Đông, tổng Hậu Túc của huyện Thọ Xương cũ, nay thuộc phường Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp chiếm đóng Hà Nội và đặt tên cho con phố này là “rue de Fou-Kien” (nghĩa là phố Phúc Kiến) do có nhiều người Hoa Kiều từ tỉnh Phúc Kiến di cư về đây sinh sống. Vào năm 1949, con phố này được đổi tên thành Lãn Ông - lấy theo biệt hiệu của vị danh y Việt Nam là Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.
  • Dấu ấn Lý Nam Đế trên quê hương Hoài Đức
    Hoài Đức là một huyện nằm ở phía Tây và Tây Nam của Thành phố Hà Nội, có lịch sử hình thành và phát triển trải qua hàng nghìn năm. Trong tiến trình lịch sử ấy, miền đất Hoài Đức đã sản sinh, tụ hội nhiều bậc hiền tài, nhà khoa bảng có nhiều đóng góp cho đất nước, quê hương trong đó có Lý Nam Đế - người anh hùng có công đánh đuổi giặc Lương, vị Hoàng đế khai sinh ra triều đại Tiền Lý và lập nên nhà nước Vạn Xuân vào thế kỷ thứ VI.
  • Từ Hội quán Quảng Đông tới không gian sáng tạo
    Người ta xem nơi ấy là ngã ba tiếp xúc giữa 3 nền văn hóa và kiến trúc Việt - Hoa - Pháp, người ta cũng gọi nơi ấy là điểm hẹn văn hóa cất giữ ký ức xôn xao một thời của Phố cổ Hà thành. Trung tâm văn hóa nghệ thuật số 22 Hàng Buồm, nơi mà những người thuộc thế hệ trước ở Hà Nội vẫn quen gọi là Hội quán Quảng Đông, giờ đã trở thành một điểm hẹn văn hóa chuyên chở những ký ức đậm sắc hương Hà Nội, những ký ức ghi dấu ấn giao thoa văn hóa từ khoảng 400 năm trước cho đến ngày hôm nay.
  • Phố Châu Long - ký ức đẹp Hà Nội một thuở
    Trải qua bao thăng trầm cùng lịch sử, phố Châu Long (quận Ba Đình, Hà Nội) vẫn còn giữ lại vẻ đẹp của một Hà Nội xưa sâu lắng, sang trọng mà gần gũi, kiêu sa mà mộc mạc… trong ký ức của những người yêu biết bao nhiêu mảnh đất ngàn năm văn hiến này.
  • Ra mắt Trung tâm Thiết kế sáng tạo làng nghề đầu tiên tại Bát Tràng
    Trong khuôn khổ Lễ khai hội làng gốm cổ Bát Tràng, UBND xã Bát Tràng đã ra mắt Trung tâm thiết kế sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với du lịch (gọi tắt là Trung tâm Thiết kế sáng tạo).
  • Làng nghề bánh cuốn Thanh Trì đón nhận danh hiệu "Làng nghề truyền thống Hà Nội"
    Ngày 9/3, UBND quận Hoàng Mai tổ chức lễ đón nhận Bằng công nhận danh hiệu “Làng nghề truyền thống Hà Nội” đối với làng nghề bánh cuốn Thanh Trì, phường Thanh Trì.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Tập huấn nghiệp vụ sản xuất tin, bài viết về phong trào "Người tốt - Việc tốt"
    Sáng 30/5, Ban Tổ chức Thành ủy phối hợp với Ban tuyên giáo Thành ủy tổ chức Lớp tập huấn công tác sản xuất tin, bài và đưa tin về phong trào "Người tốt - Việc tốt" của thành phố Hà Nội.
  • “Vui khám phá di sản các nước” tại Bảo tàng Dân tộc học
    Nhằm tăng cường giao lưu học hỏi, khám phá về di sản văn hóa của Việt Nam cũng như các nước trên thế giới nhân dịp đầu hè, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam sẽ tổ chức chương trình “Vui khám phá di sản các nước” dành cho các em thiếu nhi trong hai ngày 1 và 2/6.
  • Sắp diễn ra Chương trình “Tết Đoan Ngọ Thăng Long xưa” năm 2024
    Nhân dịp tết Đoan Ngọ 2024 và Ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội sẽ tổ chức chương trình “Tết Đoan Ngọ Thăng Long xưa” vào ngày 6/6 tới nhằm bảo tồn, tôn vinh truyền thống văn hóa của dân tộc nói chung và phát huy giá trị văn hóa cung đình Thăng Long.
  • Thể hiện vai trò trung tâm của Hà Nội trong liên kết, phát triển vùng
    Điểm nổi bật của Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã qua chỉnh lý, đó là Dự thảo Luật có một chương riêng về liên kết, phát triển vùng trong đó thể hiện rõ hơn vai trò của Thủ đô Hà Nội là trung tâm, động lực thúc đẩy liên kết, phát triển, là cực tăng trưởng của Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, vùng động lực phía Bắc và cả nước.
  • Một con phố vẫn thơm mùi thuốc Bắc
    Phố nghề Lãn Ông kéo dài khoảng 180m, nằm trên khu vực từng là đất thôn Hậu Đông, tổng Hậu Túc của huyện Thọ Xương cũ, nay thuộc phường Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp chiếm đóng Hà Nội và đặt tên cho con phố này là “rue de Fou-Kien” (nghĩa là phố Phúc Kiến) do có nhiều người Hoa Kiều từ tỉnh Phúc Kiến di cư về đây sinh sống. Vào năm 1949, con phố này được đổi tên thành Lãn Ông - lấy theo biệt hiệu của vị danh y Việt Nam là Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.
  • Lan tỏa hành trình "gieo hạt hòa bình" của chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam
    Nhà xuất bản Kim Đồng vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Mũ nồi xanh Việt Nam – Người đi gieo hạt hòa bình”. Cuốn sách được chắp bút bởi nhà báo Nam Kha theo lời kể của Trung úy Nguyễn Sỹ Công.
  • Ra mắt sách văn học thiếu nhi Áo của tác giả Mira Lobe
    Truyện dài “Bà ngoại trên cây táo” và ba tác phẩm sách tranh “Lại đây nào!” Mèo bảo”, “Tôi là tôi bé nhỏ”, “Thành phố quanh vòng quanh” của nữ nhà văn người Áo Mira Lobe vừa được NXB Kim Đồng giới thiệu tới bạn đọc nhân Ngày Quốc tế thiếu nhi (1/6).
  • Chùm 2 bài thơ: Cửa sổ và Tìm dáng người xưa của tác giả Nguyễn Thị Minh Thông
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ hai bài của tác giả Nguyễn Thị Minh Thông.
  • Phát hành bộ tem kỷ niệm 200 năm hoàn thành kênh Vĩnh Tế
    Ngày 28/5, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam phát hành bộ tem "Kỷ niệm 200 năm hoàn thành kênh Vĩnh Tế (1824-2024)" gồm 1 mẫu tem, giá mặt 4000 đồng.
  • Khám phá cảnh đẹp Ngư Mỹ Thạnh trên phá Tam Giang
    Điểm du lịch cộng đồng Ngư Mỹ Thạnh (Thừa Thiên Huế) trên phá Tam Giang mang dáng dấp hoang sơ với những cảnh thuyền chài sông nước bình yên đang hấp dẫn du khách tham quan, trải nghiệm…
Chợ Bắc Qua và ký ức gánh hàng của mẹ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO