Tản văn

Hương sen vương vấn sợi trà

Tản văn của Kỳ Giang • 06:54 18/07/2024

Những ngày còn công tác ở Hà Nội, ông ngoại tôi đã xin được giống sen Hồ Tây về trồng trong đám ruộng lầy cải tạo thành ao, bờ mòn dần hóa thành đầm sen đầu tiên ở bản. Những nhà hàng xóm ngắm bông sen to, đẹp thơm ngát một vùng thì đến xin vài ngó già.

sen.jpg

Dần dần, sen bén rễ đất lành, bên gò chè sóng xanh được cúp tỉa gọn gàng. Lá sen phơi hãm nước uống hằng ngày, lá còn tươi dùng để gói xôi, bọc gà chạy đồi nướng đất "không lối thoát". Ngó sen trộn gỏi dễ ăn. Từ khi nào, tôi không rõ, người dân quê mình biết dùng những đóa hoa sen Hồ Tây kết hợp với thứ trà cánh hạc một tôm hai lá để làm nên thương hiệu: Trà sen - một món quà hội tụ tinh hoa của thiên nhiên đất trời.

Từ lúc còn mờ đất, một ngày mới đã mọc lên lưng đồi. Nón trắng nhấp nhô, tay thoăn thoắt hái. Búp chè đẫm sương đêm một tôm hai lá thả vào gùi đeo chéo bên hông. Nắng trung du mặn chát mồ hôi người làm chè. Những đôi mắt sáng nhìn nhau nhấp nhánh trong khi nhiệt độ tăng dần trên đỉnh đầu. Cây lá xanh ngắt đằng cánh rừng già, tôi mơ có một bóng râm để ngồi ngả lưng, quạt lấy quạt để. Chè được trồng kín đất, khoảnh nào cũng đều tắp, lựa thế con dốc uốn thành những đoàn tàu quanh năm trả hàng ở sân ga. Chè của các cụ trồng, trở thành của hồi môn cho con, cho cháu. Mùa hè, người hái chè trông thật nhỏ bé, giữa mênh mông đất trời không thấy cánh chim nào cõng ngọn gió đi ngang. Ve sục sôi bên tai, các cuộc vui bên dòng suối mát lành hay bờ biển xa vắng trở thành ước mơ thật xa xỉ. Nhấp một ngụm trà đá ủ trong thùng giấu ở đầu luống chè, công việc của người nông dân lại tiếp tục đến quá trưa, chỉ có trẻ con với người già mới được ưu tiên về nhà trước.

Chẳng ai buồn đo nhiệt độ trong ngày giữa nương chè nhưng tôi biết, so với cái nắng của miền Tây sông nước phơi được con cá biển khô queo, hạt muối diêm dân kết tinh trắng hơn hạt gạo và nắng đổ vai người hái hồ tiêu giữa cao nguyên đất đỏ thì vị chát trung du để có mẻ chè sao suốt cũng bỏng rát tay gầy.

Bố mẹ tôi quanh năm lấm lem bùn nâu, lăn xả, vật lộn với cuộc sống mưu sinh để cho con cái có ngày được “nở hoa” thơm ngát trong đầm. Không có "bùn" làm sao có "sen"? Ngồi lại bên đầm dưới trăng thanh, gió mát mới thổi cho hương sen thơm nhất lúc này. Hoa sen - loài hoa mọc trong hồ nước tượng trưng cho vẻ đẹp, cho sự tinh khiết, phẩm chất cao quý của con người Việt Nam. Vào ban đêm khi mật hoa ở độ thơm nhất, ông ngoại chèo thuyền thúng ra đầm, nơi hoa sen mọc lựa những bông cánh xếp đã căng, đem về nhẹ nhàng bóc từng cánh hoa mỏng manh và đổ đầy trà cánh hạc đã lấy hương gói vào trong từng bông sen. Sau đó, ông khép từng cánh hoa lại, buộc bằng dây cẩn thận để trà không bị rơi ra ngoài. Trải qua một đêm “thức” trong đóa hoa sen, cánh trà sẽ hấp thụ toàn bộ mùi hương, tất cả những vị tinh túy nhất để sáng tinh sương có ấm trà thơm ngọt, dịu nhẹ và đầy sâu lắng. Thưởng trà là một nghệ thuật, ở đó, người thưởng trà tìm được khoảng lặng bên trong mình, có được những giây phút thư thái, an yên trong không gian trong lành. Tìm được những người bạn trà đồng điệu, cùng chia sẻ vui buồn thì không có gì hạnh phúc bằng.

Trước đây, mất cả ngày, nhà tôi mới tưới xong một lô chè. Còn bây giờ, tôi ngồi nhà bật công tắc, thoải mái giới thiệu trà sen với khách, đưa họ đi xem các vòi rồng phun nước trắng xóa khắp đồi cao. Bình yên luôn ở quanh ta, ngồi ngắm chiều tà, pha ấm trà sen uống giải tỏa cái nóng để biết ơn hành trình làm trà dù có nhiều vất vả, mệt mỏi, khó khăn nhưng ông ngoại, cha mẹ tôi đã cố gắng những mẻ trà tốt nhất, đặc biệt hương sen vương vấn sợi trà đến tận mùa đông.

Mùa hoa bưởi, hoa nhài, hoa sói, hoa sen... thường trôi qua nhanh, chén trà cũng chóng nguội nhưng ngoại tôi và bà con trong bản đã dành tâm huyết giữ lại cho đời bí quyết lưu giữ hương thơm của đất trời và góp phần làm nên giá trị văn hóa tinh thần của mảnh đất miền non nước./.

Bài liên quan
  • Yêu một người Hà Nội
    Chuyến bay lúc 4 giờ chiều hạ cánh xuống sân bay Nội Bài với lời chào là bản nhạc "Nhớ về Hà Nội". Trống ngực tôi loạn xạ cứ như đang đến cuộc hẹn đã mong đợi từ lâu.
(0) Bình luận
  • Hương ổi mùa thu
    Tháng Tám, khi sương mỏng còn giăng giăng như một dải lụa mềm, xô lệch qua vòm cây trước hiên, ngoài vườn chợt bâng khuâng một thứ mùi hương rất đỗi dịu dàng. Tôi thả bước tìm quanh, chợt nhận ra hương ổi chín mọng nương theo làn gió heo may tìm về chái bếp. Và trong khoảnh khắc cánh mũi khẽ phập phồng đón lấy thứ hương vị mộc mạc ấy, lòng tôi bỗng chao nghiêng, nhói lên một niềm nhớ quay quắt về những ngày xa xưa.
  • Khát vọng mùa hè
    Mùa hè, cũng đến từ một nơi xa, nhưng chẳng bao giờ chung đường với mùa xuân, mùa thu hay đông giá rét. Mùa hè đến từ những k ức thanh xuân nồng nàn, hồ hởi của mỗi con người chúng ta. Lạ thế chứ, sao ta đón bao mùa hè mà dường như vẫn chưa hề quen…
  • Mưa mùa hạ
    Khác với mưa phùn gió bấc hay những ngày “mưa thối đất thối cát” lê thê, mưa mùa hè luôn đem đến cảm giác hứng khởi. Nó đến bất ngờ, ào ạt rồi đi rất nhanh, trả lại bầu không khí dịu mát và bầu trời trong veo. Tôi vẫn nghĩ mưa mùa hè là cơn mưa đẹp nhất, trẻ trung và hào phóng như tuổi thanh xuân. Đang nắng như úp chảo lửa, bỗng mây đen ùn ùn kéo đến.
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
  • Chiều hạ vàng
    Nhắc đến sắc vàng, dễ thường người ta lại nghĩ đến mùa thu, mùa của làn gió heo may với những nắng vàng, lá vàng... đã trở thành những ước lệ kinh điển như thể “con nai vàng ngơ ngác/ Đạp trên lá vàng khô” (Lưu Trọng Lư), “Ô! hay buồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi, vàng rơi thu mênh mông” (Bích Khê)…
  • Thương giậu tầm xuân
    Chiều chầm chậm rơi trước hiên nhà, nhìn nắng nghiêng qua hàng rào đã cũ, tôi lại nhớ đến giậu tầm xuân của những ngày xưa ấy. Không kiêu sa rực rỡ như hồng, tầm xuân như loài hoa dại chỉ lặng lẽ leo lên bờ rào, nương vào từng mắt lưới kẽm, từng cọc tre mảnh, mà nở những chùm hoa nhỏ xíu.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô
    Tối 14/10, tại Rạp Công Nhân (Hà Nội), Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 đã chính thức khai mạc với chủ đề "Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô". Liên hoan quy tụ 15 đơn vị nghệ thuật với 15 vở diễn thuộc nhiều loại hình sân khấu, tạo cơ hội giao lưu, trao đổi nghề nghiệp và thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật.
  • Lễ trao Giải Báo chí lần thứ IX: Lan tỏa giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội qua những tác phẩm báo chí chất lượng
    Ngày 15/10/2026, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Thành ủy Hà Nội tổ chức Lễ trao Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX – năm 2026. Với 244 tác phẩm của 40 cơ quan, đơn vị báo chí tham dự, Giải tiếp tục ghi nhận những nỗ lực sáng tạo của đội ngũ người làm báo trong phản ánh chiều sâu văn hóa Thăng Long – Hà Nội, nhận diện những vấn đề đặt ra trong thực tiễn và lan tỏa các giá trị văn hóa, con người Thủ đô.
  • 126 tác phẩm đoạt giải Cuộc thi Chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026 trên địa bàn Thủ đô
    Sáng 13/10, Thành ủy Hà Nội đã tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi Chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ sáu, năm 2026 trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
  • Thành lập Ban Tổ chức Cuộc thi Cải cách hành chính Hà Nội năm 2026
    Nhằm tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ công tác cải cách hành chính và khuyến khích các sáng kiến, giải pháp mang tính đột phá trên địa bàn Thủ đô, ngày 7 tháng 10 năm 2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký Quyết định chính thức thành lập Ban Tổ chức Cuộc thi “Tìm kiếm ý tưởng, giải pháp Cải cách hành chính trên địa bàn thành phố Hà Nội lần thứ 3 - năm 2026”.
  • [Video] Công nghiệp văn hoá đang mang lại hiệu quả rõ rệt cho sân khấu Thủ đô
    Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 đã chính thức khai mạc tại Rạp Công nhân, Thủ đô Hà Nội vào tối 14/10, với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô”. Đây là sự kiện do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp cùng Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức nhằm cụ thể hóa Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Đừng bỏ lỡ
  • Lùi thời gian tổ chức Festival Thu Hà Nội 2026
    Theo kế hoạch dự kiến ban đầu, Festival Thu Hà Nội năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 16 tháng 10 đến ngày 18 tháng 10 năm 2026 tại không gian Công viên Thống Nhất, phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, do phát sinh một số lý do khách quan, Ban Tổ chức đã quyết định tạm hoãn và lùi thời điểm diễn ra sự kiện sang một khoảng thời gian khác phù hợp hơn.
  • “Chuyện tình Khau Vai” đưa huyền thoại tình yêu vùng cao lên màn ảnh rộng
    Lấy cảm hứng từ câu chuyện tình yêu dang dở gắn với phiên chợ tình Khau Vai nổi tiếng, bộ phim điện ảnh cùng tên tái hiện vẻ đẹp thiên nhiên, phong tục và đời sống văn hóa của đồng bào vùng cao. Tác phẩm dự kiến khởi chiếu tại các rạp trên toàn quốc từ tháng 11/2026.
  • [Podcast] Tản văn: Hà Nội ở Sài Gòn
    Chuyến bay tới Sài Gòn của tôi sẽ khởi hành sau hai giờ đồng hồ nữa, vậy mà tôi vẫn loay hoay với đống đồ cá nhân. Mãi một hồi lâu tôi mới ra được đường lớn để bắt taxi tới sân bay Nội Bài...
  • Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát: Hành trình sáng tạo, làm mới sơn mài truyền thống
    Từ những bức tranh sơn mài trên mặt phẳng đến các tác phẩm tạo hình, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát (phường Sơn Tây, TP Hà Nội) đã lựa chọn một hướng đi riêng với chất liệu truyền thống. Quá trình học tập, thực hành và tìm tòi thiết kế, anh không chỉ khai thác những đặc trưng vốn có của sơn mài mà còn thử nghiệm cách làm mới, đưa chất liệu sơn mài đến gần hơn với không gian đương đại, bồi đắp hình ảnh sáng tạo của con người Thủ đô.
  • Tận dụng dữ liệu số, Hà Nội cắt giảm nhiều thủ tục trong lĩnh vực văn hóa và di sản
    Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân cũng như doanh nghiệp, Thành phố Hà Nội đã triển khai phương án cắt giảm, tối ưu hóa 5 quy trình xử lý thuộc các lĩnh vực Quảng cáo, nghệ thuật biểu diễn và di sản văn hóa...
  • Lễ hội Đả Ngư đền Và năm 2026: Hướng về nguồn cội, quảng bá các giá trị lịch sử, văn hóa Hà Nội
    Cụ thể hóa Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống, UBND phường Sơn Tây (TP Hà Nội) cho biết, đang tích cực triển khai các công tác chuẩn bị, sẵn sàng tổ chức Lễ hội Đả Ngư đền Và - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
  • Hà Nội khơi thông “điểm nghẽn”, thúc đẩy công nghiệp văn hoá Thủ đô
    Cụ thể hóa Điều 27 Luật Thủ đô 2026, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII đã ban hành Nghị quyết quy định về phát triển kinh tế ban đêm trên địa bàn Thành phố (Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND). Đây là văn bản pháp lý quan trọng, góp phần giải quyết các “điểm nghẽn” của phát triển kinh tế đêm, định hướng lại không gian phát triển, thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, tăng cường ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả quản trị đô thị ban đêm của Hà Nội trong thời kỳ mới.
  • Phát vé miễn phí cho khán giả xem Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026
    Từ 9h hôm nay ngày 13/10, Ban tổ chức Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 bắt đầu phát vé miễn phí phục vụ khán giả tại Rạp Đại Nam (số 89 phố Huế, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội). Liên hoan diễn ra từ ngày 14 đến 23/10, quy tụ 15 đơn vị nghệ thuật với 15 tác phẩm, biểu diễn tại 10 địa điểm trên địa bàn Thủ đô.
  • Hà Nội kiểm kê hơn 2.000 di sản văn hóa phi vật thể
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà vừa chính thức phê duyệt việc tổng kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn Thủ đô. Với 2.098 di sản thuộc 6 loại hình trải rộng khắp 126 xã, phường, đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nhận diện, giữ gìn và khơi dậy sức sống cho kho tàng văn hóa dân gian phong phú của Hà Nội.
  • Cỗ gà lão làng Triều Đông
    Triều Đông là một trong năm làng của xã Tân Minh, huyện Thường Tín (nay thuộc xã Thượng Phúc, Thành phố Hà Nội), thờ ba vị thần Việt Hồng, Việt Tuấn và Việt Chân.
Hương sen vương vấn sợi trà
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO