Tản văn

Hạ giới tròn trăng

Tản văn của Mộc Nhiên 07:57 04/11/2025

Ấu thơ tôi đã bao lần cuộn tròn say giấc bên chiếc chiếu cói in hoa trải giữa sân nhà vằng vặc màu trăng chín. Khoảnh khắc êm đềm ấy mang theo lời cha kể về muôn chuyện huyền bí của nhân gian, có lời giải mã vô tận, mênh mang cho câu thách hỏi tôi vẫn thường háo hức: “Con đố cha đoán được, mặt trăng có tự bao giờ!”. Nhiều năm ròng, tôi vẫn thổn thức khi nhớ về những giấc mơ, về những ngả rừng đêm thâm u, những miền biển miền sông thắt lại rồi phình ra một màu đen sẫm, những vùng đất đá lởm chởm và hỗn độn buổi sơ khai…

image-01-.jpg

Khung cảnh ấy bỗng xuất hiện một vầng sáng lấp lánh tỏa chiếu rộng dài xua tan nỗi mịt mùng đêm hồng hoang của trời đất.
Ngày con người xuất hiện thì vầng sáng ấy mới thực sự được nâng niu hồi đáp bởi hai tiếng tròn trịa là Mặt trăng. Quê tôi ví trăng như cuốn lịch treo giữa trời nhắc người làm nông khẽ lật giở từng ngày để đoán được mùa màng làm lụng. Trăng vằng vặc nghe tiếng đồng đêm thì thầm hát, là lời lúa thơm ngát, tiếng gàu sòng tất bật vơi đầy sóng sánh trăng.

Làm ruộng tháng Năm, coi rằm tháng Tám
Trăng quầng trời hạn, trăng tán trời mưa
Trăng mọc giữa trời, lúa đầy sân phơi…

Tôi đã thấy ánh trăng ú òa tươi vui bên song cửa đêm, nô đùa chạy nhảy khắp sân thềm, rồi vằng vặc sáng bừng con ngõ tối. Ở đâu trăng cũng an nhiên tỏa sáng, chẳng đoái hoài những tạp niệm hèn sang. Trăng gieo cảm xúc, nuôi dưỡng muôn áng thơ văn trữ tình đẹp đẽ, muôn khúc nhạc lời hát da diết lắng sâu, những bức vẽ nhẹ nhàng mà thoát tục. Trăng lắng nghe tiếng con trẻ nô đùa, tiếng người già kể chuyện, nghe trái tim bao người nguyện ước… Trăng tan trong chén trà, cho cha nhấp khà tới mấy hồi thích thú. Trăng chuốt mượt làn tóc mẹ rối vì búi vội chưa kịp chải cả ngày. Trăng sà vào lòng bà như làm nũng hít hà hương trầu còn ngan ngát thơm say. Bên ô cửa đầy trăng, mùi sách vở thơm tho vấn vít cùng tôi đến trường ngày mới.

Người ta bảo chỉ cần ngắm nhìn về phía trăng thì niềm vui đầy ắp nhân lên và nỗi buồn được vỗ về dịu xoa rồi tan vào thăm thẳm. Đôi khi chỉ nhìn thấy ánh trăng nơi xứ người, ánh trăng trên đường xa… thì nỗi buồn trong người lữ khách tha hương lại hóa những cung bậc yêu thương thổn thức. Bao lần trăng tròn rồi khuyết nhưng chưa từng vụt tắt bỏ lại trời đêm. Trăng luôn giữ trong mình một lẽ sáng bền bỉ thuần khiết dẫu bão bùng giông tố ngàn năm rình rập. Thương những đốm nâu, những vệt sẫm màu hằn trong lòng trăng cả ngàn đời mà trăng vẫn lung linh tỏa sáng. Trăng làm tôi mường tượng những vết đồi mồi bám chặt trên má mẹ và vết chai sần dày đặc trên tay cha để chắt chiu những thứ mượt mà cho đàn con hạnh phúc.

Mùa trăng rằm luôn là mùa trăng đặc biệt nhất, mùa hạ giới rộn ràng tận hưởng phút thanh nhàn nghỉ ngơi sau những ngày mưu sinh vất vả. Ánh trăng tỏa chiếu những nỗi niềm ước mơ, những dự định đợi chờ, những khoảnh khắc người người sum vầy thân thương ấm áp. Bầu trời đêm sáng bừng viên mãn. Trăng hạnh phúc nhìn hạ giới bày tiệc khao trăng. Này bánh nướng bánh dẻo vuông tròn ướp ủ hương vị dân gian tượng trưng cho tình trời, nghĩa đất và lòng người mãi keo sơn bền chặt. Đây trái bưởi tròn xoe phớt vàng như khuôn trăng thơm kiều diễm. Này nải chuối vút cong như bàn tay đan nhau mà hứng trọn ánh rằm thanh sạch. Những quả lựu đỏ rực ấp ủ ngọt ngào những ước vọng bình an và sum suê phúc lộc. Những quả hồng đỏ mọng như niềm vui tươi đang chín mọng trên mắt môi ai cười. Những viên kẹo rộn rã sắc màu quây quần bên nhau, dưới trăng càng thêm lấp lánh.

Ánh đèn lồng bền bỉ như niềm ước vọng lâu dài một cuộc sống ấm no. Đèn ông sao lung linh trọn vẹn ngũ hành và thắp lên những ước mơ hy vọng tươi đẹp. Đèn kéo quân rực sáng, soi tỏ những bóng dáng và thanh âm của lịch sử về truyền thống yêu nước thương nòi đang vọng về hôm nay và ngày sau còn mãi. Đám trẻ nô nức mớ ba mớ bảy rong đèn đi khắp đường làng vằng vặc ánh trăng. Trăng phấn khởi vàng trong ánh vàng. Một vùng sáng rực hoà quyện mặt đất lẫn trời cao. Những chiếc đèn của hạ giới thắp lên, tâm tình người nơi này sáng thêm như bày tỏ lòng hàm ơn ánh trăng cho cuộc sống thêm dịu ngọt thanh bình. Trăng là ánh sáng soi đường, xua tan u tối lầm than, ươm gieo những điều thiện lành trong ước vọng.

Tôi thèm được nằm trên chiếc chiếu hoa bên khoảng sân trước nhà để ngắm những đêm trăng dịu ngọt. Muốn được gối vào lòng mẹ êm ru, muốn chìm vào những giây phút lim dim khi nghe cha kể chuyện xưa huyền bí. Nhưng kìa, trăng đêm nay vẫn vằng vặc hệt những mùa xưa cũ. Trăng làm sống dậy trong tôi những kỷ niệm thiêng liêng nơi mái nhà xưa an ấm. Trăng soi sáng những ngả đường phía trước vời vợi âm u. Vẫn là trăng từ thuở hồng hoang, vẫn là trăng nhân hậu dịu dàng, vẫn là trăng bên người mà tri kỷ. Trăng đã trao ánh sáng màu nhiệm ngọt ngào cho muôn nơi và tới muôn người vậy mà trăng vẫn vẹn tròn như tái sinh kỳ diệu. Lòng trăng tròn đầy đẹp quá. Những cánh rừng đã nở hoa trăng, những dòng sông dát vàng lấp lánh, con sóng biển ngoài khơi rạng rỡ, sỏi đá hiền nằm gối tựa bên nhau.

Kìa tiếng trống thùng thình rộn rã, kìa bóng lân uyển chuyển lắc lư, kìa ông Địa cùng chú Tễu lạc quan dí dỏm yêu đời, kìa ánh đèn dẫn đàn em phấn khởi nô nức. Nào cùng phá cỗ, nào cùng vui trăng, ơi chú Cuội, ơi chị Hằng. Những vầng trăng đang dịu dàng trên khuôn mặt người là vầng sáng từng đầy từng vơi, từng tròn từng khuyết trong cuộc đời nhưng chưa bao giờ vụt tắt. Những vầng trăng hạnh phúc giữa miền hạ giới tròn trăng./.

Bài liên quan
  • Ông cháu Chích Chòe
    Chích Chòe rũ mình, rỉa lông, rỉa cánh. Nó thích thú chải chuốt bộ trang phục bóng bẩy của mình. Khoái chí, anh chàng ngẩng cao đầu, cất tiếng hót trong vắt giữa trời xuân.
(0) Bình luận
  • Ký ức tháng Tư
    Tháng Tư lại về. Với người lính, đó không chỉ là một tháng trong năm mà là tháng của ký ức, của những tiếng gọi từ quá khứ vọng về. Mỗi khi tháng Tư chạm ngõ, lòng chúng tôi lại dậy lên những âm thanh cũ: tiếng bước chân hành quân, tiếng võng kẽo kẹt giữa rừng, tiếng hát lạc trong gió núi. Và trên hết, đó là ký ức về ngày đất nước thống nhất - ngày mà bao máu xương, bao tuổi trẻ đã hóa thành niềm vui chung của dân tộc.
  • Bữa cơm còn một chỗ trống
    Nhà tôi có ba chị em. Tôi là chị cả, dưới là hai em trai. Mỗi người một gia đình, con cái đang tuổi đi học, cuộc sống riêng cũng đủ bận rộn. Nhưng có một điều gần như không thay đổi suốt bao năm: cứ cuối tuần, chúng tôi lại trở về nhà bố mẹ.
  • Hoa tuyết giữa trời cao nguyên
    Mùa xuân, cao nguyên ngập chìm trong nắng. Nắng vàng ươm như mật. Nắng óng ả như tơ. Nắng nồng nàn cháy bỏng. Những giọt nắng ấm áp đánh thức vạn vật sau giấc ngủ dài qua những ngày đông. Cây lá đâm chồi, hoa cỏ rộn ràng khoe sắc. Những bông cà phê cũng cựa mình thức giấc, thắp lên triệu triệu đóa hoa tuyết sáng lấp lóa giữa đất trời cao nguyên.
  • Dáng mẹ nghiêng nghiêng trong chiều đan chổi
    Một chiều đi ngang qua lũy tre già xôn xao trong gió, tôi lại thấy trong lòng mình dậy lên một nỗi nhớ mơ hồ về những ngày cũ. Như thể đâu đó ngoài bãi đất sau ngôi nhà xưa, tiếng cành chổi lách cách, tiếng mẹ thở nhẹ mỗi lần rút từng sợi đót, từng sợi tre mảnh mai lại ngân lên, đánh thức cả một miền thương yêu đã mất dấu giữa bao mùa vội vã.
  • Dịu dàng tháng Tư
    Tháng Tư Hà Nội thật đẹp! Có người nói tháng Tư như người con gái mới biết yêu, cũng dỗi hờn, đỏng đảnh. Cũng có người lại bảo tháng Tư như người phụ nữ mặn mà, đằm thắm nét duyên. Có lẽ đều đúng cả. Bởi tháng Tư Hà Nội như mang trong mình đủ đầy tiết trời của bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông.
  • Mùa xuân trên dòng sông quê
    Có lẽ trong đời mình, tôi đã không thể nhớ nổi bao nhiêu lần qua sông Hồng. Thuở thơ bé, đó là những chuyến đò khua nước, sóng lăn tăn dưới ánh chiều. Lớn hơn một chút là những chuyến phà chở cả nhịp sống hai bờ sang nhau.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tái hiện chân dung phi công Vũ Xuân Thiều và chuyến bay bất tử
    Nhân kỉ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026), Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt bạn đọc ấn phẩm mới “Vũ Xuân Thiều và chuyến bay bất tử”. Cuốn sách nằm trong bộ “Người lính phi công kể chuyện” của Đại tá Nguyễn Công Huy, gồm ba cuốn, tái hiện những câu chuyện lịch sử về Không quân Nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ.
  • Vai trò kiến tạo của Nhà nước trong phát triển văn hóa Việt Nam
    TS. Phan Thành Nhâm – Khoa Lý luận Chính trị, Trường Đại học kiến trúc Hà Nội chia sẻ, tại Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, vai trò kiến tạo của Nhà nước được xác định lại như năng lực tạo lập thể chế, kiến tạo tầm nhìn, dẫn dắt đầu tư, điều phối đa chủ thể, mở rộng năng lực văn hóa của con người và tích hợp văn hóa vào toàn bộ tiến trình phát triển quốc gia.
  • Triển lãm ảnh tư liệu “Âm vang ngày mới” tại Hoàng Thành Thăng Long
    Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức triển lãm ảnh tư liệu với chủ đề “Âm vang ngày mới”.
  • Lịch nghỉ hè năm 2026 của học sinh cả nước
    Theo kế hoạch năm học 2025-2026, học sinh trên toàn quốc sẽ bắt đầu kỳ nghỉ hè muộn nhất từ ngày 1/6/2026. Để đảm bảo đúng tiến độ này, các địa phương được yêu cầu phải kết thúc chương trình học trước ngày 31/5/2026...
  • Đền Kim Liên - Trấn Nam: “Đóa sen vàng” của Thăng Long Tứ Trấn
    Sáng 02/5 (ngày 16/3 năm Bính Ngọ), trong không khí trang nghiêm và thành kính, Đảng ủy - HĐND - UBND - UBMTTQ phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám long trọng tổ chức Lễ hội truyền thống di tích Quốc gia đặc biệt đền Kim Liên. Đây không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà còn là minh chứng của lòng tri ân, là gạch nối giữa quá khứ huy hoàng và hiện tại rạng rỡ.
Đừng bỏ lỡ
  • Điểm hẹn âm nhạc giữa lòng Hà Nội vào ngày 3/5
    Trong những ngày nghỉ lễ 30/4 – 1/5, khi nhịp sống tạm chậm lại, nhu cầu tìm kiếm những không gian thư giãn, giải trí lành mạnh của người dân và du khách tại Thủ đô tăng lên rõ rệt. Giữa nhiều lựa chọn, “Âm nhạc cuối tuần” tiếp tục là một điểm hẹn lý tưởng, mang đến một không gian văn hóa nhẹ nhàng nhưng không kém phần hấp dẫn.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Hành trình bất ngờ
    Tôi có cuốn sổ được mua từ hồi sinh viên và vẫn đem theo bên mình. Cuốn sổ có bìa màu da đã cũ, tuy không dày lắm nhưng tôi ghi mãi vẫn không hết. Nó cứ thế lăn lóc theo tôi từ lúc đi thực tập, thử việc cho đến khi ra trường đi làm. Tôi chỉ có thói quen ghi chứ chẳng xem lại bao giờ.
  • Vang khúc ca khải hoàn: Nghệ thuật kết nối lịch sử
    Hòa trong không khí thiêng liêng của những ngày lễ lớn của dân tộc, tối 30/4, Nhà hát Cải lương Hà Nội đã giới thiệu đến bà con Nhân dân xã Nam Phù một chương trình ca múa nhạc đặc biệt.
  • Góp phần định hình tư duy phát triển mới đối với văn hóa Việt Nam
    PGS. TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội đánh giá, Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết của Quốc hội, ngày 24/4/2026) là một bước đi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tiến trình thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết của Quốc hội góp phần định hình một tư duy phát triển mới đối với văn hóa Việt Nam.
  • Du khách ngược dòng thời gian, trải nghiệm yến tiệc vàng son “Dạ yến Hoàng cung”
    Nhiều du khách vào Đại nội Huế trải nghiệm yến tiệc vàng son “Dạ yến Hoàng cung” tại Nhà hát Duyệt Thị Đường.
  • Đưa tri thức, công nghệ và văn hóa thành “hạt nhân” bứt phá của Thủ đô Hà Nội
    Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính bước ngoặt về triết lý phát triển Thủ đô Hà Nội trong thế kỷ XXI. Đứng trước thời điểm của lịch sử và thách thức thời đại, Nghị quyết số 02 đã đặt ra một chiến lược bước ngoặt thiết lập một mô hình tăng trưởng hoàn toàn mới.
  • Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ 2 với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage flow”
    Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Kế hoạch số 173/KH-UBND ngày 28/4/2026 về tổ chức “Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II, năm 2026”. Festival nhằm bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của Thăng Long - Hà Nội và văn hóa Việt Nam, đồng thời góp phần thực hiện các Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô.
  • Triển lãm “Giai điệu Thống nhất” và “Việt Nam quê hương tôi”: Bồi đắp, lan tỏa Hà Nội - Thành phố Sáng tạo
    Chiều 29/4, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Họa sĩ màu nước Hà Nội (HWA), Ban vận động mỹ thuật và ngoại giao văn hóa tổ chức triển lãm mỹ thuật “Giai điệu Thống nhất” và “Việt Nam quê hương tôi” tại tầng 1 - tòa nhà 47 Hàng Dầu ( Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội).
  • Trưng bày sách, báo với chủ đề: “Việt Nam – Vang mãi những chiến công”
    Chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026) và 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2026), Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội giới thiệu không gian trưng bày sách, báo với chủ đề: “Việt Nam – Vang mãi những chiến công”.
  • Lên chuyến tàu đoàn viên mừng 51 năm ngày thống nhất đất nước
    Khác với những chuyến tàu thông thường, xuất phát từ ga Hà Nội, chuyến tàu đoàn viên diễn ra từ 27/4 tới hết 3/5, đưa người dân và du khách trở về với những dấu mốc thiêng liêng của toàn thể dân tộc giữa lòng Thủ đô.
Hạ giới tròn trăng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO