Tản văn

Hạ giới tròn trăng

Tản văn của Mộc Nhiên 07:57 04/11/2025

Ấu thơ tôi đã bao lần cuộn tròn say giấc bên chiếc chiếu cói in hoa trải giữa sân nhà vằng vặc màu trăng chín. Khoảnh khắc êm đềm ấy mang theo lời cha kể về muôn chuyện huyền bí của nhân gian, có lời giải mã vô tận, mênh mang cho câu thách hỏi tôi vẫn thường háo hức: “Con đố cha đoán được, mặt trăng có tự bao giờ!”. Nhiều năm ròng, tôi vẫn thổn thức khi nhớ về những giấc mơ, về những ngả rừng đêm thâm u, những miền biển miền sông thắt lại rồi phình ra một màu đen sẫm, những vùng đất đá lởm chởm và hỗn độn buổi sơ khai…

image-01-.jpg

Khung cảnh ấy bỗng xuất hiện một vầng sáng lấp lánh tỏa chiếu rộng dài xua tan nỗi mịt mùng đêm hồng hoang của trời đất.
Ngày con người xuất hiện thì vầng sáng ấy mới thực sự được nâng niu hồi đáp bởi hai tiếng tròn trịa là Mặt trăng. Quê tôi ví trăng như cuốn lịch treo giữa trời nhắc người làm nông khẽ lật giở từng ngày để đoán được mùa màng làm lụng. Trăng vằng vặc nghe tiếng đồng đêm thì thầm hát, là lời lúa thơm ngát, tiếng gàu sòng tất bật vơi đầy sóng sánh trăng.

Làm ruộng tháng Năm, coi rằm tháng Tám
Trăng quầng trời hạn, trăng tán trời mưa
Trăng mọc giữa trời, lúa đầy sân phơi…

Tôi đã thấy ánh trăng ú òa tươi vui bên song cửa đêm, nô đùa chạy nhảy khắp sân thềm, rồi vằng vặc sáng bừng con ngõ tối. Ở đâu trăng cũng an nhiên tỏa sáng, chẳng đoái hoài những tạp niệm hèn sang. Trăng gieo cảm xúc, nuôi dưỡng muôn áng thơ văn trữ tình đẹp đẽ, muôn khúc nhạc lời hát da diết lắng sâu, những bức vẽ nhẹ nhàng mà thoát tục. Trăng lắng nghe tiếng con trẻ nô đùa, tiếng người già kể chuyện, nghe trái tim bao người nguyện ước… Trăng tan trong chén trà, cho cha nhấp khà tới mấy hồi thích thú. Trăng chuốt mượt làn tóc mẹ rối vì búi vội chưa kịp chải cả ngày. Trăng sà vào lòng bà như làm nũng hít hà hương trầu còn ngan ngát thơm say. Bên ô cửa đầy trăng, mùi sách vở thơm tho vấn vít cùng tôi đến trường ngày mới.

Người ta bảo chỉ cần ngắm nhìn về phía trăng thì niềm vui đầy ắp nhân lên và nỗi buồn được vỗ về dịu xoa rồi tan vào thăm thẳm. Đôi khi chỉ nhìn thấy ánh trăng nơi xứ người, ánh trăng trên đường xa… thì nỗi buồn trong người lữ khách tha hương lại hóa những cung bậc yêu thương thổn thức. Bao lần trăng tròn rồi khuyết nhưng chưa từng vụt tắt bỏ lại trời đêm. Trăng luôn giữ trong mình một lẽ sáng bền bỉ thuần khiết dẫu bão bùng giông tố ngàn năm rình rập. Thương những đốm nâu, những vệt sẫm màu hằn trong lòng trăng cả ngàn đời mà trăng vẫn lung linh tỏa sáng. Trăng làm tôi mường tượng những vết đồi mồi bám chặt trên má mẹ và vết chai sần dày đặc trên tay cha để chắt chiu những thứ mượt mà cho đàn con hạnh phúc.

Mùa trăng rằm luôn là mùa trăng đặc biệt nhất, mùa hạ giới rộn ràng tận hưởng phút thanh nhàn nghỉ ngơi sau những ngày mưu sinh vất vả. Ánh trăng tỏa chiếu những nỗi niềm ước mơ, những dự định đợi chờ, những khoảnh khắc người người sum vầy thân thương ấm áp. Bầu trời đêm sáng bừng viên mãn. Trăng hạnh phúc nhìn hạ giới bày tiệc khao trăng. Này bánh nướng bánh dẻo vuông tròn ướp ủ hương vị dân gian tượng trưng cho tình trời, nghĩa đất và lòng người mãi keo sơn bền chặt. Đây trái bưởi tròn xoe phớt vàng như khuôn trăng thơm kiều diễm. Này nải chuối vút cong như bàn tay đan nhau mà hứng trọn ánh rằm thanh sạch. Những quả lựu đỏ rực ấp ủ ngọt ngào những ước vọng bình an và sum suê phúc lộc. Những quả hồng đỏ mọng như niềm vui tươi đang chín mọng trên mắt môi ai cười. Những viên kẹo rộn rã sắc màu quây quần bên nhau, dưới trăng càng thêm lấp lánh.

Ánh đèn lồng bền bỉ như niềm ước vọng lâu dài một cuộc sống ấm no. Đèn ông sao lung linh trọn vẹn ngũ hành và thắp lên những ước mơ hy vọng tươi đẹp. Đèn kéo quân rực sáng, soi tỏ những bóng dáng và thanh âm của lịch sử về truyền thống yêu nước thương nòi đang vọng về hôm nay và ngày sau còn mãi. Đám trẻ nô nức mớ ba mớ bảy rong đèn đi khắp đường làng vằng vặc ánh trăng. Trăng phấn khởi vàng trong ánh vàng. Một vùng sáng rực hoà quyện mặt đất lẫn trời cao. Những chiếc đèn của hạ giới thắp lên, tâm tình người nơi này sáng thêm như bày tỏ lòng hàm ơn ánh trăng cho cuộc sống thêm dịu ngọt thanh bình. Trăng là ánh sáng soi đường, xua tan u tối lầm than, ươm gieo những điều thiện lành trong ước vọng.

Tôi thèm được nằm trên chiếc chiếu hoa bên khoảng sân trước nhà để ngắm những đêm trăng dịu ngọt. Muốn được gối vào lòng mẹ êm ru, muốn chìm vào những giây phút lim dim khi nghe cha kể chuyện xưa huyền bí. Nhưng kìa, trăng đêm nay vẫn vằng vặc hệt những mùa xưa cũ. Trăng làm sống dậy trong tôi những kỷ niệm thiêng liêng nơi mái nhà xưa an ấm. Trăng soi sáng những ngả đường phía trước vời vợi âm u. Vẫn là trăng từ thuở hồng hoang, vẫn là trăng nhân hậu dịu dàng, vẫn là trăng bên người mà tri kỷ. Trăng đã trao ánh sáng màu nhiệm ngọt ngào cho muôn nơi và tới muôn người vậy mà trăng vẫn vẹn tròn như tái sinh kỳ diệu. Lòng trăng tròn đầy đẹp quá. Những cánh rừng đã nở hoa trăng, những dòng sông dát vàng lấp lánh, con sóng biển ngoài khơi rạng rỡ, sỏi đá hiền nằm gối tựa bên nhau.

Kìa tiếng trống thùng thình rộn rã, kìa bóng lân uyển chuyển lắc lư, kìa ông Địa cùng chú Tễu lạc quan dí dỏm yêu đời, kìa ánh đèn dẫn đàn em phấn khởi nô nức. Nào cùng phá cỗ, nào cùng vui trăng, ơi chú Cuội, ơi chị Hằng. Những vầng trăng đang dịu dàng trên khuôn mặt người là vầng sáng từng đầy từng vơi, từng tròn từng khuyết trong cuộc đời nhưng chưa bao giờ vụt tắt. Những vầng trăng hạnh phúc giữa miền hạ giới tròn trăng./.

Bài liên quan
  • Ông cháu Chích Chòe
    Chích Chòe rũ mình, rỉa lông, rỉa cánh. Nó thích thú chải chuốt bộ trang phục bóng bẩy của mình. Khoái chí, anh chàng ngẩng cao đầu, cất tiếng hót trong vắt giữa trời xuân.
(0) Bình luận
  • Mùa xuân trên dòng sông quê
    Có lẽ trong đời mình, tôi đã không thể nhớ nổi bao nhiêu lần qua sông Hồng. Thuở thơ bé, đó là những chuyến đò khua nước, sóng lăn tăn dưới ánh chiều. Lớn hơn một chút là những chuyến phà chở cả nhịp sống hai bờ sang nhau.
  • Lối đi đầy mùi khói cuối năm
    Một cảm xúc lan nhẹ trong lòng tôi. Ôi cái mùi khói đống rấm lâu lắm rồi tôi không còn được thấy. Đã gần bốn chục năm rồi, kể từ khi mẹ tôi theo mấy chị em chúng tôi ra thành phố sống, rồi bệnh già mà khuất núi, tôi không được ăn Tết ở quê.
  • Hà Nội trong nỗi nhớ
    Tôi chỉ ghé lại Hà Nội chơi trong một quãng ngắn của năm tháng thanh xuân mình đã đi qua. Ừ, chỉ là một quãng dừng chân ghé lại.
  • “Xứ của Hiền” - cuốn tản văn như một album ảnh màu sepia
    Tựa như một cuốn album màu sepia, 43 tản văn trong “Xứ của Hiền” không chứa đựng những xung đột gay gắt hay triết lý cao siêu. Ở đó chỉ có những rung động khẽ khàng, những nỗi buồn đẹp đẽ và lòng biết ơn sâu sắc với quá khứ. Đọc văn Diệu Hiền, tôi ngỡ mình đang ngồi bên tách trà nóng, nghe người bạn cũ thủ thỉ chuyện đời bằng chất giọng xứ Quảng ân tình và giàu nhạc điệu.
  • Quà mùa thu
    Mùa thu là món quà dành cho những nhớ mong, món quà ngọt ngào, thấm đượm nắng gió và hương vị ký ức.
  • Ông cháu Chích Chòe
    Chích Chòe rũ mình, rỉa lông, rỉa cánh. Nó thích thú chải chuốt bộ trang phục bóng bẩy của mình. Khoái chí, anh chàng ngẩng cao đầu, cất tiếng hót trong vắt giữa trời xuân.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026)
    Thông qua các hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), khẳng định vị thế của Hà Nội - Thủ đô nghìn năm văn hiến, tri thức, trung tâm giáo dục, đào tạo, khoa học và văn hóa hàng đầu của cả nước, thành phố học tập trong mạng lưới các thành phố học tập của UNESCO.
  • Nhà văn Nam Cao - nhìn từ khả năng kiến tạo di sản văn hóa vùng
    Nhà văn có muôn nẻo lựa chọn bút danh cho mình (cội nguồn dòng tộc, kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu, bè bạn, triết lý nhân sinh, thế sự, nghề nghiệp, phép chơi chữ…). Với Trần Hữu Tri (1917-1951), ông chọn bút danh Nam Cao bằng lối ghép địa danh quê hương với hai chữ đầu của tên tổng và huyện: tổng Cao Đà, huyện Nam Xang (nay thuộc xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình).
  • [Infographic] Các mốc thời gian quan trọng sau ngày bầu cử ĐBQH khóa XVI và HĐND các cấp
    Ngày 15/3/2026, đã có 76.188.970 cử tri trên cả nước (đạt tỉ lệ 99,68%) đi bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Sau ngày bầu cử, Hội đồng Bầu cử Quốc gia và Ủy ban Bầu cử các địa phương sẽ triển khai nhiều công việc theo luật định để hoàn tất quy trình bầu cử, qua đó góp phần xây dựng, củng cố và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
  • Thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn và tôn trọng văn hóa Việt Nam
    Bộ VHTTDL có Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL ngày 5/3/2026 Ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Bộ Quy tắc áp dụng cho 5 nhóm đối tượng gồm: Cá nhân; Tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, nền tảng số trong và ngoài nước; Nhà cung cấp dịch vụ Internet; Cơ quan báo chí, cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, truyền hình, công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn; Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.
  • Nhiều chương trình nghệ thuật mừng thành công "Ngày hội non sông"
    Tối 15/3, tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội), chương trình nghệ thuật đặc biệt “Ngày hội non sông” được tổ chức chào mừng thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
  • Lễ hội Du lịch Hà Nội 2026 thu hút gần 80.000 lượt khách
    Sau 3 ngày diễn ra sôi động tại Công viên Thống Nhất, tối 15/3, Lễ hội Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Du lịch Hà Nội tổ chức đã khép lại với gần 80.000 lượt người dân và du khách tham quan, trải nghiệm các không gian du lịch, công nghệ số, văn hóa, làng nghề và ẩm thực.
  • Giai điệu Việt mở lối để Jazz đến gần hơn với công chúng
    Chiều 15/3, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” do NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club thực hiện đã mang đến cho công chúng một không gian âm nhạc đặc biệt: nơi những giai điệu quen thuộc của âm nhạc Việt Nam được “khoác” lên chiếc “áo mới” đầy ngẫu hứng của Jazz.
  • Lan toả hình ảnh thế hệ trẻ Thủ đô trách nhiệm, giàu nhiệt huyết trong ngày hội bầu cử
    Trong ngày hội lớn của toàn dân, màu áo xanh thanh niên không chỉ là hình ảnh của sự nhiệt huyết mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước.
  • Theo chân Tổ bầu cử Trung Giã đưa hòm phiếu lưu động đến với những cử tri yếu thế
    Những hòm phiếu phụ của xã Trung Giã lặng lẽ rời khu vực bỏ phiếu, theo chân tổ bầu cử đến những trường hợp đặc biệt như người cao tuổi, người khuyết tật hoặc cử tri có hoàn cảnh khó khăn về sức khỏe, việc trực tiếp đến điểm bỏ phiếu không hề dễ dàng.
  • Xã Sóc Sơn rộn ràng “Ngày hội non sông”
    Hòa chung không khí của “Ngày hội non sông”, sáng 15/3, đúng 6 giờ 30 phút, 71 khu vực bỏ phiếu trên địa bàn xã Sóc Sơn đã đồng loạt tổ chức khai mạc cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031 trong không khí trang trọng, phấn khởi và đầy trách nhiệm.
Hạ giới tròn trăng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO