Tản văn

Chiều hạ vàng

Tản văn của Đào Thị Thu Hiền 07:58 24/06/2026

Nhắc đến sắc vàng, dễ thường người ta lại nghĩ đến mùa thu, mùa của làn gió heo may với những nắng vàng, lá vàng... đã trở thành những ước lệ kinh điển như thể “con nai vàng ngơ ngác/ Đạp trên lá vàng khô” (Lưu Trọng Lư), “Ô! hay buồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi, vàng rơi thu mênh mông” (Bích Khê)…

Nhưng không, bây giờ giữa tiết nắng hạ, trùm lên những cành lá xum xuê của thân cây hoàng yến (muồng hoàng yến) trên vỉa hè của con đường nhỏ quanh nhà là một màu vàng bất tận. Đó là một sắc vàng tinh khôi, diễm lệ khiến ta không khỏi ngỡ ngàng, thích thú như thể đang lạc bước vào một “mùa thu vàng” của Levitan ở một xứ xở bạch dương xa xôi nào ấy…

Nhớ lại, hồi tuổi thơ ở vùng thượng du cực Bắc, đã có lần ta lặng người đứng ngắm một sắc vàng hoang hoải của một triền đồi lau phủ bên suối trong ánh tà dương như rót mật. Giữa bao la của núi rừng, giữa bốn bề chỉ rì rào tiếng suối, xào xạc tiếng lá xen lẫn thanh âm lốc cốc của mõ trâu ở đâu đó vọng về hòa trong vệt khói lam chiều bảng lảng trên những nóc nhà mái cọ thấp thoáng dưới chân đồi phía xa xa. Thế đấy, sắc vàng của chiều sơn cước đầy u tịch, cô liêu cứ ám ảnh và lớn lên trong ta để gợi về một miền quê đầy thương nhớ với những nắng, những gió hoang dại của một thuở thiếu thời mà da diết khôn nguôi.

Chiều nay, sau một mùa thi đầy âu lo và căng thẳng đã đi qua, ta mới lại có được những giây phút thảnh thơi để nhẹ nhàng xuống phố. Thật ra, con đường ấy, thường ngày ta vẫn đi qua nhưng nào có ngó ngàng chi đến để mà thấy, mà thương. Bởi thế, hôm nay mới bất ngờ khi tận mắt nhìn một bầu trời lộng lẫy, lung linh của sắc màu hoàng yến trong cái nắng chói chang như lửa đốt của những ngày hè tháng sáu để rồi không khỏi nao lòng, ngẩn ngơ. Cả một góc đường bỗng rộn ràng, sáng lóa với đủ các gam màu của thanh sắc vàng tươi. Có cây, chùm hoa mang sắc vàng đậm đà của hoa cải cuối đông. Có cây, chùm hoa lại lung linh tươi sáng với sắc vàng chanh tựa mai vàng Yên Tử. Có cây, chùm hoa hình như đã đi qua những ngày mưa nên lại mang màu vàng nhạt tựa hoa xà cừ sau mùa trút lá… Tất cả những thanh sắc rộn ràng ấy như thể làm cho không gian bừng lên, xôn xao, rạo rực.

Cùng với nắng, muôn ngàn chùm hoa hoàng yến đung đưa trong chiều gió hạ như thể đang tưng bừng chuẩn bị cho một carnaval sắc vàng trên những vòm cây xanh lá dọc con phố nhỏ, làm ngỡ ngàng, xao xuyến, níu giữ bao bước chân người qua. Trong cái ngút ngàn, ngập trời, ngập đất của “lễ hội” thanh sắc ấy, màu vàng tươi của từng chùm hoa cứ dịu dàng buông xuống, dễ gợi lên trong ta nhiều liên tưởng kỳ thú. Bạn tôi, người bảo nó như những bức rèm mùa hạ rủ xuống để che nắng cho cây. Nhưng cũng có người bảo nó như những chùm đèn lồng treo trên đường phố để thi sắc với nắng vàng chói lóa. Còn tôi, tôi nhìn muôn ngàn cánh hoa dát vàng tươi tắn đang làm bừng sáng cả con phố nhỏ, thu hút hàng trăm, hàng ngàn cái nhìn âu yếm, trìu mến, yêu thương của biết bao người kia, thấy như những vũ nữ yêu kiều, đài các mang trên mình bộ xiêm y màu vàng lộng lẫy để chuẩn bị cho một vũ điệu Chămpa truyền thống trong một festival đường phố sắp sửa diễn ra… Thế đấy, mỗi con mắt là một cái nhìn với biết bao liên tưởng kỳ thú. Nhưng bao trùm lên cả là một sự yêu thích, say mê.

Tôi chẳng biết hoa hoàng yến từ đâu đến và hình như nó đến với Hà Nội cũng có phần muộn hơn các vùng đất phương Nam, nhưng sắc hoa ấy bây giờ cũng đã hòa mình vào với muôn sắc của phố phường của Thủ đô yêu quý. Hoa hoàng yến vàng tươi, rực rỡ với từng chùm hoa năm cánh mong manh, hình bầu dục phủ lông mịn màng, hòa vào với bao con phố để cùng với nắng, với gió của những chiều mùa hạ làm ngẩn ngơ, say đắm, lưu luyến biết bao người. Muôn ngàn cánh hoa vàng rực, tươi tắn ấy với từng chùm, từng chùm phủ xuống như tơ liễu buông mành trên vòm cây xanh lá, đung đưa trong gió hè như thể để hòa sắc với nắng hạ, làm dịu đi cái nóng oi ả và để lại cho người qua đường cái cảm giác êm đềm, thanh bình giữa chốn phố phường nhộn nhịp, tấp nập. Dẫu vẫn biết hoa hoàng yến chẳng quý phái được như lan, cũng chẳng sực nức ngát hương được như hoa ly, hoa huệ, nhưng chỉ cần một sắc vàng kiêu sang, mỹ miều ấy thôi cũng đủ để lại những ấn tượng khó phai trong lòng người; khiến không ít kẻ phải đắm say, mê mẩn.

Chiều nay xuống phố, vô tình trông thấy sắc vàng hoàng yến buông trôi trên những vòm cây xanh lá bên con phố nhỏ, bất giác ta thấy tuổi thơ hiện về mà trong lòng không tránh khỏi bao nỗi xao xuyến, bâng khuâng. Ngắm biển vàng mênh mông của sắc màu hoàng yến, ta như thể gặp lại cái màu vàng một thời thơ ấu. Sắc màu ấy cứ ám ảnh trong nỗi nhớ khôn nguôi với những chiều thơ dại. Thế đấy, chiều nay xuống phố, ta như thể được trở về với những miền cổ tích yêu thương. “Một tấm vé đi tuổi thơ” trong sắc màu hoàng yến sao mà yêu đến thế. Cái màu vàng nhung nhớ, cái màu vàng yêu thương đã trở về trong ta để thức dậy cả một trời thương nhớ! Chiều Hà thành, phố nhỏ bên nhà ngập tràn sắc vàng hoa hoàng yến. Cứ như thế, trong nỗi niềm rưng rưng ấy, bất chợt thấy đâu đó trong ta lại hiện về khúc hát của Trịnh Công Sơn: “Em đến bên đời hoa vàng rực rỡ/ Nào dễ chóng phai trong lòng nỗi nhớ”…!

Bài liên quan
  • Thương giậu tầm xuân
    Chiều chầm chậm rơi trước hiên nhà, nhìn nắng nghiêng qua hàng rào đã cũ, tôi lại nhớ đến giậu tầm xuân của những ngày xưa ấy. Không kiêu sa rực rỡ như hồng, tầm xuân như loài hoa dại chỉ lặng lẽ leo lên bờ rào, nương vào từng mắt lưới kẽm, từng cọc tre mảnh, mà nở những chùm hoa nhỏ xíu.
(0) Bình luận
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
  • Thương giậu tầm xuân
    Chiều chầm chậm rơi trước hiên nhà, nhìn nắng nghiêng qua hàng rào đã cũ, tôi lại nhớ đến giậu tầm xuân của những ngày xưa ấy. Không kiêu sa rực rỡ như hồng, tầm xuân như loài hoa dại chỉ lặng lẽ leo lên bờ rào, nương vào từng mắt lưới kẽm, từng cọc tre mảnh, mà nở những chùm hoa nhỏ xíu.
  • Ký ức tháng Tư
    Tháng Tư lại về. Với người lính, đó không chỉ là một tháng trong năm mà là tháng của ký ức, của những tiếng gọi từ quá khứ vọng về. Mỗi khi tháng Tư chạm ngõ, lòng chúng tôi lại dậy lên những âm thanh cũ: tiếng bước chân hành quân, tiếng võng kẽo kẹt giữa rừng, tiếng hát lạc trong gió núi. Và trên hết, đó là ký ức về ngày đất nước thống nhất - ngày mà bao máu xương, bao tuổi trẻ đã hóa thành niềm vui chung của dân tộc.
  • Bữa cơm còn một chỗ trống
    Nhà tôi có ba chị em. Tôi là chị cả, dưới là hai em trai. Mỗi người một gia đình, con cái đang tuổi đi học, cuộc sống riêng cũng đủ bận rộn. Nhưng có một điều gần như không thay đổi suốt bao năm: cứ cuối tuần, chúng tôi lại trở về nhà bố mẹ.
  • Hoa tuyết giữa trời cao nguyên
    Mùa xuân, cao nguyên ngập chìm trong nắng. Nắng vàng ươm như mật. Nắng óng ả như tơ. Nắng nồng nàn cháy bỏng. Những giọt nắng ấm áp đánh thức vạn vật sau giấc ngủ dài qua những ngày đông. Cây lá đâm chồi, hoa cỏ rộn ràng khoe sắc. Những bông cà phê cũng cựa mình thức giấc, thắp lên triệu triệu đóa hoa tuyết sáng lấp lóa giữa đất trời cao nguyên.
  • Dáng mẹ nghiêng nghiêng trong chiều đan chổi
    Một chiều đi ngang qua lũy tre già xôn xao trong gió, tôi lại thấy trong lòng mình dậy lên một nỗi nhớ mơ hồ về những ngày cũ. Như thể đâu đó ngoài bãi đất sau ngôi nhà xưa, tiếng cành chổi lách cách, tiếng mẹ thở nhẹ mỗi lần rút từng sợi đót, từng sợi tre mảnh mai lại ngân lên, đánh thức cả một miền thương yêu đã mất dấu giữa bao mùa vội vã.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Di sản làng nghề “kết duyên” sáng tạo
    Là nơi lưu giữ ký ức, kỹ năng và bản sắc cộng đồng, các làng nghề Hà Nội dần trở thành nguồn lực cho sáng tạo. Sự gặp gỡ giữa nghệ nhân và nhà thiết kế, nghệ sĩ đang mở ra những khả năng phát triển mới cho thủ công đương đại trên nền tảng di sản. Từ những cuộc “kết duyên” đầy cảm hứng ấy, Hà Nội đang khơi thông mạch ngầm của hệ sinh thái thủ công, biến vốn cổ thành động lực bền vững cho tương lai.
  • Phát huy vai trò của văn nghệ sĩ Thủ đô: Khơi dậy nguồn lực sáng tạo cho phát triển công nghiệp văn hóa
    Trong nền kinh tế sáng tạo, tài năng và sức sáng tạo của con người chính là nguồn vốn quan trọng nhất. Đối với Hà Nội, đội ngũ văn nghệ sĩ không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn giữ vai trò trung tâm trong quá trình hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa có giá trị. Khơi dậy, phát huy và tạo điều kiện để nguồn lực sáng tạo ấy phát triển sẽ là “chìa khóa” để Hà Nội khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của một trung tâm sáng tạo trong kỷ nguyên mới.
  • Khơi nguồn sáng tạo của văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, chung sức phát triển Thủ đô Hà Nội
    Chiều 29/7, Thành ủy Hà Nội tổ chức gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu trên địa bàn thành phố. Đây là dịp để lãnh đạo thành phố lắng nghe những hiến kế về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa và phát huy nguồn lực con người, góp phần tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô.
  • Đình Nội Bình Đà: Lưu giữ ký ức thiêng liêng về Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân
    Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, có những vùng đất không chỉ lưu giữ dấu tích của thời gian mà còn cất giữ trong mình ký ức thiêng liêng về cội nguồn dân tộc. Với tôi, đình Nội Bình Đà không chỉ là ngôi đình cổ của quê hương, mà còn gắn với tuổi thơ, với những mùa lễ hội tháng ba âm lịch và với niềm tự hào về vùng đất thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân, vị thủy tổ của dân tộc Việt Nam.
  • Thưởng thức những giai điệu jazz giữa không gian di sản Nhà Bát Giác
    Vào 17h00 ngày 2/8, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón công chúng đến với chương trình "Âm nhạc cuối tuần", nơi những thanh âm của jazz trở thành chiếc cầu nối đưa nhiều nền văn hóa gặp gỡ trong không gian di sản giữa lòng Thủ đô. Từ những tác phẩm kinh điển của thế giới đến những giai điệu Việt Nam đậm chất tự sự, chương trình mở ra một hành trình thưởng thức âm nhạc đa tầng cảm xúc, góp phần bồi đắp diện mạo văn hóa của Hà Nội - Thành phố sáng tạo.
Đừng bỏ lỡ
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim.
  • Âm nhạc cuối tuần: “Chất men” văn hóa giữa lòng Hà Nội
    Chiều cuối tuần tại Nhà Bát Giác, những thanh âm đầu tiên của "Hà Nội - Niềm tin và hy vọng" vang lên như một lời chào quen thuộc dành cho người dân và du khách. Tiếp sau đó, những giai điệu jazz kinh điển của thế giới lần lượt cất lên qua phần biểu diễn của NSƯT Quyền Văn Minh và các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, mở ra một không gian âm nhạc giàu cảm xúc ngay giữa trung tâm Thủ đô.
  • Đưa nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng, bồi đắp tình yêu lịch sử qua “Âm nhạc cộng đồng”
    Tối 2/8, tại Nhà Bát Giác, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện đã mang đến cho đông đảo người dân và du khách một không gian nghệ thuật đa sắc, nơi những làn điệu cải lương, ca cổ, tân cổ và các tiết mục múa hòa quyện trong không gian của phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Đặc biệt, chương trình có sự giao lưu của các nghệ sĩ đến từ phương Nam, góp phần tạo nên cuộc gặp gỡ nghệ thuật giàu cảm xúc.
  • “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội”: Kích cầu du lịch văn hóa, kinh tế đêm Thủ đô
    “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội” - chương trình nghệ thuật do Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long thực hiện, đã ra mắt công chúng vào tối 30/7 tại Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long (số 31 - 33 phố Lương Văn Can, phường Hoàn Kiếm).
  • [Podcast] Tản văn: Một ly tỉnh và nhớ
    Người ta có muôn vàn cách để quên một điều gì đó nhưng để nhớ về kỷ niệm thì lại chẳng có nhiều. Tôi hay chọn buổi sáng thứ Bảy trong tuần để được thư thả về phố núi quê hương, ngồi đợi giọt đắng của đất đai, mưa nắng điểm từng nhịp xuống chiếc ly sứ như đợi thời gian mở cánh cửa diệu kì của mình.
  • Phường Bồ Đề ra mắt mô hình "Không gian văn hoá công đoàn": Kết nối tri thức, lan toả văn hoá đọc
    Chào mừng kỷ niệm 97 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28/7/1929 – 28/7/2026), vừa qua, Công đoàn phường Bồ Đề phối hợp với Công đoàn Trường THCS Ngọc Thụy và Công đoàn Trường Tiểu học Ái Mộ B tổ chức Lễ ra mắt Mô hình “Không gian văn hóa công đoàn”.
  • Triển khai xây dựng, quảng bá thương hiệu Quốc gia “Thành phố Nhiếp ảnh Việt Nam”
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP Huế triển khai Đề án xây dựng, quảng bá thương hiệu Quốc gia "Thành phố Nhiếp ảnh Việt Nam".
  • [Podcast] Canh dải khoai - Đặc sản trứ danh xứ Đoài
    Trải qua thăng trầm thời gian, người Hà Nội vẫn luôn biết gìn giữ những món ăn truyền thống từ công thức gia truyền, đồng thời họ còn nâng niu những giá trị văn hóa được gửi gắm trong từng món ăn, từ cách chọn nguyên liệu, chế biến đến cách thưởng thức. Và canh dải khoai là một món ăn như thế.
  • Kiệt tác opera “La Traviata” của Ý chuẩn bị công chiếu tại Hà Nội
    Trong hai đêm 30 và 31/7/2026, Nhà hát Hồ Gươm, khán giả yêu nghệ thuật hàn lâm tại Hà Nội sẽ được hòa mình vào không gian âm nhạc đỉnh cao với sự xuất hiện của vở opera kinh điển “La Traviata”.
  • Kiêng kỵ thờ thần ở Viên Nội
    Làng Viên Nội thuộc tổng Tuân Lệ, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên trước năm 1945. Sau đó thuộc xã Liên Hiệp, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên (từ năm 1950 thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Năm 1961, làng được sáp nhập vào Hà Nội. Năm 1965, Viên Nội thuộc xã Vân Nội; từ ngày 1/7/2025 thuộc xã Phúc Thịnh, Hà Nội. Viên Nội thờ hai vị thần là Đống Băng và Uông Tá (thời Hùng Vương thứ 18) cùng Diệu La công chúa, nữ tướng thời Hai Bà Trưng.
Chiều hạ vàng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO