Truyện

Dưới bóng cây mận già

Truyện ngắn của Duy Thành 14:36 26/03/2024

Năm ấy, một ngày đầu mùa hè, con ngựa bạch xuất hiện ở cổng nhà tôi với hai cái sọt to tướng đầy măng rừng trên lưng. Chở nặng, và bị cột vào gốc cây, con ngựa đứng im, đầu hơi cúi xuống trầm tư. Cái đuôi dài xác xơ thi thoảng vẩy lên đuổi một con ruồi vô ý.

“Nó là ngựa thồ, chuyên chở hàng trên núi, thân hình nhỏ bé, chứ không to cao như ngựa chiến”. Chú Hiền, chủ của con ngựa giải thích. Hôm ấy, chú và nó đã đi một quãng đường rất xa để xuống chợ thị trấn, có tên là chợ Chiều, hy vọng sẽ bán măng được giá hơn. Chú là bạn đồng ngũ với bố tôi, nên tiện đường ghé thăm. Bố tôi nói chợ tuy gọi tên là chợ Chiều, nhưng thật ra nó không phải đợi đến chiều mới họp. Chợ Chiều họp buổi sáng, vì thế, chú và con ngựa không còn cách nào khác là ở nhờ nhà tôi một đêm.

duoi-bong-cay-man-gia.jpg
Minh họa của Ngô Xuân Khôi.

Con ngựa bạch được dỡ hai cái sọt nặng và buộc cẩn thận dưới gốc bưởi già trong vườn. Cả buổi tối chú Hiền và bố tôi ngồi uống rượu với chân gà, cùng mấy hạt lạc rang. Họ ôn lại những ngày đi lính cùng nhau. Ngoài vườn, con ngựa bạch thi thoảng lại giậm chân lịch bịch hoặc phì một cái rõ to, như tiếng một con hổ mang đang giận dữ. Tôi vừa học bài vừa ngắm nó qua ánh sáng lờ mờ của bóng điện trong phòng hắt ra vườn.

Sáng hôm sau, trước sự thảng thốt của cả nhà: Dưới gốc cây bưởi, nơi đêm trước con ngựa bạch được buộc tại đó, đã hoàn toàn trống trơn. Con ngựa biến mất. Chú Hiền lảo đảo sụp xuống, không biết vì tiếc con vật, hay trận say rượu chưa dứt. Chợ Chiều đã họp, nhưng chú chẳng còn tha thiết bán măng nữa, mà lặng lẽ đi bộ quay trở về ngôi nhà trên núi. Mẹ tôi phải đưa măng ra chợ bán giúp chú. Rồi mãi tận dịp giữa hè, khi được nghỉ dài ngày, tôi đã đích thân mang số tiền bán măng đó lên núi gặp vợ chồng chú Hiền.

Nhà chú lẽ ra ở trong thung lũng, với những nếp nhà sàn nằm yên ả dưới bóng những cây mận già. Nhưng rồi, nó lại ở hút sâu trên núi, muốn đến đó phải leo bộ qua những con dốc không cao lắm nhưng dài dằng dặc, hai bên đường cỏ lau ngả bời bời. Một ngôi nhà sàn nhỏ e dè nép vào thân núi, xung quanh là những cây bưởi đang trĩu quả xanh tròn, vườn mận trẻ cũng đang bắt đầu cho thu hoạch. Dưới thung sâu, những ngọn măng chĩa lên trời như những mũi tên. Chắc đó là nơi chú Hiền đã hái măng và mang xuống chợ Chiều dạo trước.

Chú Hiền không có nhà. Con ngựa bạch ngày nào đang thong thả gặm cỏ bên sườn dốc. Một người thanh niên đang ngồi trong nhà, chăm chú với cái điện thoại cảm ứng.

“Mấy hôm sau nó tự tìm về.” – Anh ta trả lời thắc mắc của tôi về con ngựa. Một lúc tôi chán, bỏ ra ngoài ngồi dưới gốc cây bơ ngắm con ngựa bạch.

Chiều bắt đầu buông xuống. Bóng núi ngả một vệt dài và sâu xuống thung lũng tre nứa. Từ trên các sườn núi, một đoàn ngựa đang đeo hai bên sườn những bao tải căng phồng và nặng trĩu đều đều bước. Khi đi qua chỗ tôi ngồi, con nào cũng khẽ liếc mắt nhìn tôi, như đánh giá, dò xét, rồi lại cắm cúi bước. Đúng như chú Hiền nói, chúng là ngựa thồ, nên nhỏ bé, và rất dẻo dai. Chủ của chúng ở dưới thung lũng hoa mận, vì thế, chúng sẽ còn phải đi một chặng rất dài nữa mới về đến nhà.

Chú Hiền về, dắt theo một con ngựa bạch đeo bên hông hai bao tải. Trông nó trẻ hơn con đã từng thồ măng đến nhà tôi. Chú Hiền dỡ bao tải xuống. Đó là những quả đậu vàng hái cho phiên chợ sớm mai. Con ngựa này là con của con ngựa bạch kia. Nó còn non sức, và chú Hiền đang huấn luyện nó chở hàng.

Bữa cơm tối nhà chú Hiền đơn giản với măng nứa luộc chấm muối ớt và thịt chuột rừng, trong lúc đi hái đậu chú đã bẫy được. Anh con trai chú ăn vội vàng, thay quần áo mới, chào bố mẹ rồi rời đi.

Nửa đêm, anh ta về, người ướt đẫm hơi sương. Trăng ngả bạc cả một dải núi mênh mông, đẹp mê mẩn cả người, đến nỗi tôi không nỡ ngủ.

Ngồi xuống cạnh tôi, anh ta bảo: “Không thể sống cả đời với nơi này được. Anh phải đi thôi.”

Hồi tối, khi anh ta đi chơi, chú Hiền kể đã phải bán ngôi nhà dưới thung lũng hoa mận để lấy tiền trang trải cho việc đầu tư nông nổi của cậu con trai. Ham làm giàu, thích giàu, nhưng anh lại quá vội vàng. Kết cục là tiền mất nhiều, và vết thương do lần vấp ngã đầu tiên ấy quá sâu, khiến anh ta gần như mất hết ý chí đứng lên làm lại.

Tôi không biết nói gì. Mười mấy năm qua tôi chẳng nghĩ được gì khác ngoài việc theo đuổi học hành. Chỉ một năm nữa thôi tôi sẽ tốt nghiệp phổ thông. Thi đại học là con đường duy nhất tôi chọn.

Lặng lẽ ngồi ngắm trăng một lúc, anh ta đi vào nhà. Dưới gốc cây bơ, hai con ngựa đứng im. Chúng không bị cột vào gốc cây. Chú Hiền nói ngựa ở đây thì không lo phải cột nó, vì đêm trăng sáng, chúng thường tự mình đi lang thang tìm cỏ, uống sương, ngắm trăng, như thế từ lâu rồi. Chỉ khi mang đi nơi khác mới phải cột, vì sợ nó lại đi lang thang theo thói quen thôi.

Mùa đông, một buổi sáng trời còn dày đặc sương mù, chú Hiền dắt theo một con ngựa bạch đứng ngoài cổng gọi tên bố tôi. Đó là con ngựa mẹ đã từng đến nhà tôi vào đầu mùa hè. Chú nói muốn nhờ bố tôi bán giúp nó vào lò mổ. Trong thị trấn có lò mổ kiêm nấu cao ngựa, mà chú chắc chắn đêm ngủ trọ nhà tôi, con ngựa bạch này đã từng bị bọn trộm bắt rồi bán cho lò mổ đó, vì lý do kỳ diệu nào không biết, con ngựa đã đào thoát được và trở về với gia đình chú.

Bố tôi nén thở dài. Tôi biết bố không muốn làm việc đó. Chú Hiền cũng có thể tự làm việc đó, vậy tại sao chú không làm, mà lại nhờ bố tôi?

Đưa chú Hiền một món tiền gọi là tạm ứng trước khi bán được ngựa, để chú yên tâm về trên núi, bố tôi khẽ thở dài nhìn con ngựa được cột vào gốc cây bưởi. Chú nói số tiền đó để chữa chạy cái chân cho cậu con trai. Một đêm đi chơi với bạn gái, anh ta đã gặp tai nạn.

“Sao bố không mang nó đến lò mổ. Để ở nhà, nhỡ đêm trộm nó lại đến bắt mất thì sao?”

Bố không trả lời trước câu hỏi của tôi, chỉ lặng lẽ châm thuốc lào. Ngoài trời, sương giăng nhẹ. Con ngựa lại bồn chồn như lần trước. Nó lạnh.

Nửa đêm, con ngựa giậm chân nhiều hơn, nó thở phì phì, thậm chí có lúc còn cất tiếng hí nhẹ. Bố tôi nói loài vật cũng dự cảm được cái chết, sự chia ly. Nếu ta nuôi một con vật, chăm sóc nó, đồng hành với nó cả khi vất vả lẫn khi vui mừng, thì chứng kiến nó bồn chồn trước cái chết trong dự cảm, ta đều không thể nỡ. Chính vì điều đó, chú Hiền mới không tự mình mang nó đến lò mổ, mà lại nhờ bố.

Tôi cũng bồn chồn, ngủ không sâu giấc. Nghe tiếng chân ngựa giậm liên hồi, tôi khẽ mở cửa sổ nhìn ra ngoài. Cảnh tượng trước mắt khiến tôi lặng đi giây lát. Dưới gốc bưởi, không phải một, mà là hai con ngựa. Chúng đang quấn quýt bên nhau.

Đó chính là con ngựa bạch con mà tôi đã gặp hồi mùa hè, khi lên núi thăm chú Hiền. Không biết bằng cách nào nó đi được một chặng đường dài và tìm được ngựa mẹ.

Trước sự quấn quýt của hai con ngựa, bố tôi bối rối. Đưa ngựa mẹ đi lò mổ lúc này thì thật là tàn nhẫn với ngựa con. Thôi đành tạm giữ hai con ngựa lại, chờ chú Hiền đến đón nó vậy.

Đầu giờ chiều hôm đó chú Hiền thất thểu tìm đến. Ngồi uống với bố tôi chén trà nóng bên bếp lửa, chú Hiền bảo: Cả con ngựa con, lẽ ra cũng không còn là ngựa của chú nữa. Chú đã bán nó đi, hy vọng đủ tiền chữa chạy cho cậu con trai. Nhưng ngay đêm đầu tiên ở nhà chủ mới, nó đã tìm cách bỏ trốn về với mẹ. Hai, ba lần như thế, nếu không cắn đứt được dây thừng, bị cột chặt, nhốt trong nhà kho, thì nó sẽ hí cả đêm, tiếng hí đau thương đến nỗi chủ mới của nó không chịu nổi, đành mang trả lại, lấy tiền về.

Nay nó lại còn tìm mẹ nó thế này, thật chẳng biết làm sao.

Không có ngựa, cuộc sống của gia đình chú Hiền sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Những mảnh nương trồng trỉa ngô đậu của chú đều ở sâu sau những ngọn núi cao, chỉ sức ngựa mới giúp được sức người. Nay bán ngựa đi là cực chẳng đã, chứ chú thương hai con ngựa lắm. Nó ốm chú cũng xót xa như vợ con ốm vậy.

…Hai năm sau, vào mùa hè, tôi lại đến thăm chú Hiền ở ngôi nhà sâu trong núi. Chú đã có thêm một con ngựa nhỏ, do ngựa mẹ đẻ ra. Ba con ngựa đang nhẩn nha gặm cỏ, cách xa nhau. Thi thoảng, ngựa con lại ngẩng đầu lên hí một tràng dài về phía mẹ và em nó. Ngựa mẹ cũng ngẩng đầu lên hí đáp lại. Chúng đang giao tiếp đấy. Chú Hiền nói. Ở đây, những con ngựa ăn cỏ ở hai ngọn núi khác nhau cũng thường giao tiếp với nhau như vậy, nghe rất vui tai.

Ngựa mẹ thật ra là tài sản của gia đình tôi. Mẹ tôi đã mua nó và cho chú Hiền thuê lại, mỗi năm trả một khoản gọi là. Tại sao mẹ lại mua con ngựa trong khi gia đình chúng tôi cũng chẳng dư dả gì?

Bởi vì, mẹ tôi kể, ngày xưa mẹ nuôi một con trâu cho hợp tác xã. Khi mẹ đi thoát ly, con trâu phải đưa sang cho người khác nuôi. Vài năm sau, mẹ làm việc ở lò mổ của công ty liên hiệp thực phẩm. Một ngày nọ, như thường lệ, những con trâu bị đưa vào lò mổ, trong đó có một con trâu gầy gò xơ xác. Trước khi bị giết, nó đã ra sức kêu to. Mẹ tôi nhờ tiếng kêu ấy mà nhận ra con trâu từng được mình chăm sóc. Phút giây gặp gỡ ngắn ngủi đó, con trâu chỉ nhìn mẹ, rồi từ đôi mắt to đẫm buồn của nó, hai dòng nước mắt lăn dài.../.

Bài liên quan
  • Tin vào nắng
    Cuối giờ chiều, Diệp gọi cho cô về số máy cơ quan, vừa kịp “Alô” đã nghe đầu kia choe chóe: “Mày còn chết gí ở đấy à? Tuần sau tao cưới rồi, đang túi bụi đưa thiếp mời đây. Mày phải về từ hai hôm trước còn giúp các cụ tiếp khách ở nhà.” Diệp lúc nào cũng thế, cứ ào ào như đi đánh trận. Cầm tấm thiệp được thiết kế khá cầu kỳ, tên chú rể là Biền - không nằm trong số những người quen cũ.
(0) Bình luận
  • Mùa hoa biên giới
    Sau những ngày vất vả ngược xuôi với các vụ việc, hôm nay Ban mới có một ngày rảnh rỗi. Nhớ tới lời hứa với Hoa, nhớ tới lũ trẻ trên điểm trường ở Nậm Mo Phí, Sín Thầu, nơi Hoa dạy. Ban mua một ba lô quà bánh, ít mì tôm, thịt hộp cho lũ trẻ và đặc biệt mua cho Hoa một tấm áo mới.
  • Mai nở vì ai
    Từ Huệ Phần (hội viên Hội nhà văn Thượng Hải, Ban Thường trực Trung Quốc Vi hình Tiểu thuyết Học hội) là một nhà văn đương đại Trung Quốc chuyên sáng tác truyện ngắn mini và tản văn. Nhiều tác phẩm của bà được tuyển chọn vào sách giáo khoa Ngữ văn và các tập tinh tuyển toàn quốc hằng năm. Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu một truyện ngắn của bà qua bản dịch của dịch giả Châu Hải Đường.
  • Hố băng
    Tôi nghe kể có một làng miền Tây hơn năm trăm năm không có lấy một đền chùa, nhà thờ, miếu mạo nào, mà cũng hơn năm trăm năm không có giáo sư, tiến sĩ, kỹ sư, hay cử nhân đại học. Trái ngược hoàn toàn và cái làng sát bên hông nó, có một cái đình to vật vã với sắc phong mỗi mùa nắng ráo, ông từ phải đem ra phơi tràn cả lối đi, với các gia phả chi chít những tri huyện, thượng thư, thái úy.
  • Hạnh phúc của mẹ
    Gần bảy giờ, trời đã nhá nhem tôi mới về tới phòng trọ. Tôi giật mình vì có bóng người đang ngồi thu lu trước cửa. Hóa ra đó là mẹ… Tôi vội hỏi vì sao mẹ lên chơi mà không nói trước để tôi ra bến xe đón. Mẹ nói lên đột xuất nên không muốn gọi, sợ tôi bận, mẹ bắt xe ôm về phòng trọ của tôi cũng được. Lúc này tôi mới để ý dưới chân mẹ là một cái túi du lịch to, mẹ đã mang theo khá nhiều quần áo, chắc không định ở chơi vài ngày rồi về. Lòng dạ tôi bỗng bồn chồn.
  • Câu chuyện một giờ
    Kate Chopin (1850 - 1904) là nhà văn người Mỹ và là một trong những tác giả nữ quyền đầu tiên của thế kỷ 20. Vốn là một người nội trợ, nhưng cuộc đời bà đã thay đổi kể từ sau cái chết yểu của người chồng. Bà trở thành nhà văn viết truyện ngắn đầy tài năng và giàu năng lượng. Kate Chopin được biết đến nhiều nhất qua tiểu thuyết “The Awakening” (1899) - câu chuyện tiên tri đầy ám ảnh về một người phụ nữ.
  • Hoa thủy tiên của mẹ
    Đã nhiều năm trôi qua chúng tôi không lên bờ đón Tết. Mẹ nói đời mẹ gửi cả vào sông. Sống ở trên sông. Mai này mẹ nằm lại đáy sông, nhờ sông giữ giùm phần linh hồn người thiên cổ. Mẹ không muốn xa dòng sông nửa bước. Tôi lớn lên trên chiếc ghe chòng chành sóng nước, qua bao mùa gió trăng. Mùa xuân này tôi ra lái thuyền ngồi chải tóc.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Tập huấn nghiệp vụ sản xuất tin, bài viết về phong trào "Người tốt - Việc tốt"
    Sáng 30/5, Ban Tổ chức Thành ủy phối hợp với Ban tuyên giáo Thành ủy tổ chức Lớp tập huấn công tác sản xuất tin, bài và đưa tin về phong trào "Người tốt - Việc tốt" của thành phố Hà Nội.
  • “Vui khám phá di sản các nước” tại Bảo tàng Dân tộc học
    Nhằm tăng cường giao lưu học hỏi, khám phá về di sản văn hóa của Việt Nam cũng như các nước trên thế giới nhân dịp đầu hè, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam sẽ tổ chức chương trình “Vui khám phá di sản các nước” dành cho các em thiếu nhi trong hai ngày 1 và 2/6.
  • Sắp diễn ra Chương trình “Tết Đoan Ngọ Thăng Long xưa” năm 2024
    Nhân dịp tết Đoan Ngọ 2024 và Ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội sẽ tổ chức chương trình “Tết Đoan Ngọ Thăng Long xưa” vào ngày 6/6 tới nhằm bảo tồn, tôn vinh truyền thống văn hóa của dân tộc nói chung và phát huy giá trị văn hóa cung đình Thăng Long.
  • Thể hiện vai trò trung tâm của Hà Nội trong liên kết, phát triển vùng
    Điểm nổi bật của Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã qua chỉnh lý, đó là Dự thảo Luật có một chương riêng về liên kết, phát triển vùng trong đó thể hiện rõ hơn vai trò của Thủ đô Hà Nội là trung tâm, động lực thúc đẩy liên kết, phát triển, là cực tăng trưởng của Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, vùng động lực phía Bắc và cả nước.
  • Một con phố vẫn thơm mùi thuốc Bắc
    Phố nghề Lãn Ông kéo dài khoảng 180m, nằm trên khu vực từng là đất thôn Hậu Đông, tổng Hậu Túc của huyện Thọ Xương cũ, nay thuộc phường Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp chiếm đóng Hà Nội và đặt tên cho con phố này là “rue de Fou-Kien” (nghĩa là phố Phúc Kiến) do có nhiều người Hoa Kiều từ tỉnh Phúc Kiến di cư về đây sinh sống. Vào năm 1949, con phố này được đổi tên thành Lãn Ông - lấy theo biệt hiệu của vị danh y Việt Nam là Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.
  • Lan tỏa hành trình "gieo hạt hòa bình" của chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam
    Nhà xuất bản Kim Đồng vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Mũ nồi xanh Việt Nam – Người đi gieo hạt hòa bình”. Cuốn sách được chắp bút bởi nhà báo Nam Kha theo lời kể của Trung úy Nguyễn Sỹ Công.
  • Ra mắt sách văn học thiếu nhi Áo của tác giả Mira Lobe
    Truyện dài “Bà ngoại trên cây táo” và ba tác phẩm sách tranh “Lại đây nào!” Mèo bảo”, “Tôi là tôi bé nhỏ”, “Thành phố quanh vòng quanh” của nữ nhà văn người Áo Mira Lobe vừa được NXB Kim Đồng giới thiệu tới bạn đọc nhân Ngày Quốc tế thiếu nhi (1/6).
  • Chùm 2 bài thơ: Cửa sổ và Tìm dáng người xưa của tác giả Nguyễn Thị Minh Thông
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ hai bài của tác giả Nguyễn Thị Minh Thông.
  • Phát hành bộ tem kỷ niệm 200 năm hoàn thành kênh Vĩnh Tế
    Ngày 28/5, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam phát hành bộ tem "Kỷ niệm 200 năm hoàn thành kênh Vĩnh Tế (1824-2024)" gồm 1 mẫu tem, giá mặt 4000 đồng.
  • Khám phá cảnh đẹp Ngư Mỹ Thạnh trên phá Tam Giang
    Điểm du lịch cộng đồng Ngư Mỹ Thạnh (Thừa Thiên Huế) trên phá Tam Giang mang dáng dấp hoang sơ với những cảnh thuyền chài sông nước bình yên đang hấp dẫn du khách tham quan, trải nghiệm…
Dưới bóng cây mận già
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO