Đình Tiến Ân (huyện Chương Mỹ)

Đình Tiến Ân toạ lạc ở trung tâm của làng, quay về hướng tây nam nơi có con sông Bùi uốn lượn chạy quanh chứa đựng một kho tàng truyền thuyết về “Tam vị đại vương”, những vị anh hùng có công giúp vua Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân cứu nước, mà nhân dân thôn Tiến Ân đã tôn thờ các ngài là Thành hoàng làng. Thủa ấy, ở thời Đinh, tại động Hoa Lư, có người họ Đặng tên Hương lấy người họ Tạ. Ngày 6 tháng 3, năm Giáp Ngọ, bà sinh ra một bọc, được hai người con trai tướng mạo khác thường, thiên tư sáng suốt. Ông bà đặt tên cho con Đống Thính và Chiêu Pháp. Năm 18 tuổi, ông bà nối nhau qua đời. Sau đó, Đống Thính và Chiêu Pháp đến trang Đăng Ân và cư trú tại đây, ngày đêm học tập và luyện tập võ nghệ. Lúc bấy giờ, có loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh là sứ quân mạnh nhất, hai ông liền cùng binh lính của mình vào ra mắt và được trọng dụng.

Sau khi dẹp xong loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh xưng vua. Hai ông xin trở về nơi cũ và cho mổ bò để ăn mừng, mời phụ lão nhân dân cùng các đệ tử trong trang đến dự. Một thời gian sau, ngài hoá vào ngày mùng 5 tháng 6 âm lịch.

Đến khoảng niên hiệu Thái Bình, nhà Tống mang 20 vạn quân xâm lược nước ta. Khi ấy, Lê Đại Hành tự hành quân đến phủ Quốc Oai thì dừng binh. Vua mới làm lễ cầu thần linh âm phù đánh giặc, khi thắng giặc, vua gia phong cho vị thứ ba là Đương cảnh Thành hoàng dực phù hộ quốc dương uy dũng cảm anh nghi minh triết đại vương.

Đình Tiến Ân có kết cấu theo kiểu chữ nhị với các hạng mục chính Tiền tế, Hậu cung và Tả hữu mạc. Nghi môn được xây dựng kiểu hai tầng 8 mái đao cong. Lối đi chính được xây kiểu cửa vòm cuốn. Trên nóc đắp lưỡng long chầu nguyệt, ở mỗi góc đao là một con kìm, con xô bằng vôi vữa uốn lượn mềm mại. Qua một khoảng sân rộng lát gạch, về hai phía là 2 dãy tả hữu mạc được làm theo kiểu nhà dọc mỗi bên 5 gian, 2 dĩ nhỏ, hai mái chảy, lợp ngói ri. Tiền tế là một ngôi nhà ngang 3 gian được làm theo kiểu tường hồi, bít đốc 2 mái chảy lợp ngói ri. Tương ứng với 3 gian là 4 bộ vì được làm theo thể thức thống nhất “thượng chồng rường giá chiêng hạ kẻ ngồi xà nách, bẩy” trên mặt bằng 4 hàng chân cột to tạo thế vững chắc thông thoáng. Qua một khoảng sân nhỏ là Đại bái gồm 5 gian, 2 dĩ làm theo kiểu tường xây, hồi bít đốc hai mái chảy lợp ngói mũi nhỏ. Mặt trước Đại bái có mở hệ thống cửa bức bàn ở 3 gian giữa thuận tiện cho việc sử dụng. Ở gian giữa toà Đại bái có bức hoành phi “Nhất thần lưỡng hoá” đề năm Bảo Đại ngũ niên (1931). Kết cấu chịu lực của toà Đại bái được làm trên 4 hàng chân cột, các cột cái đều được làm bằng gỗ và một số cột quân được làm bằng đá, đứng trên mỗi chân cột đều được làm bằng đá thắt cổ bồng. Hậu cung được xây hai gian nhà dọc nối liền với Đại bái như hình chuôi vồ. Ở chính giữa có xây bệ thờ nhị cấp, trên cao nhất được đặt long ngai bài vị của thánh, bên dưới được đặt bát hương và một số đồ thờ tự khác.

Đình Tiến Ân đã được UBND tỉnh Hà Tây xếp hạng là di tích lịch sử văn hoá năm 2004./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02