Nỗi nhớ tình yêu không dứt

Lời bình của Đặng Huy Giang| 14/12/2022 08:28

“Vang âm tiếng sóng” - tập thơ mới nhất của nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh khá dày dặn và đầy đặn. Điều làm tôi ngạc nhiên là trong tập có nhiều bài thơ tình ấn tượng, cho thấy sự say cháy và bừng rộ nhờ lối viết, cách triển khai rất riêng. Chất ngẫm cảm, liên tưởng cũng được đẩy lên ở mức cao. Đó là các bài: “Tình say”, “Nhả tơ”, “Hoa sưa” và “Nhớ cà phê phố”.

Nguyễn Hồng Vinh

Nhớ cà phê phố



Tặng Phan Tiến Dũng



Phố xa
Anh ngóng đợi từng phút
Café nhỏ giọt
Em xa hút...

Từ ngày trở về
Anh lẻ bóng
Nuối tiếc ngày xưa trong cõi lặng.

Giá kim đồng hồ quay ngược
Em ơi!



Tháng 2/2022

Một “Tình say” với “Em rót vào anh tràn ly rượu/ Hai ta lên xuống giữa trời mây/ Sóng như tung lên rồi nhấn xuống/ Con thuyền cứ thế ngả nghiêng say”, một “Nhả tơ” với “Ngỡ em nhả tơ từ kiếp trước/ Để anh ám ảnh một kiếp tằm/ Kìa sông chảy xuôi, cá lội ngược/ Đôi mình như mắc lưới tình duyên”, một “Hoa sưa” với “Hoa sưa trắng nỗi niềm xưa/ Sáng-trưa - chiều-tối... đón đưa em về/ Hoa sưa bừng nở, còn nghe/ Tiếng chim líu ríu đầu hè... nhắc ai?” thật đáng nhớ. Sự say cháy của tình yêu trong “Tình say” đã đến độ. Sự kết hợp lứa đôi trong “Nhả tơ” như định mệnh. Còn “Hoa sưa trắng” đến cả “nỗi niềm xưa” trong “Hoa sưa” là một câu thơ tài hoa và cả tài tình nữa. Mỗi bài thơ hay mỗi vẻ và đôi khi phụ thuộc vào sự cảm nhận, chia sẻ của từng người, nhưng với tôi, đáng nhớ hơn cả là “Nhớ cà phê phố”.

Có thể nói, “Nhớ cà phê phố” là một bài thơ đặc sắc, được viết rất tự nhiên và viết như bắt được vậy. Từ xưa đến nay, những bài thơ đặc sắc kiểu này đều được hạ sinh như thế. Và nó lạ ngay từ cái tên: Không phải viết về một quán cà phê phố, mà viết về nỗi nhớ quán cà phê phố. Và nỗi nhớ ấy cũng không phải là nỗi nhớ quán cà phê phố, mà là nỗi nhớ em. Chính sự thiếu vắng, nói cụ thể là sự “thiếu em”, “vắng em” cùng sự tiếc nuối và ngậm ngùi như những tiếng thở dài đã trở thành điểm xuất phát, trở thành cái hồn cốt, cái căn cơ của tứ thơ.

Ngay ở khổ đầu, người đọc đã có ngay một cảm thức về thời gian rất rõ. Phố thì xa, anh thì ngóng đợi, thời gian thì trôi. Từng giây, từng phút như tương ứng với từng giọt cà phê nhỏ... trong một hiện thực cụ thể với một không gian: “Em xa hút”. Trong cái khoảnh khắc một đi không trở lại ấy, ánh hồi quang của quá khứ, của tình yêu đã trở về mãnh liệt đến khó hình dung ra nổi. Rồi anh cảm thấy cô đơn (lẻ bóng) trong sự im ắng (cõi lặng) hơn bao giờ hết, trong nỗi xót xa và “nuối tiếc ngày xưa” cũng hơn bao giờ hết.

Xa xưa, nhà thơ Hồ Dzếnh từng viết “tình chỉ đẹp khi còn dang dở”. Ấy là nói về vẻ đẹp của một hành trình tới đích, cụ thể là hành trình tới đích của tình yêu. Chính hành trình tới đích của tình yêu mới tạo ra kịch tính, sự hồi hộp trong tình yêu. Trong “Chùa Hương” của nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp, cũng vậy. Bài “Chùa Hương” được nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp coi là “thiên ký sự của một cô bé ngày xưa”. Dưới bài “Chùa Hương”, tác giả còn chú thêm: “Thiên ký sự đến đây là hết. Tôi tin rồi hai người lấy nhau, vì không lấy được nhau thì cô bé còn viết nhiều”. Như vậy là khi “hai người lấy nhau”, về cơ bản, là hết chuyện và hành trình tới đích của tình yêu cũng kết thúc. Còn ở thời đương đại, Lubomirski (nhà thơ người Áo) lại viết: “Em ở xa tôi đến nỗi/ Nếu em không đến được/ Tôi không bao giờ gặp được tôi đâu”. Ấy là nói đến bản chất “là một” của tình yêu đôi lứa. “Tôi không bao giờ gặp được tôi đâu” là câu thơ độc đáo, câu thơ chốt, chi tiết thơ đắt mang chất khẳng định như dao chém đá vậy. Chắc chắn tứ thơ được “cất” lên từ câu này. Hay nói một cách khác: Không có câu này, bài thơ không còn ấn tượng nữa.

Riêng trong lĩnh vực âm nhạc, đụng đến sự thiếu vắng hoặc trống vắng lứa đôi mà trở thành cội nguồn của những ca khúc hay, phải nói đến “Tuyết rơi” của một nhạc sĩ người Pháp mà tiếc tôi không còn nhớ tên, “Tình ca” của nhạc sĩ Hoàng Việt, “Xa khơi” của Nguyễn Tài Tuệ, “Câu hò bên bờ Hiền Lương” của nhạc sĩ Hoàng Hiệp, “Bài ca hi vọng” của nhạc sĩ Văn Ký. Nếu “Ngoài kia tuyết rơi rơi...” mà “Em đến bên anh chiều nay” thì không có “Tuyết rơi”. Nếu không có sự khắc khoải đợi chờ hoặc đợi chờ gần như trong tuyệt vọng trong sự cách chia đằng đẵng của dòng Hiền Lương, cũng khó có “Tình ca”, “Xa khơi”, “Câu hò bên bờ Hiền Lương”, “Bài ca hi vọng”...

Cho nên thơ tình, xét về mặt bản chất là thơ thất tình và trên thực tế, những bài thơ tình để lại dấu ấn thường có xuất phát và mang đặc trưng như vậy. Sinh thời, nhà thơ Phạm Tiến Duật từng nói rất vui nhưng không phải là không có lý: “Khi đã có người yêu, lúc nào cũng ở bên người yêu, thì người yêu mình đã là một bài thơ tình tuyệt vời rồi, việc gì phải làm thơ tình nữa!”

Cuối cùng, chẳng có cách gì khác bằng cách ước điều không thể xảy ra: “Giá kim đồng hồ quay ngược/ Em ơi!”, cho dù tác giả biết: Có bao giờ, thời gian có thể “quay xe” được.

Rõ ràng, người xưa thì chưa thấy nhưng ngày xưa và những kỷ niệm xưa về người xưa thì vẫn còn. Nói theo Lý Bạch thì “Người” có thể “không bao giờ về” nhưng “Hương” (tình yêu) thì “không bao giờ mất”. Ở đây, khía cạnh bất tử của tình yêu chính là hương và tinh thần của nó.
Về mặt hình thức, bài thơ sử dụng nhiều vần trắc cùng nhịp ngắt, nhịp buông khá ăn nhập với nội dung thiên về diễn tả, tạo dựng tâm trạng. Chính nội dung đã sinh ra hình thức phù hợp và tương ứng với hình thức. Việc tạo dựng tâm trạng trong thơ nhìn chung không phải dễ, không phải muốn là được. Nhiều khi, nó cũng đến rất tự nhiên và cũng như bắt được vậy.

Đây là bài thơ tình hay của một người đã ở tuổi gần bát thập. Xin chúc mừng nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh!

Bài liên quan
  • Nỗi cô đơn hiện sinh trong thơ Hoàng Vũ Thuật
    Hoàng Vũ Thuật là một nhà thơ có sức viết bền bỉ, hầu hết những tác phẩm của ông đều được lấy chất liệu từ cuộc sống buồn vui của chính mình và những phận đời xung quanh. Với sự trải nghiệm của mình và sự sáng tạo riêng độc đáo, ông đã khắc họa nên những nỗi khổ đau phận người, nỗi cô đơn hiện sinh trong rất nhiều tác phẩm.
(0) Bình luận
  • Thêm một nỗi niềm cho Tây Bắc
    Trước khi đọc “Ta còn em Tây Bắc” của Nguyễn Việt Chiến, tôi tự hỏi: đây là bài thơ viết về điều còn lại của “ta” hay là bài thơ ngợi ca Tây Bắc? Nhưng có lẽ, bài thơ không đơn thuần gợi mở chừng ấy cách nghĩ.
  • Giao hưởng Điện Biên - thành tựu mới của nhà thơ Hữu Thỉnh
    Chiến thắng Điện Biên là chiến thắng vĩ đại “lừng lẫy Điện Biên chấn động địa cầu” (Tố Hữu), làm rạng danh nước Việt trên thế giới “Nước Việt Nam từ máu lửa/ Rũ bùn đứng dậy sáng lòa” (Nguyễn Đình Thi). Ngày 7/5/1954, lá cờ Quyết chiến Quyết thắng tung bay trên nóc hầm tướng De Castriest, ngày 12/5 Bác Hồ đã có bài thơ dài đăng trên báo Nhân Dân: “Quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ”. Rồi sau đó, Tố Hữu có bài thơ nổi tiếng “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên”. Bên cạnh những tác phẩm thơ, Điện Biên còn được nhắc đến trong nhiều truyện ngắn, tiểu thuyết, các cuốn sách hồi ký, biên khảo…
  • Thiên anh hùng ca Điện Biên Phủ: Nguồn cảm hứng sáng tạo lớn của văn học nghệ thuật
    Chiến thắng Điện Biên Phủ “là một mốc son chói lọi bằng vàng của lịch sử”. Góp vào chiến công vang dội ấy không thể không nhắc đến các văn nghệ sĩ - những chiến sĩ trên mặt trận văn hóa, tư tưởng. Nhìn lại thắng lợi vẻ vang của cuộc chiến tranh toàn dân này từ điểm nhìn 70 năm sau chiến thắng, có thể thấy rõ dấu ấn của văn học nghệ thuật viết về đề tài Điện Biên Phủ trải đều trên khắp các loại hình văn học nghệ thuật, từ văn chương cho đến âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu, kiến trúc, điện ảnh…
  • Thơ viết về chiến thắng Điện Biên Phủ: Nối dài âm hưởng bản hợp xướng anh hùng ca
    Bảy mươi năm qua, thơ về sự kiện Đại thắng Điện Biên Phủ có nhiều bài, được công bố trên báo, tạp chí, sách liên tiếp vào các năm 1954, 1955, 1956… sau đó được in chụm vào những dịp kỷ niệm năm chẵn: 1964, 1974, 1984, 1994, 2004, 2014 và năm nay bảy mươi năm - 2024.
  • Tiếp nối mạch nguồn, tạo sự bứt phá
    Giá trị VHNT Hà Nội - Huế - Thành phố Hồ Chí Minh là một bộ phận nền tảng quan trọng, mang ý nghĩa văn hóa, xã hội trong tiến trình phát triển của đất nước. Điều này được thể hiện rõ nét trên các lĩnh lực: văn học, văn nghệ dân gian, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu, điện ảnh, kiến trúc, múa. Nhìn lại chặng đường gần 50 năm kể từ ngày thống nhất đất nước của VHNT 3 thành phố, có thể thấy rõ những thành tựu và cả những mặt hạn chế tồn tại cần phải thay đổi để tiếp nối mạch nguồn, tạo sự bứt phá.
  • Nhà văn Đức Anh: “Viết văn hay viết phê bình đều cần phải có đầy năng lượng…”
    Nhà văn Đức Anh Kostroma (sinh năm 1993, tại Nga) từng “chào sân” với các tác phẩm ấn tượng như “Thiên thần mù sương”, “Tường lửa”, “Đảo bạo bệnh”. Hành trình sáng tạo đầy bản lĩnh của anh đã nhận được sự đánh giá cao của giới chuyên môn và ghi được dấu ấn mạnh mẽ trong lòng bạn đọc. Giải thưởng “Tác giả trẻ” năm 2023 của Hội Nhà văn Việt Nam đã gọi tên anh cùng với tiểu thuyết “Nhân sinh kép: Sống hai cuộc đời”, bởi đã dám dấn thân thể hiện thế giới quan của “người đi khai phá nét kiêu sa” trong cuộc sống.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Phát động Liên hoan phim ngắn Hà Nội năm 2024
    Trong khuôn khổ các hoạt động hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày giải phóng Thủ đô (10/10/1954-10/10/2024), sáng 22/5, Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội phối hợp với Sở Văn hóa & Thể thao Hà Nội, Hội Điện ảnh Hà Nội tổ chức lễ phát động Liên hoan phim ngắn Hà Nội lần thứ nhất năm 2024 (giải Sao Khuê).
  • Chắp cánh cho văn hóa, thể thao và du lịch Hà Nội vươn cao
    Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) có sự cập nhật về “Phát triển văn hóa, thể thao và du lịch”, hứa hẹn sẽ chắp cánh cho Hà Nội phát triển mạnh các lĩnh vực này. Thông qua đó, văn hóa – thể thao – du lịch Thủ đô phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế theo định hướng của Trung ương cũng như mục tiêu của Hà Nội.
  • [Podcast] Dáng quê
    Chúng ta ai cũng có một quê hương của riêng mình. Ở đó đôi khi chỉ giản đơn là một con đường, hàng cây, bờ tre, khóm chuối… Nhưng đó cũng là những hình ảnh thân thương gắn liền với ngày tháng tuổi thơ. Hôm nay podcast Tản văn được gửi đến quý vị và các bạn tác phẩm “Dáng quê” của tác giả Kim Loan.
  • Hà Nội yêu cầu tăng cường quản lý, bảo vệ cát, sỏi lòng sông tại khu vực giáp ranh với tỉnh Phú Thọ
    UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành văn bản số 1589 /UBND-TNMT về việc phối hợp trong công tác quản lý, bảo vệ cát, sỏi lòng sông tại khu vực giáp ranh giữa tỉnh Phú Thọ và thành phố Hà Nội.
  • Khởi tranh Giải Bóng rổ Festival Trường học – Cúp Nestlé MILO 2024
    Vòng chung kết năm nay diễn ra vào ngày 21, 22, 23, 24/05/2024. Festival nằm trong khuôn khổ của Dự án “Bóng đá Học đường” kết hợp với Chương trình “Năng Động Việt Nam”, do Liên đoàn Bóng đá TP.Hồ Chí Minh, Sở Giáo Dục và Đào tạo TP.Hồ Chí Minh và nhãn hàng Nestlé MILO phối hợp tổ chức.
Đừng bỏ lỡ
Nỗi nhớ tình yêu không dứt
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO