Cuộc thi viết Hà Nội & Tôi

Hương đêm Hà Nội

Phạm Ngọc Tâm Dung • 16:27 07/05/2024

Đó là một buổi chiều tháng Mười đầy ấn tượng, theo yêu cầu của Thương - người bạn thân của tôi, đang sống xa quê, tôi quay tặng cô ấy, một đoạn video ghi hình ảnh cây hoa sữa cổ thụ “của riêng bạn” đang bời bời trổ bông và lịm ngọt hương say.

20101125091838_hoangoclan.jpg
Mùi hương đang hiện hữu đêm nay và hàng ngàn đêm trong không gian Hà Nội, không phải tỏa ra từ một hay hai loài hoa nào đó. Nó có thể là sự tổng hòa linh thiêng của thế giới các loài hoa quả, các loài cỏ cây, con người... của Hà Nội xưa và nay. (ảnh minh hoạ)

Thật may, đúng lúc tôi đang “tác nghiệp” thì có một đôi bạn trẻ, dừng xe. Người con gái mảnh mai, xinh tươi, đẹp như tiên với mái tóc đen nâu chảy dài trên bờ vai thon thả, chiếc áo dài trắng tinh khôi, bị cơn gió heo may lật tà, khoe đường cong nõn như búp tơ, của tuổi dậy thì. Em nhí nhảnh tạo dáng, trước “ống kính” điện thoại, cũng của một “nhiếp ảnh gia áo trắng” tầm tuổi em, khá điển giai.

Tôi lùi ra khá xa để quay được màn ảnh rộng và cũng có ý để các em tự nhiên.

Lòng vui vui, tôi nghĩ: Có thể, đây là mùa hoa sữa cuối cùng, nơi tuổi hoa niên của các em chăng! Rồi cũng có thể bắt đầu từ đây, khi con người ta đặt chân mình vào vòng xoáy lo toan, sự trong veo, tinh khôi kia, chỉ còn trong hoài niệm...

Cảnh gợi tình, tình gợi cảnh...

Không biết có phải cảnh và tình đẹp như trong mơ kia, đã đánh thức cảm hoài “của một thời trai trẻ” trong tôi hay không, mà tôi bất giác, hào hứng, “nổ” giòn tan vào đoạn băng đang quay, đôi câu thơ rất hay, trong bài “Hoa Sữa” của Nhà thơ Nguyễn Phan Hách:

“Chỉ mùa Thu còn trọn vẹn yêu thương

Hương hoa sữa cứ trở về mỗi độ

Hương của tình yêu đầu nhắc nhở

Có hai người xưa đã yêu nhau”

Dường như đoạn băng đã “đi guốc vào bụng” kẻ nhớ quê, nhớ cảnh, nhớ người...

Bạn tôi cảm động lắm, nhưng vẫn chút bùi ngùi:

- Trong video chỉ thiếu mất mùi hương!

Trong bức thư điện tử, khá dài, gần đây nhất, viết cho tôi, Thương trần tình:

- Ở nơi này, phong cảnh tự nhiên đẹp lạ lùng, cuộc sống hiện đại, giàu có lạ lùng, công việc cũng áp lực lạ lùng và nỗi cô đơn của con người cũng thật... lạ lùng!

Có những lúc, người ta tưởng chừng như cố gắng quên đi nhiều thứ, dường như là một cách phủ nhận một thời tuổi thơ khốn khó, một thời tuổi trẻ dại khờ... nhưng rồi, sự dày dạn dâu bể, trầm luân, khiến người ta lại cay xè, khôn nguôi nỗi nhớ. Đặc biệt với người xa xứ, mùi hương chính là sợi dây vô hình, gợi lại những mảnh ký ức, phủ đầy lớp bụi thời gian...

Tôi nhớ mãi, có một lần Thương về nước, cũng vào dịp tháng Mười này. Lâu ngày xa mới có dịp hai người bạn “thâm niên” gần nhau. Thương dành hẳn cho tôi một ngày trong lịch trình dày đặc, kín mít và bận rộn của cô ấy. Chiều hôm đó, hai chúng tôi thảnh thơi dạo quanh khu phố cổ, tìm mua vài thứ trang sức hay mắt ở Hàng Bạc, lòng vòng vài con phố, rồi lượn qua làm bát bún riêu cua nóng hổi, quen thuộc của gánh bún vỉa hè ở phố Hàng Than. Và chúng tôi chọn nghỉ qua đêm tại một khách sạn cũ, khiêm nhường, núp dưới lùm một cây hoa sữa cổ thụ, nhìn ra hồ Trúc Bạch.

Màn đêm mùa Đông buông chùng rất nhanh. Chúng tôi không muốn ngủ. Hai đứa cùng nhau đi tản bộ quanh phố, như kế hoạch đã định. Lộ trình chúng tôi chọn là những con đường nhỏ - nơi mà ban ngày với bao náo nhiệt, bao chen lấn, bao ngạt đặc trong bầu không gian khói bụi, chen chúc. Từ trên cao nhìn xuống, hằng hà sa số xe cộ ngược xuôi, nó hệt như những đàn kiến khổng lồ, các loại với muôn sắc màu, muôn mùi vị...

Hai hàng cây sum suê, được ngọn đèn đường, tựa như mặt trời ban đêm chiếu sáng, khoe những bông hoa “nắng” được gió đòng đưa, nhún nhảy thấp thoáng dưới lòng đường, in hệt hình ảnh các con phố vắng của Hà Nội xưa, vào buổi... trưa hè!

Trời bắt đầu se lạnh, đêm Hà Nội lặng lẽ mở rộng cửa, đưa chúng tôi lạc vào một thế giới khác.

Tầm canh khuya, chỉ còn vài nhà hàng đặc sản, phục vụ khách đi dạo đêm, khiêm nhường sáng đèn trong ngõ nhỏ. Những người đi làm về muộn lác đác, thưa dần. Heo may đầu mùa xao xác lời ru buồn, vỗ về. Hà Nội chìm vào giấc ngủ!

Chúng tôi đi thật nhẹ, sợ tiếng gót giày lay động màn đêm. Đường phố vắng tanh mà an lành đến lạ! Chúng tôi không hề cảm nhận sự lẻ loi! Thoa vào tóc, vào mặt tôi là những hạt nước li ti mỏng dính, dịu dàng, không biết là mưa bụi hay sương Hồ Tây!

Bạn đường chúng tôi còn có những chiếc lá. Chúng thì thầm thật khẽ, thật hồn nhiên với nhau và với chúng tôi, chuyện vui buồn trăm năm, chuyện kỷ niệm cất giấu một thời...

Chúng tôi đi, như thể người ta đang đếm bước; Đang găm dấu chân mình vào bàn đạp thời gian; Đang tìm về một hoài cảm trong mơ...

Một làn gió, không biết từ trên trời buông xuống, hay mặt đất tỏa ra, mang theo một mùi hương kỳ lạ. Một mùi hương bí ẩn! Một mùi hương hư ảo, phiêu bồng!

Chúng tôi bất giác cùng dừng chân, cùng hít hà, cùng phán đoán xem, đó là mùi hương của loài hoa nào!

Bao nhiêu dự đoán chúng tôi đưa ra, đều bị chính chúng tôi phủ định.

Bỗng, từ cửa sổ của căn căn phòng, nơi ngôi nhà màu xanh phía bên trái, phát ra một lời ca dịu dặt của bài hát quen: “Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội, mùa hoa sữa về, thơm từng con phố, mùa cốm xanh về, thơm bàn tay nhỏ... cốm sữa vỉa hè thơm bước chân qua...”.

Tôi lặng đi trong xúc động. Bài hát kia đã gợi ý cho câu trả lời:

Thì ra, mùi hương đang hiện hữu đêm nay, và hàng ngàn đêm trong không gian Hà Nội, không phải tỏa ra từ một hay hai loài hoa nào đó. Nó có thể là sự tổng hòa linh thiêng của thế giới các loài hoa quả, các loài cỏ cây, con người... của Hà Nội xưa và nay.

Hương thơm đó có thể là chất cực tinh túy, được đất mẹ Tràng An chưng cất nơi những đóa sen hồng, sen trắng, tỏa hương ngan ngát ngàn năm từ các đầm hồ, từ trăm hồng nghìn tía nức nở của cánh đồng làng hoa Ngọc Hà, cánh đồng rau làng Láng, bãi đồng quất đào làng Quảng Bá, Nhật Tân, nơi công viên, nơi ban công của hàng vạn ngôi nhà; Từ những tấm lụa mềm nơi đô hội Hàng Đào, Hàng Ngang, gánh hàng hoa, gói cốm xanh rười rượi của người con gái làng Vòng...

Và, tôi trộm nghĩ: có thể mùi hương còn là sự kết tinh của bao huyền thoại, từ những chuyện tình của những ông vua, bà chúa, những văn nhân thi sĩ, những trai thanh, gái lịch chốn kinh kỳ... được cất giữ trong vầng trăng, trong gió, trong mây, trong sương, trong mỗi mái nhà, trong những lời ca, vần thơ và trong tình yêu, nỗi nhớ của người Hà Nội, của người Việt Nam.

Có ai đó nói rằng: “Trong xã hội hiện đại, mùi hương đóng hộp lên ngôi, mùi hương tự nhiên không dễ dàng giữ được lâu dài”.

Điều đó, có thể đúng với các miền đất khác, riêng Hà Nội thì không! Hà Nội bốn mùa tràn ngập mùi hương tự nhiên từ lá hoa, cây cỏ trên từng con ngõ nhỏ, cánh đồng hay trên những đường phố thênh thang…

Có thể bạn thật hạnh phúc được sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, hoặc bạn từ một miền quê nghèo khó nào mà số phận hay sự mưu sinh đã đưa chân bạn về với Hà Nội, để mà gắn bó, để mà yêu thương, để mà sinh con đẻ cái, để mà tận hiến... góp tiếng nói muôn phương, đa phong cách cho một Hà Nội vốn thanh lịch và hào hoa.

Có thể bạn chỉ thoáng qua, lưu lại nơi đây chỉ một vài ngày, dăm bảy tháng, hay gần trọn kiếp người... đã bao giờ, một mình bạn, hay cùng người tri kỷ, được không gian Hà Nội, cuốn lấy bạn, bao bọc bạn trong một “cái kén” làm tuyền bằng hương của đất kinh kỳ chưa?

Nếu đã từng, thì hiển nhiên là bạn đồng cảm cùng chúng tôi, trong bài viết này. Bạn chẳng hề ngạc nhiên khi thấy người ta tặng cho miền đất thánh Hà Nội là “Thành phố Hòa Bình”...

Và nữa, bạn cũng chẳng mấy ngạc nhiên, khi thành phố Hà Nội không lớn, sang trọng hay hiện đại nhất nhì thế giới, nhưng vẫn làm cho nhiều khách thập phương, trong nước cũng như quốc tế, đắm say và nhớ thương khôn tả - mà điểm nhấn của sự đắm say, thương nhớ đó là “hương đêm thành phố”./.

Tác phẩm tham dự cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" của tác giả Phạm Ngọc Tâm Dung. Thông tin về cuộc thi xem tại đây.
Bài liên quan
  • Hà Nội dấu ấn trong lòng tôi
    Với một người lần đầu đặt chân đến Hà Nội, Thủ đô Hà Nội là những khu phố cổ kính, trầm mặc rêu phong, là những con đường nhỏ nhỏ xuôi ngược dòng người, những ánh đèn lung linh về đêm… Tôi vội vàng hòa vào dòng người để khám phá vẻ đẹp của thành phố được mệnh danh là “Thủ đô ngàn năm văn hiến”, “trái tim của cả nước”.
(0) Bình luận
  • Hà Nội trong mắt thế hệ mới
    Có một Hà Nội đang hiện ra trước mắt thế hệ trẻ với một diện mạo khác. Những cây cầu mới nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến vành đai mở rộng không gian đô thị, những đại lộ kéo dài về phía ngoại thành, những khu đô thị và công trình mới đang từng ngày làm thay đổi cách người Hà Nội đi lại, làm việc, vui chơi và hình dung về tương lai. Hà Nội không còn chỉ nhìn về phía những gì đã làm nên mình mà đang bắt đầu nhìn xa hơn về phía chân trời.
  • Một buổi chiều đi qua nghìn năm
    Buổi chiều ấy, tôi đang học thì nhận được tin nhắn. Bạn đã ở chùa Trấn Quốc. Đợi tôi. Tôi nhìn đồng hồ. Buổi học vẫn chưa hết. Ngoài kia là một chiều Hà Nội tháng Tám còn lòng tôi đã chạy trước đến Hồ Tây. May sao gần bốn giờ, cô cho nghỉ sớm. Tôi thu vội sách vở. Ở tuổi ngoài bốn mươi, vẫn có những phút được tan học sớm khiến người ta vui như một cô học trò nhỏ.
  • Những người “giữ lại” Hà Nội
    Có những buổi sáng, Hà Nội thức dậy bằng những âm thanh rất khẽ. Tiếng chổi tre trên vỉa hè, tiếng rao của người bán hàng rong, tiếng xe đạp lướt qua con phố còn bảng lảng sương. Và đâu đó, giữa 36 phố phường, vẫn có những âm thanh mà tưởng như đã thuộc về một Hà Nội xa xưa: Tiếng búa gõ vào đe, tiếng giấy sột soạt dưới bàn tay người viết chữ, tiếng gọi nhau mua gói cốm, tiếng người bán hoa báo mùa đang tới.
  • Dịu dàng thu qua phố
    Hà Nội vào thu với những con đường đẹp như mơ, sắc vàng rực rỡ nhuộm cả khung trời. Những chiếc lá nhẹ rơi, bay bay trong gió, xào xạc theo bước chân như níu giữ người đi. Con đường Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu với những hàng cây cổ thụ rợp bóng, là nơi mà giới trẻ hay thích chụp ảnh, check in. Nơi đây cũng là nơi mà có rất nhiều những chiếc xe đạp của các mẹ, các chị chở đầy các loài hoa đến bán. Với bó hoa cúc Hoạ Mi trên tay, các cô gái trẻ hay cả những phụ nữ trong tà áo dài duyên dáng đang thả sức tạo kiểu để có bộ ảnh kỷ niệm. Một khung cảnh nên thơ, để ai đó đi ngang qua cũng không khỏi thốt lên: "Ôi sao thu dịu dàng, yên bình đến thế!".
  • Đi qua Hà Nội
    Trưa ấy, một người bạn xứ Bắc hẹn tôi ra Hàm Cá Mập. Bạn chỉ bảo muốn tôi có thêm một trải nghiệm riêng có của Hà Nội khi thành phố vừa chớm thu. Khi tôi đến, bạn đã nhẫn nại đợi ở đó, bên mình là chiếc máy ảnh cơ to và nặng. Bạn đã đi nhiều nơi, biết nhiều miền đất nước, lại khá tường tận Hà Nội. Nhưng hôm ấy, bạn không đưa tôi vào một di tích nào. Chỉ cùng tôi bước lên tầng hai của một chiếc xe buýt.
  • Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội
    Không phải tiếng rao khuya, tiếng chuông tàu hay một câu hát cũ. Chỉ là giữa một buổi sáng ở Cát Linh, khi tôi đang lủi thủi theo dòng người, phía sau bỗng vang lên: - Chị Tâm ơi, lên xe nào!
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Xã Nội Bài: Khánh thành công trình tu bổ di tích nghệ thuật đền, chùa Thanh Nhàn
    Ngày 14/11, Đảng ủy - HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nội Bài (Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đền, chùa Thanh Nhàn và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Dự buổi lễ có Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong và đồng chí Đinh Văn Khóa, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội .
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
Hương đêm Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO