Hà Nội xưa - nay

Trưng bày đầu máy xe lửa hơi nước thời chống Mỹ

Văn Thiện 14:33 12/11/2023

Từ ngày 17 – 26/11, những chiếc đầu máy xe lửa hơi nước sẽ được trưng bày tại Vườn Nhãn, Long Biên, Hà Nội để công chúng chiêm ngưỡng và gợi nhớ lại một phần ký ức xưa.

cc08dabd-33ae-4fdf-b4ac-f2730e2d-1699516373431.jpg
Đầu máy hơi nước Tự lực số hiệu 141-179. Ảnh: Bảo tàng Hà Nội

Đến với triển lãm “Đầu máy xe lửa hơi nước”, người dân và du khách sẽ được nhìn ngắm lại một trong những biểu tượng của ngành Đường sắt - nhân chứng đã tham gia vào cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Những chiếc đầu máy xe lửa hơi nước cũng là niềm tự hào của ngành Đường sắt một thời gian khó.

Năm 1965, đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước số hiệu 141-179 là một trong 3 đầu xe lửa hơi nước thuộc dòng Mikado được các kỹ sư Xí nghiệp đầu máy xe lửa Gia Lâm nghiên cứu thiết kế và sản xuất, có sự hỗ trợ của các kỹ sư đầu máy xe lửa Trung Quốc.

Sau đó có khoảng 50 chiếc đầu máy chủng loại này mang tên Tự lực được sản xuất để phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa ở miền Bắc. Những năm chiến tranh chống Mỹ, những chiếc xe lửa "ra sức thi đua" vận chuyển hàng hóa, vũ khí, lương thực chi viện cho chiến trường miền Nam.

Đầu máy xe lửa mang số hiệu 141 - 179 đang được Nhà máy xe lửa Gia Lâm lưu giữ, đã có thời gian được đặt làm tượng đài đầu máy tại Quảng trường ga Vinh và dự kiến được đưa về Bảo tàng Hà Nội cuối năm nay. Hiện nay, loại đầu máy này ở nước ta chỉ còn khoảng 2-3 chiếc.

Đầu máy được thiết kế chạy trên đường ray 1m, dài khoảng 19 m (bao gồm cả xe than) hoặc dài 11,5m (không bao gồm xe than); rộng 2,75m, cao 3,8m, nặng khoảng 100 tấn (có than và có nước).

Những chiếc đầu máy mang tên Tự lực nói chung và chiếc đầu máy 141 - 179 nói riêng không chỉ là dấu mốc cho thành quả nghiên cứu mà nó còn là chứng nhân cho ý chí tự lực, tự cường, sự nỗ lực vượt khó của đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành đường sắt Việt Nam nói riêng và cả nước trong giai đoạn chống Mỹ cứu nước nói chung

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2023 diễn ra từ ngày 17 - 26.11, những chiếc đầu máy xe lửa hơi nước sẽ được trưng bày tại Vườn Nhãn, Long Biên, Hà Nội để công chúng chiêm ngưỡng và gợi nhớ lại một phần ký ức xưa./.

Bài liên quan
  • “Giải mã” áo dài Hà Nội
    Các chuyên gia cho rằng, ngoài giá trị về mặt văn hóa thì áo dài có thể sử dụng để kết nối và thúc đẩy du lịch. Trong đó, Hà Nội có nhiều yếu tố để triển khai hoạt động này.
(0) Bình luận
  • Nhớ đình xưa nơi phố cũ
    Một buổi chiều cuối năm 2025, tôi trở về bên Hồ Gươm, nơi lưu giữ miền cổ tích của tuổi thơ mình. Rảo bước trên vỉa hè phố Cầu Gỗ để vào chợ Hàng Bè, nơi tôi đã đi qua không biết bao lần trong suốt 25 năm đầu đời của mình (1954-1979), tôi bỗng ngỡ ngàng như lạc vào một miền xa lạ.
  • Bến xe Hà Nội: Nơi những hành trình bắt đầu từ ký ức
    Trong nhịp sống hối hả của Thủ đô, bến xe không chỉ là nơi đi và đến. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức của biết bao thế hệ — nơi những người con xa quê lần đầu đặt chân tới Hà Nội, nơi những chuyến xe chở theo ước mơ, hy vọng và cả những nỗi niềm rất đời thường.
  • Chiếc vé nhỏ - Câu chuyện tàu điện Hà Nội xưa
    Mỗi khi nghe ca khúc “Nhớ về Hà Nội”, những người Hà Nội ngoài ngũ tuần chắc hẳn lại nhớ về một thời xa vắng khi tiếng leng keng của tàu điện đánh thức phố phường mỗi sớm mai. Những chuyến tàu xanh hay đỏ, ghế gỗ, vành sắt mòn bóng đã chở biết bao thế hệ người Hà Nội. Ít ai nghĩ câu chuyện về những chuyến tàu ấy lại bắt đầu từ một thứ nhỏ bé: chiếc vé.
  • Phố và phường qua những ngôi đình thờ tổ nghề trong phố cổ Hà Nội
    Hà Nội, trong lịch sử dài lâu của mình, được tạo nên bởi “phố” và “phường”. “Phố” và “phường” Hà Nội không chỉ là đơn vị hành chính mà còn hàm chứa những thăng trầm của lịch sử, những đổi thay của xã hội và những giá trị được kiến tạo bởi các cộng đồng dân cư Thăng Long - Hà Nội. Một trong những điểm nổi bật của quá trình kiến tạo này là sự gắn bó mật thiết giữa “phường” với tư cách là đơn vị hành chính đô thị và “phường” với tư cách là một tổ chức nghề nghiệp và “phố” là nơi buôn bán của cư dân đô thị. Trải qua thời gian, dấu ấn đậm nét của những phường nghề Thăng Long xưa vẫn được lưu lại ở các ngôi đình thờ tổ nghề ngay trong vùng lõi của Thủ đô, được gọi là khu phố cổ.
  • Kiến tạo bản sắc Hà Nội từ văn hóa dân gian
    Vốn được hiểu là tổng thể những đặc trưng văn hóa ổn định, bản sắc văn hóa của một nơi chốn trên thực tế lại không ngừng vận động, biến đổi qua thời gian. Bản sắc văn hóa Hà Nội cũng không phải ngoại lệ. Là kết quả của một quá trình kiến tạo lâu dài, bền bỉ, bản sắc văn hóa Hà Nội là sự kết tinh của quá trình đan xen, bồi đắp của những lớp trầm tích của đời sống dân gian và những mảng màu đa sắc của đời sống đô thị hàng nghìn năm. Trong quá trình này, văn hóa dân gian giữ vai trò nền tảng, từ đó, bản sắc văn hóa Hà Nội được định hình; và qua biết bao lớp vun bồi của giao lưu văn hóa, qua bao chảy trôi, thăng trầm của lịch sử, qua những tác động mạnh mẽ của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa, vẫn có thể thấy vẻ đẹp đặc sắc của linh hồn phố thị Hà Nội được kiến tạo từ văn hóa dân gian.
  • Lễ hội chùa Vua xuân Bính Ngọ 2026: Đặc sắc cuộc thi “cờ người” đất Thăng Long – Hà Nội
    Thông tin UBND phường Hai Bà Trưng (TP. Hà Nội) cho biết, Lễ hội truyền thống chùa Vua - xuân Bính Ngọ 2026 sẽ diễn ra từ ngày 22 – 25/2 (mùng 6 đến mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Lễ hội được khai mạc vào sáng ngày 25/2 (ngày 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại chùa Vua (số 17 Thịnh Yên), trong đó đặc sắc nhất là phần thi cờ tướng.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Tản văn: Nơi gió được sinh ra
    Gió không về với nhân gian mà dạo chơi nữa. Trưa, nắng gắt gao nở một nụ cười bí hiểm. Yên gió, hàng cây đứng lặng ngả bóng vào nhau. Lá rơm rớm giọt sầu gục xuống. Phố thấp thoáng những bóng người chạy trốn, bịt kín khuôn mặt. Từng luồng bụi vẫn bay lơ lửng trên không trung, biến hình mờ ảo bám vào nóc nhà, khe cửa, vấn vít hàng quán, vỉa hè, lối người qua lại. Tôi chạy vội về với cánh đồng trong cơn mơ, gió yên lặng ngả xuống vai mình.
  • Nhà biên kịch Phạm Thị Thanh Hà: “Kỷ nguyên số mở ra nhiều cơ hội cho hoạt hình Việt Nam”
    Mùa phim hè 2026 chứng kiến sự áp đảo của các bộ phim hoạt hình ngoại tại phòng vé Việt Nam, trong khi hoạt hình Việt tạm thời vắng bóng sau những tín hiệu khởi sắc của năm 2025. Phải chăng đây là một bước chững lại đáng lo ngại hay chỉ là khoảng lặng cần thiết để chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới? Phóng viên Tạp chí Người Hà Nội đã có cuộc trao đổi với nhà biên kịch Phạm Thị Thanh Hà - Trường Phòng Kịch bản, Hãng phim hoạt hình Việt Nam về thực trạng, cơ hội cũng như nhưng triển vọng của hoạt hình Việt Nam trong kỷ nguyên số.
  • Xây dựng hệ giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội trong thời kỳ hội nhập
    Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và khát vọng phát triển đất nước ngày càng mạnh mẽ, việc xây dựng hệ giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn những giá trị truyền thống mà còn là quá trình nuôi dưỡng sức sáng tạo, nâng cao năng lực tiếp nhận văn hóa của cộng đồng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. Để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững, cần đồng thời củng cố các chủ thể sáng tạo, hoàn thiện thiết chế văn hóa và tạo dựng môi trường thuận lợi cho các giá trị văn hóa lan tỏa trong đời sống đương đại.
  • Hà Nội đẩy mạnh công tác lấy mẫu ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chưa rõ thông tin
    Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Hà Nội đang đồng loạt triển khai công tác lấy và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ. Đây là nhiệm vụ chính trị - xã hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần thực hiện hiệu quả "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".
  • Hà Nội tăng cường tuyên truyền thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số
    Thành phố đặt mục tiêu phủ sóng truyền thông toàn diện khi yêu cầu 100% cơ quan nhà nước tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, đồng thời 100% sở, ban, ngành và địa phương phải đăng tải tài liệu hướng dẫn kỹ năng số, kết hợp xây dựng các chuyên trang, chuyên mục trên báo chí. Chiến lược phấn đấu đưa thông tin dịch vụ và kỹ năng số tiếp cận trên 90% người dân, hướng dẫn kỹ năng số cơ bản cho 100% hộ nghèo, cận nghèo, cũng như tập trung bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ và Tổ chuyển đổi số cộng đồng.
Đừng bỏ lỡ
  • Đánh thức bảo tàng bằng ứng dụng nghệ thuật liên ngành
    Hệ thống bảo tàng đang đứng trước những yêu cầu thay đổi theo hướng đa dạng, linh hoạt và hấp dẫn hơn trong cách tổ chức trưng bày nhằm thu hút du khách. Theo đó, bên cạnh các tư liệu, hiện vật, sự kết hợp giữa công nghệ, nghệ thuật sắp đặt và các yếu tố liên ngành đóng vai trò quan trọng, mang đến cho khách tham quan một hành trình thấu hiểu quá khứ theo nhiều cách khác nhau.
  • Kiêng kỵ thần linh ở thôn Lặt, xã Ba Vì
    Vào thế kỷ XVI, vùng đất dưới chân núi Tản, ven sông Đà còn hoang vu. Một số người Mường Bi, Mường Thàng từ Thanh Hóa tìm đến nơi đây sinh cơ lập nghiệp. Cụ Nguyễn Trung Hành là người đầu tiên đến khai phá vùng đất mới. Ban đầu, người dân chặt tre nứa trong rừng, rồi chẻ lạt và chở bằng thuyền đi bán khắp nơi.
  • Xây dựng Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam thành tổ hợp du lịch đẳng cấp quốc tế
    Sau khi chính thức được chuyển giao về UBND thành phố Hà Nội quản lý vào tháng 6/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn. Từ một điểm đến phụ thuộc vào ngân sách, nơi đây được định hướng trở thành tổ hợp văn hóa, du lịch và giải trí mang tầm vóc quốc tế, đóng vai trò hạt nhân trong cực tăng trưởng phía Tây của Thủ đô. Chiều ngày 10/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã chủ trì buổi làm việc để định hình dòng chảy phát triển mới cho quần thể di sản này.
  • Ra mắt không gian nghệ thuật quy tụ 3 loại hình di sản xẩm, ca trù và múa rối nước
    Không gian văn hóa CADAO Collective chính thức ra mắt tại số 66 Tô Ngọc Vân (phường Tây Hồ, Hà Nội) với chương trình nghệ thuật đặc biệt quy tụ 3 loại hình di sản tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội gồm xẩm, ca trù và múa rối nước.
  • Triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”
    Hơn 100 hiện vật/bộ hiện vật độc đáo được chế tác dưới thời Nguyễn được đưa ra triển lãm, giới thiệu đến công chúng từ ngày 10/7 - 9/10 tại điện Long An (03 Lê Trực, phường Phú Xuân, TP Huế).
  • Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII: Tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ
    Sáng 10/7, tại Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom (VCCA) đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII - năm 2026. Sự kiện góp phần tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ, đồng thời phản ánh những xu hướng mới của mỹ thuật đương đại Việt Nam.
  • "Tiết học GenZ": Khi gia đình, nhà trường và học sinh cùng đồng hành trên chuyến xe nói không với ma túy
    Nhằm tăng cường công tác giáo dục pháp luật và chủ động phòng ngừa các vi phạm pháp luật về ma túy trong môi trường học đường, Ban Chỉ đạo phòng, chống ma túy Thành phố Hà Nội đã chuẩn bị một chương trình đặc biệt mang tên "Tiết học GenZ" với chủ đề "Chuyến xe: Hành trình của những lựa chọn".
  • Hà Nội chủ động phòng cháy, chữa cháy phòng nguy cơ hỏa hoạn từ cơ sở
    Vừa qua, Đội CC&CNCH Khu vực số 14 – Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội phối hợp với Công an phường Tây Hồ tổ chức tuyên truyền PCCC&CNCH cho người dân tại các ngõ sâu trên địa bàn.
  • Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ chủ quyền trên không gian số
    Sáng 15/7, tại trụ sở Bộ VHTTDL đã diễn ra buổi họp báo thường kỳ quý II năm 2026, thông tin kết quả 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm cuối năm.
  • Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà: Sớm hiện thực hóa cam kết tại nghị trường bằng kết quả cụ thể
    Phiên chất vấn tại kỳ họp thứ 5, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII diễn ra trong sáng 15/7, được truyền hình trực tiếp trên Báo, phát thanh và truyền hình Hà Nội. Phát biểu bế mạc phiên chất vấn, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội tin tưởng và nhấn mạnh những cam kết tại nghị trường sẽ sớm được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội ngày càng văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.
Trưng bày đầu máy xe lửa hơi nước thời chống Mỹ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO