Hà Nội xưa - nay

Làng nghề Hà Nội qua góc nhìn của nghệ sĩ nhiếp ảnh Thủ đô

Thụy Phương • 11/10/2023 06:03

52 tác phẩm về đề tài “Làng nghề Hà Nội” vừa được giới thiệu trong Triển lãm ảnh nghệ thuật Hà Nội lần thứ 53 diễn ra vào dịp kỷ niệm 69 năm Ngày Giải phóng Thủ đô đã mang đến cho công chúng những góc nhìn đa chiều về làng nghề, phố nghề Thăng Long – Hà Nội. Không chỉ góp phần tái hiện không gian các làng nghề Hà Nội, những bức ảnh này còn cho thấy sự phong phú, đa dạng và đầy dấu ấn của nghề thủ công truyền thống – một yếu tố nền tảng cho sự phát triển công nghiệp văn hóa.

Bức tranh đa sắc về làng nghề Thủ đô

Trong số 1702 tác phẩm của 227 tác giả dự thi ở hai đề tài “Làng nghề Hà Nội” và “Vẻ đẹp mọi miền Tổ quốc” thì có tới 778 tác phẩm tham gia cuộc thi ở đề tài "Làng nghề Hà Nội", điều đó cho thấy sức hấp dẫn không nhỏ của làng nghề Thủ đô với các nhiếp ảnh gia.

Tác giả Lê Hoàn Diệu chủ nhân của tác phẩm “Vườn xuân – làng nghề trồng đào truyền thống Nhật Tân” (giải Nhì đề tài Làng nghề Hà Nội) chia sẻ, gia đình chị hiện sống trên địa bàn quận Tây Hồ, nơi đây nổi tiếng với nghề trồng đào (Nhật Tân), ngoài ra còn có nghề trồng quất ở Tứ Liên, xôi ở Phú Thượng cũng đặc sắc không kém. Cũng bởi thế góc máy của chị đã chớp lại không biết bao nhiêu khoảnh khắc về nghề truyền thống ở địa phương mình.

ve-dep-moi-mien-to-quoc-gt-3.jpg

Khoảnh khắc trong tác phẩm "Vườn xuân – làng nghề trồng đào truyền thống Nhật Tân" chị Diệu tình cờ nhận ra trong lần trở lại vườn đào cuối năm 2021, khi ấy chị đã vội vàng bấm máy. Tác phẩm ghi lại hình ảnh vườn đào thắm sắc, phía xa xa là bóng dáng của cây cầu Nhật Tân mới được xây dựng như một sự giao thoa của truyền thống và hiện đại.

Không chỉ riêng tác giả Lê Hoàn Diệu, rất nhiều các nghệ sĩ nhiếp ảnh Thủ đô đã lưu giữ những hình ảnh của làng nghề Thủ đô bằng những tác phẩm chân thật và sống động. Đó là những khoảnh khắc về những người nghệ nhân đang say sưa với công việc của mình; hay nhịp sống của những phố nghề trong khu phố cổ và những làng nghề ngoại ô thành phố.

70-x-50-anh-10-10-2023-lang-nghe-x-42-anh-7.jpg

Với sự lăn lộn, tìm tòi, sáng tạo cùng những những xúc cảm của người nghệ sĩ, các nhiếp ảnh gia đã mang tới cho công chúng một bức tranh đa sắc về làng nghề của mảnh đất Hà thành. Bức tranh ấy có sự phong phú đa dạng của các làng nghề Thủ đô, nào nghề dệt lụa Vạn Phúc (Hà Đông), gốm sứ Bát Tràng (Gia Lâm), mây tre đan Phú Vinh (Chương Mỹ), thêu Quất Động, sơn mài Hạ Thái (Thường Tín), khảm trai Chuôn Ngọ (Phú Xuyên), nghề làm tương ở Đường Lâm (Sơn Tây)…; rồi cả những phố nghề nổi tiếng một thời trong khu phố cổ như tranh dân gian Hàng Trống, nghề kim hoàn trên phố Hàng Bạc…

ve-dep-moi-mien-to-quoc-gt-6.jpg

Trong bức tranh đa sắc của làng nghề Thủ đô, không thể không nhắc tới những nghệ nhân – những “báu vật sống” của làng nghề. Nhiều tác giả đã giả lặn lội tìm đến với các nghệ nhân để lưu giữ những “báu vật sống” ấy trong ống kính của mình như thể sợ rằng mai này họ không còn thì nghề truyền thống cũng mờ phai. Có thể kể tới tác giả Đỗ Thị Thược với tác phẩm “Nét thăng hoa cho tác phẩm sơn mài” (nghệ nhân Vũ Huy Mến); tác giả Phan Huy Thiệp với tác phẩm “Nghệ nhân Nguyễn Văn Quyền và tình yêu với đèn kéo quân”; tác giả Phạm Thị Lan Anh với tác phẩm “Thẩm đàn ở làng nghề làng nghề làm đàn dân tộc Đào Xá” (nghệ nhân Đào Anh Tuấn) và tác phẩm “Linh hồn của làng nghề mây tre đan Phú Vinh” (nghệ nhân Nguyễn Văn Trung); tác giả Trần Thị Kiều Vân với tác phẩm “Nghệ nhân nhân dân thêu Nguyễn Quốc Sự”...

Tác giả Vũ Bảo Ngọc – người đã giành giải Nhất với tác phẩm “Người lưu giữ hồn tranh dân gian Hàng Trống” cho hay, sở dĩ anh chọn nghệ nhân Lê Đình Nghiên để ghi lại trong tác phẩm của mình bởi anh muốn lưu lại hình ảnh của nghệ nhân là nghệ nhân cuối cùng của dòng tranh dân gian Hàng Trống – một dòng tranh dân gian tồn tại từ xa xưa nhưng bây giờ không còn nhiều người biết tới.

ve-dep-moi-mien-to-quoc-gt-2.jpg

Bên cạnh đó, những khoảnh khắc bình yên của làng nghề cùng nét đẹp trong lao động của những người thợ thủ công cũng đã là những điểm nhấn đáng chú ý trong bức tranh đa sắc của làng nghề màng đã được các nghệ sĩ nhiếp ảnh Thủ đô ghi lại.

Góp phần phát huy giá trị di sản làng nghề

Làng nghề Hà Nội ra đời và phát triển gắn bó chặt chẽ với lịch sử của Thăng Long - Hà Nội. Sự phong phú đa dạng của làng nghề cùng những tinh hoa của các nghệ nhân của làng nghề, phố nghề đã làm nên những nét văn hóa đặc sắc của Thủ đô. Trong quá trình phát triển và hội nhập hiện nay, đặc biệt là khi thành phố tập trung phát triển công nghiệp văn hóa thì nghề thủ công mỹ nghệ vẫn giữ một vị trí rất quan trọng.

Xưa cũng đã có nhiều những bức ảnh chụp phố nghề trong khu 36 phố phường, vùng nội đô của Thành phố. Từ năm 2008 khi địa giới hành chính của Thủ đô được mở rộng thì kho báu di sản làng nghề truyền thống của Hà Nội càng trở nên phong phú hơn. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để các nhà nhiếp ảnh khai thác sâu hơn vẻ đẹp của các làng nghề.

70-x-50-anh-10-10-2023-lang-nghe-x-42-anh-17.jpg

Thực tế cho thấy, đề tài về làng nghề cũng đã được nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh Thủ đô theo đuổi. Điều này đã được minh chứng rất rõ trong các triển lãm riêng, chung được tổ chức nhiều năm qua. Cách đây 5 năm, triển lãm ảnh “Hà Nội trong tôi 2018” tổ chức tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã giới thiệu với công chúng 80 tác phẩm đề tài “Làng nghề, phố nghề” của các hội viên CLB Nhiếp ảnh Người cao tuổi Hà Nội. Tại các triển lãm thường niên do Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội tổ chức, đề tài này cũng đã xuất hiện rải rác. Tuy nhiên, ở triển lãm ảnh nghệ thuật lần thứ 53 thì đây là lần đầu tiên Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội dành riêng chuyên đề về “Làng nghề Hà Nội” để các nghệ sĩ nhiếp ảnh giới thiệu những tác phẩm chụp làng nghề Thủ đô của mình.

NSNA Nguyễn Văn Toản – Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội khẳng định: “Các tác phẩm về đề tài “Làng nghề Hà Nội” tham gia triển lãm thể hiện bản sắc văn hóa của Thủ đô, đồng thời góp phần tích cực vào việc bảo tồn, phát huy giá trị của các nghề thủ công ở Hà Nội, thúc đẩy phát triển kinh tế, quảng bá du lịch”.

xem-trien-lam.jpg
Triển lãm góp phần quảng bá vẻ đẹp của làng nghề Thủ đô.

Là người từng rong ruổi chụp ảnh ở không ít các làng nghề của Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng, NSNA Vũ Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật Hội nhiếp ảnh nghệ thuật Hà Nội cho rằng, làng nghề Thủ đô hiện nay cũng đã mai một đi rất nhiều, nhiều làng nghề chỉ còn lại tên làng, trong ký ức của những người cao tuổi, và đặc biệt những nghệ nhân lưu giữ nghề xưa cũ cũng không còn nhiều nữa. “Việc mở ra một triển lãm riêng biệt về làng nghề Hà Nội, không chỉ tạo điều kiện sân chơi cho các nghệ sĩ nhiếp ảnh mà còn giúp Hà Nội lưu giữ được những hình ảnh đẹp, quý của làng nghề Hà Nội - là hồn cốt của Hà Nội. Triển lãm vừa là sự động viên, vinh danh với những người đang giữ nghề truyền thống, đồng thời cũng góp phần quảng bá văn hóa truyền thống, vẻ đẹp làng nghề Thủ đô”, NSNA Vũ Anh Tuấn nhấn mạnh./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Tìm về nét thanh tao trong văn hóa thưởng trà của người Hà Nội xưa
    Hai hoạt động giao lưu, trải nghiệm văn hóa trà Việt sẽ diễn ra ngày 14/11/2026 tại Ngôi nhà Di sản số 87 Mã Mây, Hà Nội đưa công chúng đến gần hơn với nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội xưa, từ cách chọn trà, sao chè đến sử dụng trà cụ và thực hành pha trà.
  • Trưng bày “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị”: Cơ hội khám phá thú chơi tao nhã đất Kinh kỳ
    Từ ngày 10 đến ngày 30/11/2026, tại Ngôi nhà Di sản số 87 Mã Mây, quận Hoàn Kiếm, không gian trưng bày chuyên đề “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị” sẽ chính thức mở cửa đón công chúng và du khách thập phương. Sự kiện hứa hẹn mang đến một điểm hẹn văn hóa độc đáo, giúp những người yêu Hà Nội tìm lại khoảng lặng yên bình và cảm nhận trọn vẹn chiều sâu nghệ thuật sống của đất Kinh kỳ xưa.
  • Lớp học thời chiến và ký ức từ những vùng sơ tán
    Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), sáng 8/10, Bảo tàng Hà Nội tổ chức tọa đàm “Lớp học thời chiến - Ký ức từ những vùng sơ tán”. Những ký ức của những giáo viên, học sinh từng học tập, giảng dạy tại các vùng sơ tán trong những năm chiến tranh được chia sẻ trong tọa đàm đã tái hiện một giai đoạn đặc biệt của giáo dục Thủ đô.
  • Thể lệ cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng"
    Tiếp nối thành công của cuộc thi viết "Hà Nội và tôi" lần thứ I và II, Tạp chí Người Hà Nội phát động cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi” lần thứ III với chủ đề “Ký ức và ước vọng".
  • Nhớ đình xưa nơi phố cũ
    Một buổi chiều cuối năm 2025, tôi trở về bên Hồ Gươm, nơi lưu giữ miền cổ tích của tuổi thơ mình. Rảo bước trên vỉa hè phố Cầu Gỗ để vào chợ Hàng Bè, nơi tôi đã đi qua không biết bao lần trong suốt 25 năm đầu đời của mình (1954-1979), tôi bỗng ngỡ ngàng như lạc vào một miền xa lạ.
  • Bến xe Hà Nội: Nơi những hành trình bắt đầu từ ký ức
    Trong nhịp sống hối hả của Thủ đô, bến xe không chỉ là nơi đi và đến. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức của biết bao thế hệ — nơi những người con xa quê lần đầu đặt chân tới Hà Nội, nơi những chuyến xe chở theo ước mơ, hy vọng và cả những nỗi niềm rất đời thường.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Chuyện "Nghề và Nghệ" kể bên hồ Hoàn Kiếm
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Hội chợ Sáng tạo “Nghề và Nghệ” trên tuyến phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã đưa những giá trị thủ công lâu đời bước ra khỏi không gian làng nghề, trực tiếp "đối thoại" với đông đảo du khách trong và ngoài nước.
  • Trường THPT Hồng Thái tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm thành lập
    Sáng ngày 14/11, Trường THPT Hồng Thái tổ chức kỷ niệm 30 năm thành lập trường (1996 - 2026) và đón nhận Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
  • Bàn phím laptop liệt, gõ loạn: Nên sửa hay thay mới?
    Bàn phím laptop bị liệt, gõ sai ký tự hoặc tự lặp phím có thể xuất phát từ bụi bẩn, thiết lập Windows, driver hoặc lỗi phần cứng. Người dùng nên kiểm tra nguyên nhân trước khi quyết định sửa hay thay toàn bộ bàn phím, tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
Đừng bỏ lỡ
  • Tour "Chạm Đồng Xuân": Trải nghiệm đa chiều về một Hà Nội luôn vận động và sáng tạo
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, tour nghệ thuật "Chạm Đồng Xuân" đang thổi luồng sinh khí mới vào ngôi chợ trăm tuổi. Bằng việc lồng ghép khéo léo tác phẩm của 25 nghệ sĩ vào nhịp giao thương huyên náo, dự án đã biến Đồng Xuân thành một không gian nghệ thuật đa giác quan sống động mà không làm gián đoạn việc mưu sinh của hàng ngàn tiểu thương.
  • Quy hoạch, trưng bày 29 tác phẩm “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương
    Ban Tổ chức Festival Huế quy hoạch và trưng bày 29 tác phẩm tiêu biểu của “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương từ di tích Nghinh Lương Đình đến cầu Dã Viên.
  • Ký ức phố nghề qua những ngôi đình cổ
    “Chuyện Đình trong Phố” mở cửa đón công chúng từ ngày 14 đến 28/11/2026 tại mạng lưới 12 điểm đình, hội quán ở Hà Nội, đồng thời kết nối với Văn Miếu – Quốc Tử Giám và chợ Đồng Xuân trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Mở cánh cửa mới cho di sản Tháp nước Hàng Đậu với “Tháp Ẩn Ca”
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì đã khai trương tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn Ca” (The Tower of Hidden Songs) tại Tháp nước Hàng Đậu, phường Ba Đình. Đây là lần thứ hai Tháp nước Hàng Đậu mở cửa đón du khách, kể từ Lễ hội thiết kế Sáng tạo 2023.
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
Làng nghề Hà Nội qua góc nhìn của nghệ sĩ nhiếp ảnh Thủ đô
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO