Tự hào Hoàn Kiếm - Nối mạch nguồn xưa, tri ân và tiếp bước

Hoàn Kiếm là một trong những quận lõi trung tâm của Thủ đô Hà Nội, nơi có mật độ di sản văn hóa cao nhất thành phố và là vùng đất tiêu biểu, mang đậm bản sắc văn hóa đô thị Thăng Long - Hà Nội. Trên địa bàn quận hiện còn lưu giữ khoảng 190 di tích lịch sử và văn hóa, trong đó có nhiều công trình nổi bật về giá trị lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật như: quần thể Hồ Gươm, đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu, chùa Quán Sứ, đình Kim Ngân, chùa Báo Ân (Liên Trì), tháp Báo Thiên, đền Vua Lê, Ô Quan Chưởng, Nhà hát Lớn Hà Nội, nhà tù Hỏa Lò, Quảng trường 19/8, Nhà thờ Lớn Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, tượng đài Lý Thái Tổ, Bưu điện Hà Nội, chợ Đồng Xuân…

Đặc biệt, khu phố cổ Hà Nội với 36 phố phường được ví như bảo tàng sống về sự hình thành, phát triển của kinh thành Thăng Long Hà Nội, nơi lưu giữ nếp nhà cổ, kiến trúc đặc trưng cùng hệ thống đền, chùa, miếu, đình gắn liền với các làng nghề xưa. Không gian phố cổ không chỉ phản ánh điều kiện địa lý, sinh hoạt, tín ngưỡng của cư dân Hà Nội xưa mà còn là nơi giao thoa văn hóa Đông Tây, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Nơi đây từng là trung tâm buôn bán sầm uất bậc nhất đất kinh kỳ với những phố nghề nổi tiếng như Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Thiếc, Hàng Mã…, vừa lưu giữ giá trị kinh tế thương mại truyền thống vừa phản ánh rõ cấu trúc đô thị cổ và nếp sống văn minh của người Hà Nội.

Bên cạnh di sản vật thể, Hoàn Kiếm sở hữu kho tàng di sản phi vật thể phong phú như ca trù, hát xẩm, hát văn cùng hệ thống lễ hội truyền thống như lễ hội đền Bạch Mã, lễ hội Trung thu phố cổ, lễ hội Kim Hoàn, lễ hội vua Lê đăng quang… Ca trù và hát xẩm đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần khẳng định vị thế của Hoàn Kiếm trên bản đồ văn hóa quốc gia và quốc tế. Các hoạt động biểu diễn dân gian, ẩm thực đường phố đặc sắc cùng mạng lưới di tích cách mạng tiêu biểu, trong đó có di tích số 48 Hàng Ngang - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Tuyên ngôn Độc lập đã tạo nên một quần thể văn hóa sống động, nơi quá khứ và hiện tại cùng hòa quyện.

Những giá trị ấy được gìn giữ nhờ tầm nhìn và quyết tâm của Quận ủy, HĐND, UBND quận Hoàn Kiếm. Nhiều chương trình, kế hoạch, đề án, dự án đã và đang được triển khai nhằm cải tạo, chỉnh trang hạ tầng đô thị; tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích; xây dựng các không gian văn hóa công cộng; phát triển sự nghiệp văn hóa xã hội, hình thành hình ảnh người Hoàn Kiếm thanh lịch, trí tuệ, trách nhiệm; tạo động lực phát triển kinh tế theo định hướng thương mại - dịch vụ - du lịch.

Phát biểu tại lễ tri ân, đồng chí Phạm Tuấn Long – Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm nhấn mạnh, việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản là một nhiệm vụ được quận hết sức chú trọng. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ này, chính quyền quận Hoàn Kiếm đã nhận được sự đóng góp trí tuệ, công sức của đông đảo các tổ chức, cá nhân là các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các chuyên gia... đặc biệt là trong việc trùng tu, phục dựng, số hóa, tư liệu hóa và quảng bá di sản, lan tỏa tình yêu di sản tới đông đảo nhân dân. Sự cống hiến tích cực và bền bỉ ấy không chỉ góp phần bảo vệ giá trị truyền thống mà còn khơi dậy niềm tự hào, tạo dựng sức mạnh mềm và nâng tầm vị thế, sức hấp dẫn của quận Hoàn Kiếm.

Đồng chí Phạm Tuấn Long cho hay, theo sắp xếp đơn vị hành chính cấp phường mới của Thành phố Hà Nội, trong thời gian tới, toàn bộ khu vực phố cổ sẽ thuộc sự quản lý của phường Hoàn Kiếm, còn khu vực phố cũ sẽ do phường Cửa Nam quản lý. Đồng chí bày tỏ kỳ vọng rằng không chỉ hai khu vực này mà các khu vực khác của hành phố Hà Nội sẽ tiếp tục nhận được sự đồng hành, chung tay đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong công tác gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Tại buổi lễ, đại diện lãnh đạo quận Hoàn Kiếm đã tặng hoa và trao quà tri ân các tổ chức, cá nhân có đóng góp trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản trên địa bàn. Giáo sư sử học Lê Văn Lan bày tỏ niềm xúc động và tự hào khi được là công dân lâu năm của quận và có cơ hội đóng góp cho sự nghiệp bảo tồn văn hóa. Ông cho biết luôn trân trọng những lần được mời tham gia hoạt động văn hóa tại quận, đồng thời mong muốn nếu còn sức sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong hành trình sắp tới. Giáo sư cũng bày tỏ lời tri ân tới các thế hệ lãnh đạo quận Hoàn Kiếm vì đã bền bỉ "nối mạch nguồn xưa", góp phần xây dựng quận ngày càng phát triển, hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, tạo nền tảng bền vững cho tương lai.

Chương trình khép lại với phần trình diễn nghệ thuật mang tên Buổi diễn thứ Mười Năm do các nghệ sĩ, nghệ nhân của Nhóm Đông Kinh Cổ Nhạc thể hiện.

Lễ tri ân không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường 64 năm hình thành và phát triển của quận Hoàn Kiếm mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm chung trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của Thủ đô nghìn năm văn hiến. Khi mạch nguồn văn hóa truyền thống được tiếp nối bằng những hành động cụ thể, tinh hoa Thăng Long - Hà Nội sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, góp phần khẳng định vị thế và sức hấp dẫn Thủ đô trên bản đồ văn hóa và du lịch quốc gia, quốc tế./.