Đời sống văn hóa

Thực hư chuyện lạ ở Huế: Trai, gái hai làng không dám lấy nhau

Hà Oai • 26/05/2024 16:18

Cách nhau bởi con sông Bồ nhưng hàng trăm năm nay trai gái hai làng ở Thừa Thiên Huế ít khi lấy nhau chỉ vì câu nói “Bất thú Phú Lễ thê” được truyền từ đời này sang đời khác.

Trai gái hai làng không lấy nhau

Làng Phú Ốc (phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà) và Phú Lễ (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền) của tỉnh Thừa Thiên - Huế có cùng lịch sử hình thành hơn 400 năm nay, hàng ngày người dân hai làng vẫn qua lại giao lưu với nhau về tất cả mọi thứ nhưng tuyệt nhiên duy nhất có một điều là chuyện lấy nhau làm vợ làm chồng thì không thể. Trước những thông tin chưa rõ thực hư PV chúng tôi đã đến hai ngôi làng này để tìm hiểu và thấy, hai làng Phú Ốc và Phú Lễ chỉ cách nhau con sông Bồ, hai làng giao lưu với nhau phải qua cầu Tứ Phú với khoảng cách chừng 2km.

z5470593503520_1791287766beb28de6047f0585809e52.jpg
Đường vào làng Phú Lễ (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền).

Chuyện tưởng không có trong thế giới hiện đại ngày nay nhưng điều này vẫn tồn tại như một luật bất thành văn mà người dân hai làng đều rõ và được thể hiện qua những câu ca mà tổ tiên làng Phú Ốc để lại “Bất thú Phú Lễ thê/Bất giao hữu Cổ Bi/Bất thực kê Cổ Tháp/Bất ẩm thủy Cao Ban”, trong đó câu “Bất thú Phú Lễ thê” được dịch nghĩa là con trai con gái làng Phú Ốc không được lấy con gái con trai làng Phú Lễ.

Tại làng Phú Ốc, PV Tạp chí Người Hà Nội đã gặp được một cụ bà (xin giấu tên) 80 tuổi (trú ở làng Phú Ốc) đang bán nước trên đường sông Bồ (phường Tứ Hạ) khẳng định có chuyện truyền tai nhau là trai gái hai làng Phú Ốc, Phú Lễ không dám lấy nhau nhưng đó là trước kia, ngày nay thì vẫn có trai gái hai làng lấy nhau nhưng là số ít. Điều đáng nói là các gia đình này cũng không được êm ấm như những gia đình khác(?). “Tôi nghe các cụ cao niên trước đây kể lại là hai vị khai canh ra làng Phú Ốc và Phú Lễ là hai anh em ruột, có cùng nguồn gốc và lấy nhau là loạn luân nên trai gái trong 2 làng không thể lấy nhau” – Cụ bà 80 tuổi nói.

Cũng theo lời kể của người dân, người dân làng Phú Lễ cũng không cho con cháu mình lấy con cháu làng Phú Ốc với lý do “tôi nghe kể là hai làng cùng nằm ven một khúc sông Bồ nên cùng con nước, tức làng ngang nhau mà về ở sống với nhau sẽ khó êm ấm” – ông Trần Minh Quang (67 tuổi, trú ở làng Phú Lễ) cho biết.

z5470593490078_c4b45e2b1bd76ff81d14ca035d326596.jpg
Đình làng Phú Ốc (phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà).

Liên quan đến trai gái hai làng không được lấy nhau, các cụ cao niên trong hai làng cũng hay kể với con cháu rằng, ngày xưa có một cô gái làng Phú Lễ yêu chàng trai Phú Ốc nhưng bị gia đình ngăn cấm nên hai người bất chấp lấy nhau và bỏ đi sống nơi khác. Tuy nhiên, đôi trai gái lấy nhau được một thời gian thì đường ai nấy đi và người con trai trở về quê cũ sống đơn độc một mình cho đến già. Còn cô gái thì biệt tăm không còn ai biết thông tin gì.

Nhà nghiên cứu văn hóa Huế nói gì?

Tuy nhiên, thế hệ trẻ hiện nay sau khi được nghe kể về việc này nhưng cũng cho đó là lời truyền miệng từ đời xưa và không có căn cứ. “Bây giờ vẫn có lấy nhau đó ạ, nếu sau này em có người yêu ở làng Phú Lễ phù hợp vẫn cưới thôi bởi hạnh phúc do mình quyết!” – anh Nguyễn Thanh Tùng (22 tuổi, trú làng Phú Ốc) cho biết.

Điều đặc biệt mà người dân thông tin cho PV chúng tôi biết đó là vào các ngày lễ lớn như thu tế hay lễ đầu năm... hai làng đều làm lễ cúng cùng ngày. Tuy nhiên, làng Phú Ốc thường cúng trước làng Phú Lễ và nếu làng này không cúng thì làng kia cũng không cúng vái. Thực hư câu chuyện ai lấy nhau cũng đổ vỡ hoặc gặp điều không may mắn nên chẳng ai dám lấy nhau truyền miệng lại từ ngày xưa “Bất thú Phú Lễ thê” nhưng đến nay vẫn còn giá trị bởi hơn 400 năm nay chỉ mới có vài đôi trai gái trong làng Phú Ốc và làng Phú Lễ lấy nhau.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Huế Trần Đại Vinh, trai gái hai làng Phú Ốc và Phú Lễ không lấy nhau là câu chuyện dân gian bởi hai làng không có hương ước nào ghi chép, không có bằng chứng trên gia phả nói là hai người khai canh là 2 anh em. Nhưng tâm lý dân gian lưu truyền như vậy và lưu truyền thì người dân ở đó coi trọng hoặc là tin đồn mà tin đồn sẽ ảnh hưởng đến một số người nhất định.

z5470593504511_2be77baa1bc9dfc3cdb27e6cc790fdd8.jpg
Làng Phú Ốc và Phú Lễ cách nhau bởi con sông Bồ.

Nói về những người khai canh, ông Trần Đại Vinh khẳng định, "hai làng này không thể cùng một nguồn gốc bởi Phú Lễ trước đây gọi là làng Bái Đáp và Phú Ốc gọi là Khúc Ốc nhưng hai đình làng có vị trí đối xứng nhau cho nên có thể là một giai đoạn nào đó là kết nghĩa hương lý (quản lý làng ngày xưa kết nghĩa) rồi có thể có ước hẹn và có mối quan hệ tương thân (lân lý), có sự tôn trọng chọn ngày để tế tự".

Giải thích về tế tự, ông Trần Đại Vinh cho rằng, thông thường người Huế hay chọn ngày tốt để thu tế (tức lễ cúng đình làng) mà hai làng trùng nhau nhưng trong làng không thể thu tế cùng giờ là phép lịch sự. Ngoài ra, có thể nể nhau về quan chức do trước đây hai làng có 2 vị làm quan trong triều Nguyễn, hai làng cách nhau một con sông Bồ nhưng không phải 2 anh em nhưng cũng là hàng xóm nên thu tế tế nhị./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
  • Ý nghĩa chiến lược của việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam
    Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa và dấu ấn đặc biệt, tạo động lực để văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành sức mạnh nội sinh cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Thực hư chuyện lạ ở Huế: Trai, gái hai làng không dám lấy nhau
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO