Đời sống văn hóa

Thực hư chuyện lạ ở Huế: Trai, gái hai làng không dám lấy nhau

Hà Oai • 26/05/2024 16:18

Cách nhau bởi con sông Bồ nhưng hàng trăm năm nay trai gái hai làng ở Thừa Thiên Huế ít khi lấy nhau chỉ vì câu nói “Bất thú Phú Lễ thê” được truyền từ đời này sang đời khác.

Trai gái hai làng không lấy nhau

Làng Phú Ốc (phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà) và Phú Lễ (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền) của tỉnh Thừa Thiên - Huế có cùng lịch sử hình thành hơn 400 năm nay, hàng ngày người dân hai làng vẫn qua lại giao lưu với nhau về tất cả mọi thứ nhưng tuyệt nhiên duy nhất có một điều là chuyện lấy nhau làm vợ làm chồng thì không thể. Trước những thông tin chưa rõ thực hư PV chúng tôi đã đến hai ngôi làng này để tìm hiểu và thấy, hai làng Phú Ốc và Phú Lễ chỉ cách nhau con sông Bồ, hai làng giao lưu với nhau phải qua cầu Tứ Phú với khoảng cách chừng 2km.

z5470593503520_1791287766beb28de6047f0585809e52.jpg
Đường vào làng Phú Lễ (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền).

Chuyện tưởng không có trong thế giới hiện đại ngày nay nhưng điều này vẫn tồn tại như một luật bất thành văn mà người dân hai làng đều rõ và được thể hiện qua những câu ca mà tổ tiên làng Phú Ốc để lại “Bất thú Phú Lễ thê/Bất giao hữu Cổ Bi/Bất thực kê Cổ Tháp/Bất ẩm thủy Cao Ban”, trong đó câu “Bất thú Phú Lễ thê” được dịch nghĩa là con trai con gái làng Phú Ốc không được lấy con gái con trai làng Phú Lễ.

Tại làng Phú Ốc, PV Tạp chí Người Hà Nội đã gặp được một cụ bà (xin giấu tên) 80 tuổi (trú ở làng Phú Ốc) đang bán nước trên đường sông Bồ (phường Tứ Hạ) khẳng định có chuyện truyền tai nhau là trai gái hai làng Phú Ốc, Phú Lễ không dám lấy nhau nhưng đó là trước kia, ngày nay thì vẫn có trai gái hai làng lấy nhau nhưng là số ít. Điều đáng nói là các gia đình này cũng không được êm ấm như những gia đình khác(?). “Tôi nghe các cụ cao niên trước đây kể lại là hai vị khai canh ra làng Phú Ốc và Phú Lễ là hai anh em ruột, có cùng nguồn gốc và lấy nhau là loạn luân nên trai gái trong 2 làng không thể lấy nhau” – Cụ bà 80 tuổi nói.

Cũng theo lời kể của người dân, người dân làng Phú Lễ cũng không cho con cháu mình lấy con cháu làng Phú Ốc với lý do “tôi nghe kể là hai làng cùng nằm ven một khúc sông Bồ nên cùng con nước, tức làng ngang nhau mà về ở sống với nhau sẽ khó êm ấm” – ông Trần Minh Quang (67 tuổi, trú ở làng Phú Lễ) cho biết.

z5470593490078_c4b45e2b1bd76ff81d14ca035d326596.jpg
Đình làng Phú Ốc (phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà).

Liên quan đến trai gái hai làng không được lấy nhau, các cụ cao niên trong hai làng cũng hay kể với con cháu rằng, ngày xưa có một cô gái làng Phú Lễ yêu chàng trai Phú Ốc nhưng bị gia đình ngăn cấm nên hai người bất chấp lấy nhau và bỏ đi sống nơi khác. Tuy nhiên, đôi trai gái lấy nhau được một thời gian thì đường ai nấy đi và người con trai trở về quê cũ sống đơn độc một mình cho đến già. Còn cô gái thì biệt tăm không còn ai biết thông tin gì.

Nhà nghiên cứu văn hóa Huế nói gì?

Tuy nhiên, thế hệ trẻ hiện nay sau khi được nghe kể về việc này nhưng cũng cho đó là lời truyền miệng từ đời xưa và không có căn cứ. “Bây giờ vẫn có lấy nhau đó ạ, nếu sau này em có người yêu ở làng Phú Lễ phù hợp vẫn cưới thôi bởi hạnh phúc do mình quyết!” – anh Nguyễn Thanh Tùng (22 tuổi, trú làng Phú Ốc) cho biết.

Điều đặc biệt mà người dân thông tin cho PV chúng tôi biết đó là vào các ngày lễ lớn như thu tế hay lễ đầu năm... hai làng đều làm lễ cúng cùng ngày. Tuy nhiên, làng Phú Ốc thường cúng trước làng Phú Lễ và nếu làng này không cúng thì làng kia cũng không cúng vái. Thực hư câu chuyện ai lấy nhau cũng đổ vỡ hoặc gặp điều không may mắn nên chẳng ai dám lấy nhau truyền miệng lại từ ngày xưa “Bất thú Phú Lễ thê” nhưng đến nay vẫn còn giá trị bởi hơn 400 năm nay chỉ mới có vài đôi trai gái trong làng Phú Ốc và làng Phú Lễ lấy nhau.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Huế Trần Đại Vinh, trai gái hai làng Phú Ốc và Phú Lễ không lấy nhau là câu chuyện dân gian bởi hai làng không có hương ước nào ghi chép, không có bằng chứng trên gia phả nói là hai người khai canh là 2 anh em. Nhưng tâm lý dân gian lưu truyền như vậy và lưu truyền thì người dân ở đó coi trọng hoặc là tin đồn mà tin đồn sẽ ảnh hưởng đến một số người nhất định.

z5470593504511_2be77baa1bc9dfc3cdb27e6cc790fdd8.jpg
Làng Phú Ốc và Phú Lễ cách nhau bởi con sông Bồ.

Nói về những người khai canh, ông Trần Đại Vinh khẳng định, "hai làng này không thể cùng một nguồn gốc bởi Phú Lễ trước đây gọi là làng Bái Đáp và Phú Ốc gọi là Khúc Ốc nhưng hai đình làng có vị trí đối xứng nhau cho nên có thể là một giai đoạn nào đó là kết nghĩa hương lý (quản lý làng ngày xưa kết nghĩa) rồi có thể có ước hẹn và có mối quan hệ tương thân (lân lý), có sự tôn trọng chọn ngày để tế tự".

Giải thích về tế tự, ông Trần Đại Vinh cho rằng, thông thường người Huế hay chọn ngày tốt để thu tế (tức lễ cúng đình làng) mà hai làng trùng nhau nhưng trong làng không thể thu tế cùng giờ là phép lịch sự. Ngoài ra, có thể nể nhau về quan chức do trước đây hai làng có 2 vị làm quan trong triều Nguyễn, hai làng cách nhau một con sông Bồ nhưng không phải 2 anh em nhưng cũng là hàng xóm nên thu tế tế nhị./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Để “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành dấu ấn thương hiệu của Thủ đô
    Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội sẽ tổ chức thường niên chuỗi sự kiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” vào dịp 24/11 gắn liền với các ngày lễ lớn tháng 11 nhằm xây dựng dấu ấn thương hiệu đặc trưng cho Thủ đô. Mở đầu bằng tuần lễ sôi động tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm cùng 126 xã, phường vào năm 2026, chương trình huy động sự phối hợp đồng bộ từ giáo dục, bảo tàng đến ứng dụng công nghệ số và phát triển sản phẩm thủ công sáng tạo...
  • Trường THCS Sài Đồng kỷ niệm 40 năm thành lập và đón nhận Cờ thi đua của thành phố
    Ngày 18/11, Trường THCS Sài Đồng (phường Phúc Lợi, Hà Nội) tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập (1986-2026) và đón nhận Cờ thi đua xuất sắc của UBND TP Hà Nội. Đây là dấu mốc ghi nhận những nỗ lực của nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới của nhà trường sau quá trình hợp nhất ba cơ sở giáo dục.
  • Phú Nghĩa quảng bá tinh hoa làng nghề truyền thống mừng Ngày Văn hoá Việt Nam
    Thông tin từ UBND xã Phú Nghĩa (TP Hà Nội), hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026, chính quyền địa phương sẽ tổ chức Tuần lễ Văn hóa Phú Nghĩa năm 2026, chủ đề “Hương sắc làng nghề - Hội tụ tinh hoa” với nhiều hoạt động trọng tâm từ ngày 20 – 23/11 tại khu sinh thái ở thôn Thanh Sơn.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
  • “Theo bước di sản cộng đồng 2026”: Biến giá trị văn hóa thành sản phẩm đáp ứng thị trường
    Chiều 16/11, tại Hội quán Phúc Kiến (Hà Nội), Lễ trao giải và khai mạc triển lãm cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” đã chính thức diễn ra. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế ứng dụng xuất sắc nhất, mở ra hướng đi mới trong việc gắn kết văn hóa truyền thống với bài toán sinh kế bền vững.
Thực hư chuyện lạ ở Huế: Trai, gái hai làng không dám lấy nhau
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO