Mỹ thuật - Nhiếp ảnh

Góp tiếng nói lưu giữ di sản kiến trúc cầu Long Biên

Quỳnh Chi • 23/11/2023 16:13

“Cầu Long Biên: Hình thành và Biến đổi” là một trong nhiều triển lãm của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023. Nhờ sự sáng tạo, triển lãm góp tiếng nói gìn giữ, lan tỏa hình ảnh và giá trị di sản kiến trúc cầu Long Biên - “tháp Eiffel nằm ngang” vắt qua sông Hồng hơn một thế kỷ qua.

cau-long-bien-1.jpg
Cầu Long Biên “tháp Eiffel nằm ngang” vắt qua sông Hồng hơn một thế kỷ qua.

1. Cầu Long Biên là “chứng nhân lịch sử” gắn bó với bao biến cố và nhiều sự kiện vẻ vang, đáng nhớ của người dân Hà Nội nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung. Nhắc đến Hà Nội không thể bỏ qua cầu Long Biên cùng những địa danh văn hóa - lịch sử mang tính biểu tượng của Thủ đô như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Nhà hát Lớn Hà Nội,...

Lịch sử cho thấy, cầu Long Biên có cuộc sống gắn liền với đời sống không chỉ người Hà Nội mà còn có ý nghĩa với cả nước. Trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, nhận thấy vai trò quan trọng của cầu Long Biên, máy bay Mỹ đã ném bom phá huỷ cầu nhiều lần. Quân dân Hà Nội đã kiên cường và dũng cảm quyết đánh trả, bảo vệ cầu Long Biên. Hà Nội đã gian lao và vượt khó tu sửa ngày đêm cho cầu Long Biên vẫn hiên ngang hoạt động. Chính vì vậy, cầu Long biên trở thành biểu tượng của niềm tự hào và lòng quả cảm, là bảo tàng ký ức chiến tranh của người Hà Nội.

Đi qua thời gian, nhất là hai cuộc chiến tranh vệ quốc, cầu Long Biên mang trên mình những “vết thương”, từng một số lần cải tạo lớn và trùng tu, song đến nay, cây cầu huyền thoại này vẫn không tránh khỏi sự xuống cấp bởi tác động của tự nhiên, đời sống xã hội và cả chính con người. Từ đó, công tác bảo tồn, trùng tu và phát huy giá trị cầu Long Biên là một vấn đề lớn mà Hà Nội cũng như các chuyên gia quan tâm, đã và đang tìm giải pháp tối ưu để vừa lưu giữ công trình kiến trúc độc đáo này, vừa tạo không gian văn hóa, du lịch, cảnh quan, đưa bãi giữa sông Hồng thành công viên trung tâm của Hà Nội.

cau-long-bien-2.jpg
Mô hình cầu Long Biên trong Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2023 được nhiều bạn trẻ đến chụp ảnh.

Bảo vệ, gìn giữ cầu Long Biên, ngoài việc trùng tu, cải tạo có tính trực tiếp thì văn hóa - nghệ thuật cũng tham gia hoạt động này theo thế mạnh, đặc điểm riêng của từng thể loại. Nghệ thuật thứ bảy có nhiều tác phẩm đặc sắc giới thiệu về nét đẹp, giá trị lịch sử cầu Long Biên gây chú ý, như: Hà Nội có cầu Long Biên, Gầm cầu mặt nước, Cầu bắc ngang sông… hay gần đây nhất là bộ phim truyền hình Cuộc đời vẫn đẹp sao kể về thân phận của những người lao động ở khu chợ dưới chân cầu Long Biên, dù nhiều vất vả khó khăn nhưng trong đó vẫn là sự lạc quan, hướng thiện. Cầu Long Biên cũng đã được nhiều văn nghệ sĩ đưa vào tác phẩm văn học, âm nhạc, hội họa, nhiếp ảnh…, qua đó đánh thức giá trị di sản kiến trúc của đô thị mà nhiều người có thể bỏ quên.

2. Trong các chương trình văn hoá, nghệ thuật, để nhận diện về văn hoá, di sản hay lịch sử Thủ đô, cầu Long Biên vẫn luôn là một nhận diện đặc biệt và dễ thấy, qua đó cũng là cách để gìn giữ, bảo tồn di sản kiến trúc này.

caulongbien3.jpg
Người dân tham quan triển lãm tư liệu “Cầu Long Biên: Hình thành và Biến đổi” diễn ra tại cầu Long Biên.

Tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2023, nếu người dân đi qua cầu Long Biên sẽ bắt gặp triển lãm tư liệu “Cầu Long Biên: Hình thành và Biến đổi”. Đây là điểm dừng chân lý tưởng để mọi người có thể hiểu hơn và thể hiện tình yêu với cây cầu huyền thoại này.

Triển lãm “Cầu Long Biên: Hình thành & Biến đổi” do Chi hội Kiến trúc sư Đại học Xây Dựng và một số đơn vị phối hợp thực hiện, kéo dài đến hết năm 2023. Không gian triển lãm mang đến nhiều góc nhìn thú vị về cây cầu hơn 100 năm tuổi với công chúng, thông qua 6 không gian độc đáo, tái hiện sinh động “tháp Eiffel nằm ngang” của Hà Nội từ quá khứ, hiện tại đến tương lai.

caulongbien-3-.jpg
Thiết kế mô hình 3D taị triển lãm.
caulongbien-5-.jpg
Đôi bạn trẻ chăm chú xem những bức ảnh về cây cầu hơn 100 năm tuổi được trưng bày tại triển lãm.

Với 6 không gian, triển lãm giúp người xem khám phá lịch sử xây dựng – phát triển, tu sửa cầu Long Biên và cây cầu trong đời sống hiện đại. Nhịp sống đô thị: sinh hoạt người dân, chợ đầu mối tấp nập, khách du lịch được tái hiện sinh động với những hình thức mới mẻ. Đó còn là mối liên hệ khăng khít giữa cầu Long Biên và sông Hồng, bãi bồi ven sông trong việc hình thành nên nếp sống cư dân nơi đây.

Đặc sắc hơn, những vấn đề thời đại và ứng xử môi trường cũng được giới thiệu tại “Cầu Long Biên: Hình thành và Biến đổi”. Những tác động của con người đến môi trường, cảnh quan hai bên cầu đặt ra câu hỏi về tương lai của cầu Long Biên trong bối cảnh Hà Nội không ngừng chuyển mình trong tâm thế “Thành phố Sáng tạo”.

long-bien-4.jpg
Những hình ảnh của cầu Long Biên từ quá khứ...
caulongbien-2-.jpg
... đến tương lai.

Không thể hiện một cách đơn điệu, đúng với tính chất “thiết kế sáng tạo”, triển lãm “Cầu Long Biên: Hình thành và Biến đổi” mang đến trải nghiệm đa giác quan cho người xem với tranh, ảnh, video, audio, các gian trưng bày. Những thiết kế mô hình 3D, sản phẩm tái chế, pano, bảng ghi cảm nhận… được sử dụng để truyền tải thông điệp và lắng nghe nhận định của công chúng về cây cầu nối liền đôi bờ sông Hồng hơn 100 năm qua. Đây là cách làm đầy tính sáng tạo, bởi rất có thể từ những chia sẻ, cảm nhận của người dân và du khách sẽ giúp các cấp ngành, chuyên gia có thêm giải pháp để thực hiện bảo tồn, trùng tu, cải tạo cầu Long Biên trong tương lai.

Cầu Long Biên trải qua thời gian in dấu trong tâm thức những người yêu Hà Nội, góp phần hình thành tính cách của đô thị Hà Nội. Giá trị lịch sử, văn hoá xưa và hiện tại, quá khứ hào hùng và bi tráng vẫn lắng đọng trong vẻ đẹp thẩm mỹ, dáng vẻ sừng sững và trong hồn cốt của cây cầu này. Trong quá khứ cũng như hiện tại, cầu Long Biên là một phần không thể thiếu để thúc đẩy đô thị Hà Nội phát triển. Và những triển lãm như “Cầu Long Biên: Hình thành và Biến đổi” rất cần thiết để góp phần giữ lại di sản nối đôi bờ sông Hồng cho thế hệ mai sau./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Góp tiếng nói lưu giữ di sản kiến trúc cầu Long Biên
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO