Tản văn

Cầu Long Biên bắc qua miền yêu thương

Tản văn của Lê Minh • 21:49 17/07/2025

Có đôi lúc tôi nghĩ, con người ta phải sống bao nhiêu cuộc đời mới đi hết được chiều dài thời gian, mới hiểu và cảm nhận đầy đủ lịch sử của cây cầu đầu tiên bắc qua sông Hồng, một cây cầu chạm vào ba thế kỷ. Cầu giống như con rồng khổng lồ uốn lượn trên cao với từng lớp vẩy thép đan xen, ngày đêm lặng lẽ bảo vệ người dân qua lại nơi dòng nước chảy xiết. Cây cầu ấy mang tên Long Biên, cây cầu bắc qua miền yêu thương.

untitled-3.jpg

Long Biên có nghĩa là “rồng giao nhau”. Theo truyền thuyết, một con rồng đã xuất hiện trên mặt sông Hồng từ khi vùng đất này hình thành, vào khoảng năm 627. Có lẽ vì thế mà cây cầu mang tên Long Biên, và được gọi trìu mến là “cầu Rồng” từ sau khi đổi tên vào năm 1945.

Cây cầu được khởi công xây dựng từ cuối thế kỷ XIX (12/9/1898) và khánh thành vào ngày 28/2/1902. Thời điểm đó, cầu Long Biên được ví như "Tháp Eiffel nằm ngang" với tổng chiều dài là 2.290 mét, được làm hoàn toàn bằng thép chất lượng cao, có 19 nhịp chính và 20 trụ lớn. Cầu do hãng Daydé et Pillé của Pháp thiết kế và thi công, mang đậm phong cách kiến trúc Pháp. Hơn một thế kỷ đã trôi qua, cây cầu vẫn đứng đó, sừng sững, trầm mặc giữa dòng chảy của thời gian.

Ban đầu, cầu mang tên Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer, nhưng những người già như ông bà tôi thường gọi là cầu Sông Cái. Mãi đến năm 1945, khi thị trưởng Trần Văn Lai quyết định đặt lại tên cầu là Long Biên, cái tên ấy đã ở lại trong tâm trí người dân suốt gần một thế kỷ.

Khi còn nhỏ, tôi thường mặc định rằng cây cầu này dài lắm, dài hơn con số 2.290 mét rất nhiều. Dài đến nỗi đi từ đầu bên này Long Biên sang bên kia Hà Nội như bước vào một thế giới khác, cao sang và hiện đại. Kể cũng lạ, khi người ta yêu thương điều gì đó, giới hạn thường trở nên vô hình. Tiếng còi xe, dòng người nườm nượp qua lại, mọi thứ hoàn toàn khác với nhịp sống bên Gia Lâm nơi tôi ở. Tôi thường đi bộ qua cầu mỗi ngày sau giờ tan trường, rồi lại đi ngược về. Tôi thấy mình thích thú với điều ấy, dù biết chẳng để làm gì. Mỗi ngày, có khoảng 20 chuyến tàu chạy qua cầu. Hơn trăm năm, không biết đã có bao chuyến đã qua. Dòng sông trôi chưa giây phút nào dừng lại, đời người cũng vậy. Chỉ có cầu Long Biên là vẫn đứng yên - đứng yên cho người qua lại, đứng yên cõng nắng mưa, đứng yên như để giữ lại những gì thân thương nhất.

Tôi luôn nghĩ tuổi thơ mình vẫn còn ở đó, chỉ cần đi lên cầu thôi, vài bước chân là có thể cảm nhận được. Biết bao lần mẹ con tôi bịn rịn tiễn bố qua cầu lên đơn vị, rồi lại hân hoan đón bố trở về trong ngày đoàn tụ. Biết bao lần lũ trẻ chúng tôi lang thang qua cầu, chỉ để ngắm dòng người hay ghé chợ Đồng Xuân mua chung một món gì nho nhỏ rồi vui vẻ quay về. Chiếc cầu ấy đã chứng kiến bao câu chuyện yêu đương, bao lời hẹn hò. Những dấu tích của thời gian và cả những kỷ niệm của ai đó vẫn còn lưu ở đó. Tôi ngước lên, thấy nóc cầu cao chót vót. Tôi nhìn xuống, thấy lòng sông sâu thẳm phù sa.

Cầu chứng kiến bao người sớm khuya qua lại mưu sinh, chở bốn mùa yêu thương đến với Hà Nội. Có những khi sông Hồng vật vã chảy, ấy là lúc cây cầu như một người phụ nữ trở dạ trong đêm đầy gió, bởi gánh đè trĩu trên vai. Có bao lần sông miên man vặn mình trong cát, có lúc oằn lên vì bom đạn tàn phá, nhưng cây cầu vẫn sừng sững, hiên ngang.

Cầu Long Biên từng đi qua hai cuộc kháng chiến, là chứng nhân của những trang sử đau thương và hào hùng. Cầu đã đưa đón biết bao lượt người, vận chuyển bao chuyến hàng, và lặng lẽ góp mặt trong những dấu mốc lịch sử thiêng liêng: ngày độc lập mùng 2/9/1945, ngày giải phóng Thủ đô mùng 10/10/1954, ngày đất nước thống nhất mùng 30/4/1975. Trong chiến tranh chống Mỹ, cầu bị ném bom tới 14 lần, hỏng 16 nhịp, từng chia cắt, từng vỡ trụ, từng cong vênh. Nhưng rồi những người công nhân đường sắt gan dạ đã nối lại từng thanh ray, dựng lại từng nhịp cầu, để cây cầu một lần nữa ngẩng cao trong ngày toàn thắng 30/4/1975, hát khúc khải hoàn cùng dân tộc.

Với những ai thường xuyên qua cầu hay sống cạnh đó, có lẽ sẽ đủ gần để cảm nhận nhịp thở của nó. Cây cầu giờ đây đã cũ, nhuốm màu thời gian. Những thanh sắt hoen gỉ, những con ốc vít lỏng lẻo, đường ray mòn theo năm tháng. Nhưng với những người yêu cầu, họ vẫn tìm về như để tìm lại phần thanh xuân của mình. Tiếng xình xịch trên đường ray, tiếng còi tàu, mùi phù sa lẫn trong gió - tất cả vẫn thế, như chưa bao giờ thay đổi. Những trụ cầu vẫn bám chặt vào bề dày lịch sử, những người lặng lẽ qua lại vẫn bắc cho mình một cây cầu vô hình trong tâm tưởng, để mãi yêu thương.

Trong lòng những người yêu Hà Nội, cầu Long Biên là biểu tượng của sự bền bỉ, của vẻ đẹp cổ kính, của ký ức và lịch sử. Cầu là hiện thân của sự giao thoa văn hóa, là biểu tượng kiên cường và bất khuất của Thủ đô trong suốt thời kỳ kháng chiến. Dẫu không thể tránh khỏi sự xuống cấp, cầu Long Biên vẫn mang trong mình vẻ đẹp riêng, trầm lặng mà mạnh mẽ, cổ xưa mà thiêng liêng./.

Bài liên quan
  • Người đi về phía biển
    Khi biển sinh ra, tôi chưa biết hát. Khi biển lớn lên, em chưa biết khóc. Khi biển mặn mòi, thì đã có những dấu chân đi về phía biển. Biển ở phía đường chân trời, một nơi tưởng chừng như chưa từng có sự nhọc nhằn, vất vả. Bởi chân trời luôn luôn là ước mơ.
(0) Bình luận
  • Mẹ tôi
    Năm ấy, anh trai tôi vừa tròn mười tám tuổi thì lên đường nhập ngũ. Anh mặc quân phục khoác ba lô lên đường vào Nam với nụ cười hồn nhiên của tuổi trẻ và lời hẹn sẽ trở về trong ngày chiến thắng. Không ai ngờ buổi tiễn đưa hôm ấy lại là lần cuối cùng mẹ tôi được nhìn thấy anh. Chỉ một năm sau, anh hy sinh tại Quảng Trị. Từ đó, trong lòng mẹ có một khoảng trống không gì khỏa lấp nổi.
  • Một làn hương khẽ chạm miền thương nhớ…
    Có những mùa chẳng cần lời hẹn ước vẫn khiến lòng người mong ngóng, có những mùa đi qua bằng lăng kính màu sắc, có những mùa ở lại bằng tiếng gió và cũng có những mùa chỉ cần một làn hương khẽ chạm đã đủ đánh thức cả miền thương nhớ. Với Hà Nội, mùa thu là một mùa như thế. Thu không gõ cửa bằng những thanh âm rộn rã, cũng chẳng đến bằng bước chân vội vã, mà lặng lẽ len vào phố phường trong làn gió heo may, trong sắc nắng vàng dịu nhẹ và trong hương hoa sữa nồng nàn, da diết.
  • Hương ổi mùa thu
    Tháng Tám, khi sương mỏng còn giăng giăng như một dải lụa mềm, xô lệch qua vòm cây trước hiên, ngoài vườn chợt bâng khuâng một thứ mùi hương rất đỗi dịu dàng. Tôi thả bước tìm quanh, chợt nhận ra hương ổi chín mọng nương theo làn gió heo may tìm về chái bếp. Và trong khoảnh khắc cánh mũi khẽ phập phồng đón lấy thứ hương vị mộc mạc ấy, lòng tôi bỗng chao nghiêng, nhói lên một niềm nhớ quay quắt về những ngày xa xưa.
  • Khát vọng mùa hè
    Mùa hè, cũng đến từ một nơi xa, nhưng chẳng bao giờ chung đường với mùa xuân, mùa thu hay đông giá rét. Mùa hè đến từ những k ức thanh xuân nồng nàn, hồ hởi của mỗi con người chúng ta. Lạ thế chứ, sao ta đón bao mùa hè mà dường như vẫn chưa hề quen…
  • Mưa mùa hạ
    Khác với mưa phùn gió bấc hay những ngày “mưa thối đất thối cát” lê thê, mưa mùa hè luôn đem đến cảm giác hứng khởi. Nó đến bất ngờ, ào ạt rồi đi rất nhanh, trả lại bầu không khí dịu mát và bầu trời trong veo. Tôi vẫn nghĩ mưa mùa hè là cơn mưa đẹp nhất, trẻ trung và hào phóng như tuổi thanh xuân. Đang nắng như úp chảo lửa, bỗng mây đen ùn ùn kéo đến.
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Workshop “Màu của nắng” và hành trình làm sống dậy di sản của nghệ sĩ Bo Bi
    Ẩn mình trên tầng hai của khu thương mại sầm uất, đình Hoa Lộc Thị, nơi thờ tự Ông tổ nghề nhuộm những ngày này bỗng bừng lên rực rỡ. Nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần lễ Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop tơ lụa “Màu của nắng” không chỉ mang đến lăng kính thị giác mới mẻ, mà còn là nỗ lực đầy tâm huyết của người nghệ sĩ nhằm đánh thức trầm tích văn hóa ngàn năm trên đất kinh kỳ.
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Đưa nghệ thuật xiếc và tạp kỹ đến gần hơn với công chúng
    Tối 15/11, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội thực hiện đã giới thiệu nhiều tiết mục biểu diễn đặc sắc. Với sự kết hợp giữa kỹ thuật xiếc, ảo thuật và những màn diễn vui nhộn mang đến điểm hẹn nghệ thuật hấp dẫn, góp phần làm phong phú không gian văn hóa Hồ Gươm.
  • “Lụa Đào Nhuộm Dáng” - Khi thời trang hòa nhịp cùng phố phường Hà Nội
    Chiều 15/11, tuyến phố Tràng Tiền (Hà Nội) trở thành sàn diễn thời trang đầy sắc màu nghệ thuật với sự tham gia của 5 đơn vị giáo dục: Đại học Công nghiệp & Thương mại Hà Nội, Đại học Mở Hà Nội, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương.
Đừng bỏ lỡ
Cầu Long Biên bắc qua miền yêu thương
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO