Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Thực hiện: Yến Dương - Tuấn Anh| 21/06/2022 16:02

Sáng ngày 20/6/2022 tại phòng hội đồng nhà A, trường đại học Văn hoá Hà Nội, Khoa Viết văn, Báo chí đã long trọng tổ chức buổi tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí về phụ nữ đầu thế kỷ XX” nhân dịp chào mừng kỷ niệm 97 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2022).

Tham dự tọa đàm có sự xuất hiện của ông Nguyễn Lân Bình (cháu nội của học giả Nguyễn Văn Vĩnh), diễn giả chính của buổi tọa đàm, cùng các khách mời là thân nhân gia đình học giả Nguyễn Văn Vĩnh, nhiều nhà nghiên cứu, các giảng viên trường đại học Văn hoá Hà Nội, trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, trường đại học Nguyễn Trãi cùng đông đảo sinh viên Khoa Viết văn, Báo chí.



Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ  đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí về phụ nữ 

đầu thế kỷ XX” 

(Ảnh: Việt Hưng)


Diễn giả Nguyễn Lân Bình xúc động khi trình bày những nội dung về học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Có một chi tiết quan trọng được diễn giả Nguyễn Lân Bình khẳng định ngay ở phần đầu bài diễn văn, đó là: “Nguyễn Văn Vĩnh liên quan rất nhiều đến toàn bộ những gì mà các anh chị, các thầy cô giáo và các em sinh viên đang theo đuổi trong sự nghiệp của mình, đó là: Viết văn, dịch thuật, in báo, xuất bản, là các hoạt động kèm theo cả khía cạnh nghệ thuật trong đó, về kịch, thơ, văn xuôi, điện ảnh, chữ quốc ngữ… Tất cả các lĩnh vực đó đều gắn chặt với con người và sự nghiệp của Nguyễn Văn Vĩnh”. Điều này cho thấy, những kiến thức, tư liệu mà Nguyễn Văn Vĩnh để lại cho hậu thế đến nay vẫn còn nguyên giá trị.


Các khía cạnh xoay quanh vấn đề phụ nữ cả trên báo chí và ngoài cuộc sống đời thường giai đoạn đầu thế kỷ XX được trao đổi, thảo luận sôi nổi xuyên suốt chương trình tọa đàm. Đáng chú ý là sự xuất hiện của chuyên mục “Nhời đàn bà” trên tờ Đăng Cổ Tùng Báo do học giả Nguyễn Văn Vĩnh sáng lập được quan tâm trao đổi nhiều hơn cả. Nhà nghiên cứu Nguyễn Lân Bình cho rằng: “Đó là lịch sử lần đầu tiên ghi nhận “vai trò” người đàn bà Việt Nam được đặt lên trên mặt báo, một dấu mốc rất quan trọng”. Bởi trong bối cảnh lịch sử, xã hội Việt Nam lúc bấy giờ, vai trò của người phụ nữ vô cùng mờ nhạt, họ hầu như bị khinh thường, rẻ mạt bởi cánh đàn ông và cả hệ thống cai trị. Không thể chấp nhận thái độ của mọi người, của xã hội với người phụ nữ, Nguyễn Văn Vĩnh đã lập ra chuyên mục “Nhời đàn bà” như một sự khẳng định cương quyết về việc ai cũng xứng đáng được sống cuộc đời tự do, hạnh phúc, và phụ nữ hay đàn ông cũng đều có quyền bình đẳng như nhau.


Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ  đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Diễn giả Nguyễn Lân Bình đang phát biểu tại buổi tọa đàm

(Ảnh: Việt Hưng)


Bên cạnh phần trình bày của diễn giả Nguyễn Lân Bình, buổi tọa đàm cũng ghi nhận nhiều ý kiến tham luận của các nhà nghiên cứu khác về học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Nhà nghiên cứu, phê bình văn học Lại Nguyên Ân đưa ra một từ khóa thú vị về vấn đề “nữ học” trong xã hội Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Ông cũng đề cập tới hai chuyên mục về người phụ nữ trên báo Tiến Dân là: “Phụ nữ diễn đàn” và “độc giả luận đàn”. Điều này phần nào khẳng định vai trò của người phụ nữ đã được quan tâm trên một phương tiện mang tính truyền thông cao như báo chí những năm đầu thế kỷ XX.


Cùng với các trao đổi, bàn luận về chủ đề người phụ nữ, nhà nghiên cứu Nguyễn Trương Quý còn đưa ra một góc nhìn khác về học giả Nguyễn Văn Vĩnh, cụ thể là “văn phong” mà Nguyễn Văn Vĩnh sử dụng trong các bài viết trên chuyên mục “Nhời đàn bà”. Đó là lối văn rất đời sống, có tính chất thế sự, văn phong mang khẩu khí, không gian mới và lối văn này của Nguyễn Văn Vĩnh đã có ảnh hưởng nhất định tới lối văn trong các tiểu thuyết ngắn thời gian về sau.


Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ  đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo

Đông đảo các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên tại buổi tọa đàm

(Ảnh: Việt Hưng)


Những nội dung xoay quanh chủ đề về học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí về phụ nữ giai đoạn đầu thế kỷ XX dường như là câu chuyện rộng mở đưa tới nhiều trao đổi, bàn luận, thậm chí không có hồi kết. Kết thúc buổi tọa đàm, rất nhiều tri thức đa dạng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đã được chia sẻ và đón nhận, đưa tới những góc nhìn quan trọng về cuộc đời, sự nghiệp của một nhân vật có ảnh hưởng to lớn tới những loạt bài đầu tiên về người phụ nữ trên báo chí. 


(0) Bình luận
  • Giáo sư Hà Minh Đức “kể chuyện ngày xưa” ở tuổi 92
    Sáng mùng 4 Tết Bính Ngọ (2026), tôi đến thăm Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Hà Minh Đức. Thầy tặng tôi một số cuốn sách do chính mình biên soạn, trong đó có tác phẩm “Kể chuyện ngày xưa”. Cuốn sách vừa xuất bản, dày chưa đến trăm trang, nội dung phong phú, hấp dẫn. Đây cũng là cuốn sách thứ 109 của Giáo sư Hà Minh Đức khi ông bước sang tuổi 92. Món quà đầu năm từ người thầy đáng kính khiến tôi xúc động, bởi đó là kết tinh của một đời lao động bền bỉ, say mê với văn chương và học thuật.
  • Từ một câu chuyện của chiến tranh
    Chiến tranh là một “lát cắt” không bình thường của cuộc sống. Mọi sinh hoạt, mọi dự tính, kể cả những điều riêng tư nhất của con người có thể bị đảo lộn để nhường chỗ cho một trật tự lớn hơn: sự thống nhất hành động vì mục tiêu chiến thắng.
  • Từ “Chào con” đến “mẹ đây”: Lời chào tới hai thế giới
    Có lẽ, trước khi con người học cách gọi tên thế giới, thế giới đã kịp cúi xuống thì thầm gọi con người bằng tình yêu. Tình yêu ấy dường như ở ngay đây - trong khoảnh khắc sinh linh chào đời. Ở giây phút mong manh ấy, sự sống bắt đầu. Bài thơ “Chào con, mẹ đây” của Huỳnh Mai Liên đã chạm vào đúng miền nguyên sơ đó - nơi đời người mở ra bằng một tiếng gọi dịu dàng, vừa đón một sinh linh bước vào thế giới, vừa đánh thức một con người khác bên trong người mẹ.
  • Nhà văn Nam Cao - nhìn từ khả năng kiến tạo di sản văn hóa vùng
    Nhà văn có muôn nẻo lựa chọn bút danh cho mình (cội nguồn dòng tộc, kỷ niệm tuổi thơ, tình yêu, bè bạn, triết lý nhân sinh, thế sự, nghề nghiệp, phép chơi chữ…). Với Trần Hữu Tri (1917-1951), ông chọn bút danh Nam Cao bằng lối ghép địa danh quê hương với hai chữ đầu của tên tổng và huyện: tổng Cao Đà, huyện Nam Xang (nay thuộc xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình).
  • Nhà thơ Nguyễn Thanh Kim với “Nhịp xuân”
    Thơ Nguyễn Thanh Kim trong tập “Nhịp xuân” mở ra một không gian giàu nhạc tính và ký ức, nơi con người, thiên nhiên, quê hương và lịch sử hòa quyện thành mạch cảm xúc dào dạt. Đọc những vần thơ này, ta cảm nhận rõ nỗi thiết tha với đất mẹ, với những mùa màng, với dòng sông, cây bưởi, hoa gạo, hoa xoan. Tất cả trở thành những biểu tượng vừa gần gũi vừa lung linh trong tâm thức người thơ.
  • Tạp chí Người Hà Nội nhận tặng thưởng của Hội đồng Lý luận Trung ương
    Tối 29/12, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Lễ trao tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2024; khen thưởng các cơ quan báo chí, xuất bản có thành tích nổi bật trong tuyên truyền, quảng bá các hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật năm 2025.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • 3 ấn phẩm giúp người trẻ hiểu đúng và làm chủ AI
    Chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt bạn đọc 3 ấn phẩm về trí tuệ nhân tạo, khoa học và tâm lí học hiện đại, gồm: “Lược sử trí khôn - Từ giun biển đến ChatGPT”, “Sống thư thái trong thời đại AI” và “Trí tuệ nhân tạo dưới lăng kính tâm lí học”.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Bóng làng nơi đáy ao (Kỳ 2)
    Ở làng Chiện này, cách đây năm mươi cái tết, người đàn ông nào vào tuổi ngũ tuần, thì được làng tặng con cá chép ao Sen. Ao Sen là ao chung của cả làng, có ý nghĩa quan trọng với cả cộng đồng. Ông Nền giờ đã ngoài sáu mươi, sau khi rời quân ngũ về đã làm liền hai khóa chủ tịch xã. Còn hơn nửa năm nữa, ông chỉ mong kết thúc nhiệm kì để được nghỉ ngơi.
  • Triển lãm 80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến
    Trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen năm 2026, Triển lãm chuyên đề “80 năm Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” (19/12/1946 - 19/12/2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/5 đến 23/5/2026 tại Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh. Lễ khai mạc được tổ chức lúc 8h ngày 19/5/2026.
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần - Số 14
    Để hiện thực hóa mục tiêu “Hạnh phúc” được đặt ra trong Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội, thời gian gần đây, Hà Nội đã mở rộng những không gian văn hóa công cộng, nơi nghệ thuật hiện diện gần hơn với đời sống thường nhật, góp phần tăng chiều sâu cho diện mạo một thành phố sáng tạo và giàu bản sắc. Trong dòng chảy ấy, “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ không chỉ là một chương trình biểu diễn định kỳ, mà còn là nơi những giai điệu đã đi cùng năm tháng tìm lại sự đồng điệu với công chúng hôm nay.
  • Tiếp tục phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tới học sinh THCS, THPT tại khu vực miền Trung
    Ngày 15/5/2026 tại Đà Nẵng, Sam Sung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức Lễ phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung với mục tiêu thúc đẩy việc ứng dụng giáo dục STEM vào nghiên cứu và xây dựng các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội và địa phương.
Đừng bỏ lỡ
Tọa đàm “Học giả Nguyễn Văn Vĩnh với báo chí phụ nữ đầu thế kỷ XX” - Khi vai trò người phụ nữ lần đầu tiên được nhìn nhận trên mặt báo
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO