Đời sống văn hóa

“Đệ nhất cổ tự” Cố đô Huế: Bảo vật Quốc gia “Đại hồng chung” với nghệ thuật đúc đồng tinh xảo, sắc nét (kỳ 2)

Hà Oai • 28/12/2024 14:35

Bảo vật Quốc gia “Đại hồng chung” được chúa Nguyễn cho đúc năm 1710 để cúng dường đức phật có hình dáng cân đối với hoa văn được chạm trổ tinh vi sắc nét và là bảo vật Quốc gia Việt Nam.

Chùa Thiên Mụ không chỉ là ngôi cổ tự nổi tiếng với biểu tượng văn hóa và lịch sử của Việt Nam, của đất Thần Kinh (Thừa Thiên Huế) được xây dựng vào thế kỷ XVII dưới thời các chúa Nguyễn ở Đàng Trong mà “Đệ nhất cổ tự” còn lưu giữ hai bảo vật Quốc gia Việt Nam.

Đại hồng chung là một pháp khí quan trọng được chúa Nguyễn Phúc Chu (1691-1725) cho đúc vào năm 1710 để cúng dường đức phật và được công nhận bảo vật Quốc gia Việt Nam năm 2013. Cụ thể, Đại hồng chung cao 240cm (thân cao 188cm, quai cao 52cm), đường kính miệng 140cm, đường kính thân 114,6cm và nặng 1.986kg. Đại hồng chung có hình dáng cân đối, hoa văn được chạm trổ tinh vi, sắc nét với đầu tiên từ trên xuống là phần quai chuông tạo hình con bồ lao 2 đầu quay ra 2 phía, 4 chân trước của bồ lao gắn với đỉnh chuông, thân bồ lao uốn cong, trên lưng là một bông sen như râu, mắt, vi, kỳ lưng và chân của bồ lao đều được chạm khắc rất tinh vi.

z6139492157322_5e470b6a5481acece6d98d19f56a9e7f.jpg
Bảo vật Quốc gia Đại hồng chung được bảo quản trong nhà chuông có hình lục giác.

Thân chuông trang trí nhiều hoa văn biểu thị tính tổng hợp, giữa đỉnh có một lỗ tròn nhỏ là nơi để thoát bớt sức ép của âm thanh mỗi khi đánh chuông nhằm tránh sự rạn vỡ thân chuông do tác động của âm thanh gây ra. Từ phần chân con bồ lao trở ra, có nhiều đường tròn nhỏ, thanh mảnh, bao quanh vai chuông và phân chia thân chuông thành nhiều phần trang trí khác nhau.

Phần thân chuông có những đường gờ trang trí chia thân chuông thành 4 ô đều nhau, mỗi ô có đúc nổi 4 chữ hán lớn. Cụ thể, ô thứ nhất có 4 chữ “Hoàng đồ củng cố”, ô thứ hai có khắc 4 chữ “Đế đạo hà xương”, ô thứ ba khắc 4 chữ “Phật nhật tăng huy” và ô thứ tư khắc 4 chữ “Pháp luân thường chuyển”. Dưới phần khắc chữ là một dải rộng 18cm tạo bởi 6 đường gờ nổi nhỏ song song bao quanh thân chuông và nối liền với bốn núm lớn (đường kính 20cm) là nơi đánh chuông được tạo hình mặt trời cách điệu với những cụm mây tỏa ra xung quanh có nhiều tầng, độ dài ngắn, đậm nhạt khác nhau.

z6139492124527_108765b096d0cddd71583f7bc273e2a3.jpg
Đại hồng chung ở chùa Thiên Mụ.

Phần kế tiếp phía dưới các núm tròn là dải các biểu tượng biểu trưng cho 8 quẻ trong bát quái “Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài” được đúc nổi trên thân chuông. Phía dưới dải biểu tượng của bát quái là các hình chạm nổi trong bộ bát bửu chạy quanh sát vành miệng chuông. Phần dưới cùng của thân chuông là một đường viền nhỏ, thanh với một dải hoa văn chấm tròn chạy quanh vành chuông và từ đường dải hoa văn này trở xuống là phần loe ra của miệng chuông chạm nổi văn thủy ba với 4 lớp sóng lớn, 3 lớp sóng nhỏ.

Ngoài ra, phần vai chuông kế tiếp trang trí 4 hình rồng và 4 hình chim phụng xen kẽ nhau. Hiện nay, Đại hồng chung được treo trên một giá đúc bằng bê tông sơn màu nâu giả gỗ trong nhà chuông có hình lục giác đều, mỗi cạnh có một cửa vòm.

z6139492148763_309da93cab576a857d73aa75a3ce1901.jpg
Quai chuông được tạo hình con bồ lao 2 đầu quay ra 2 phía.
z6139492119906_5167b592bb616596fac74f18b94d4464.jpg
Thân chuông được được chạm trổ hoa văn tinh vi, sắc nét.
z6139492130113_1c8cce55b036dfeebe66d15d847a7687.jpg
Miệng chuông chạm nổi văn thủy ba với 4 lớp sóng lớn, 3 lớp sóng nhỏ.

Theo Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế (Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế), Đại hồng chung được lưu giữ ở chùa Thiên Mụ là một trong những quả chuông chùa lâu đời và có giá trị nhiều mặt ở Cố đô Huế. Đây là công trình tiêu biểu về giá trị mỹ thuật trang trí cũng như hội tụ các nét đặc trưng của nghệ thuật đúc đồng tinh xảo, đồng thời cũng đánh dấu sự phát triển của phật giáo Đàng Trong vào giai đoạn cuối thế kỷ XVII - XVIII./.

(Còn nữa)...

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Xã Nội Bài: Khánh thành công trình tu bổ di tích nghệ thuật đền, chùa Thanh Nhàn
    Ngày 14/11, Đảng ủy - HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nội Bài (Hà Nội) long trọng tổ chức Lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đền, chùa Thanh Nhàn và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Dự buổi lễ có Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong và đồng chí Đinh Văn Khóa, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội .
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
“Đệ nhất cổ tự” Cố đô Huế: Bảo vật Quốc gia “Đại hồng chung” với nghệ thuật đúc đồng tinh xảo, sắc nét (kỳ 2)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO