Triển lãm hội họa của vua Hàm Nghi “Trời, Non, Nước - Allusive Panorama”

Ngày 24/3, tại điện Kiến Trung (Đại nội Huế) Tạp chí Art Republik Việt Nam phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và Viện Pháp tại Việt Nam tổ chức khai mạc Triển lãm hội hoạ của vua Hàm Nghi “Trời, Non, Nước - Allusive Panorama”.

Lấy bút danh Tử Xuân - “Con trai của mùa xuân,” vua Hàm Nghi đã ký thác trong nghệ thuật nỗi hoài niệm về quê hương và khát vọng vượt thời gian. Suốt 15 năm qua, các tác phẩm hội họa của vua Hàm Nghi đã từng xuất hiện trên thị trường nghệ thuật Pháp và chủ yếu từ các bộ sưu tập tư nhân. Triển lãm “Trời, Non, Nước - Allusive Panorama” không chỉ mở ra cánh cửa dẫn lối công chúng về với di sản hội họa của vị hoàng đế lưu vong mà còn là một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, nơi những gam màu và đường nét hồi sinh một tâm hồn nghệ sĩ giữa dòng chảy lịch sử.

Theo đó, lần đầu tiên 21 tác phẩm hội hoạ quý giá của vua Hàm Nghi được quy tụ từ 10 bộ sưu tập tư nhân được trưng bày tại điện Kiến Trung (Đại nội Huế) từ ngày 25/3 – 6/4 chào đón công chúng yêu nghệ thuật từ khắp cả nước. Các tác phẩm được giám tuyển Ace Lê và Lân Tinh Foundation phối hợp cùng Tiến sĩ Amandine Dabat (Hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi) cùng nhiều đơn vị, đối tác mỹ thuật hàng đầu trong và ngoài nước miệt mài lần theo dấu vết thời gian, tìm kiếm, xác tín, thẩm định, phục chế nghiêm ngặt theo chuẩn quốc tế trong hành trình hơn một năm.

Mỗi bức tranh mở ra một mảnh ghép trong thế giới nội tâm của vua Hàm Nghi như Vue de la résidence d’El Biar (Quang cảnh dinh thự ở El Biar) khắc họa nơi ông từng sống tại Alger với một góc bình yên giữa kiếp lưu đày và Phong cảnh với cây bách (Menthon-Saint-Bernard) là hình ảnh một vùng quê nước Pháp thể hiện sự giao thoa giữa thực tại và nỗi nhớ quê nhà. Trong khi đó, Bờ rừng (hồ Geneva) mang một sắc thái trầm lắng với những gam màu giàu chiều sâu gợi lên tâm trạng của người nghệ sĩ trước sự mênh mông của thiên nhiên.

Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế Hoàng Việt Trung chia sẻ, “Chuyến hồi cố của các tác phẩm nghệ thuật được sáng tác bởi vua Hàm Nghi tại Điện Kiến Trung (Đại nội Huế) không chỉ là một cuộc hội ngộ đầy xúc cảm giữa nghệ thuật và lịch sử mà còn là lời tri ân sâu lắng gửi đến vị vua bị lưu đày nhưng không lạc mất hồn quê. Để có được cuộc triển lãm này, chúng tôi gửi lời cảm ơn và đánh giá cao Tạp chí Art Republik, Tiến sĩ Amandine Dabat (Nhà nghiên cứu lịch sử nghệ thuật và hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi) và Viện Pháp tại Việt Nam đã phối hợp có hiệu quả".

Chia sẻ thêm về tài năng hội hoạ của vua Hàm Nghi, ông Ace Lê - Tổng biên tập Tạp chí Art Republik cho biết “Tranh Hàm Nghi là sự kết hợp độc đáo giữa tài năng mỹ thuật và tình yêu đất nước, nơi ông gửi gắm nỗi nhớ quê hương và ẩn chứa cả sự phản kháng ngầm trước những áp bức trong thời gian bị lưu đày”. Cựu hoàng vẽ cảnh nhưng thật ra là vẽ tình, cả tình riêng và tình chung cũng là lý do tôi quyết định đặt tựa “Trời, Non, Nước - Allusive Panorama” cho triển lãm và lấy cảm hứng từ tứ thơ của bà Huyện Thanh Quan. Hàm Nghi là ví dụ tiên phong và điển hình cho lối tiếp cận giao thoa mỹ thuật Á - Âu, tiếp thu mà không hòa tan, vẫn giương cao được ngọn cờ bản sắc theo cách riêng của mình".

Phát biểu tại triển lãm, ông Franck Bolgiani - Phó giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam bày tỏ sự nhiệt thành trong việc hợp tác phát triển văn hóa trong tương lai “Vua Hàm Nghi không chỉ là một vị hoàng đế mà còn là một trong những nghệ sĩ Việt Nam đầu tiên được đào tạo bài bản về hội họa phương Tây. Bằng cách kết hợp những kỹ thuật hàn lâm Pháp với tình yêu sâu sắc đối với thiên nhiên và văn hóa quê hương, ông đã sáng tạo ra những tác phẩm vô cùng độc đáo, ngập tràn cảm xúc và thấm đẫm hoài niệm”.

“Từng bức tranh phong cảnh là một lời tự sự đầy tinh tế về nỗi cô đơn, sự kháng cự và cả vẻ đẹp của tâm hồn Việt Nam vang vọng. Qua triển lãm này, chúng ta có cơ hội chiêm ngưỡng ngôn ngữ nghệ thuật của một vị hoàng đế, người dù trong cảnh lưu vong vẫn biết cách làm sống dậy những ký ức và văn hóa của cố hương” - Phó giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam cho biết thêm.