Hoạt động hội

Tọa đàm “Mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và hình tượng văn học”

Khánh Quỳnh 15:49 05/06/2024

Sáng ngày 5/6, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Hà Nội đã tổ chức buổi tọa đàm “Mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và hình tượng văn học”. Tới dự tọa đàm có đại diện Ban Chấp hành Hội cùng đông đảo hội viên, văn nghệ sĩ.

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, nhà văn Bùi Việt Mỹ - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà văn Hà Nội khẳng định: “Những năm gần đây, cụ thể là khi Thành phố Hà Nội phát động cuộc vận động sáng tác “Thăng Long Hà Nội – Nghìn năm văn hiến”, chúng ta đều nhận thấy đề tài lịch sử tiếp tục là nguồn cảm hứng đối với các văn nghệ sĩ nói chung và các nhà văn nói riêng. Tọa đàm văn học lần này với chủ đề mở để vừa đánh giá, nhìn nhận thực trạng tồn tại và tác động; vừa khẳng định vị trí cũng như những bước đi tiếp theo của nó với nội dung, thủ pháp nghệ thuật trước nhu cầu thực tế của thời đại”.

z5509799144305_42d59f4945e52b42578a30e87d999c8d.jpg
Nhà văn Bùi Việt Mỹ - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà văn Hà Nội phát biểu đề dẫn tọa đàm.

Lịch sử và văn chương có độ vênh lệch nhất định do mức độ hư cấu được phép đối với mỗi loại thể. Trong khi sử gia cần ghi chép một cách khách quan, xác tín thì nhà văn lại cần sự sáng tạo, giả tưởng. Tại tọa đàm, các tham luận đã mang tới những góc nhìn đa chiều xoay quanh mối tương quan giữa lịch sử và văn học.

Theo đó, đa số các ý kiến đều đồng tình việc cần phải có sự hư cấu nhất định trong tác phẩm văn học, nhưng cho rằng phải cân đối giữa sự thật - sáng tạo.

Nhà phê bình văn học Đỗ Ngọc Yên nhấn mạnh: “Một mặt nghệ sĩ vừa phải tôn trọng đến mức tối đa sự thật lịch sử, nhưng mặt khác, bằng cảm xúc, tài năng cá nhân, anh ta phải sáng tạo ra một thế giới thứ hai […] cốt sao cái lịch sử trong tác phẩm văn học nghệ thuật không trở thành kẻ hoàn toàn xa lạ với cái lịch sử đã từng tồn tại trong đời sống thực”.

anh.jpg
Nhà văn Bùi Việt Mỹ và GS. TS Trần Đăng Suyền chủ trì buổi tọa đàm.

Đồng tình với quan điểm này, nhà văn Lê Hoài Nam chia sẻ: “Tôi thường tôn trọng những sự kiện có thật trong lịch sử, nhất là những sự kiện lớn đã đi vào tâm thức của công chúng. Nhưng nếu quan niệm sự chân thật ở đây lại giống như sao chép lịch sử thì cũng không đúng […] mà nhà văn khi viết tác phẩm phải dùng trí tưởng tượng lấp đầy những khoảng trống một cách hợp lý, thổi hồn vào văn làm cho câu văn lấp lánh khêu gợi”.

Bên cạnh đó, tại tọa đàm một số ý kiến cũng đặt ra câu hỏi về việc phải "gia công" chất liệu lịch sử ra sao cũng như tiêu chí nào để đánh giá một tác phẩm trung thành hay xuyên tạc lịch sử. Nhà văn Nguyễn Trọng Tân bày tỏ nghi vấn “Liệu sự thật lịch sử có hoàn toàn khách quan, phản ánh chính xác những gì đã diễn ra hay không?” bởi theo ông “chính sử không thể bao quát hết, phản ánh chính xác những gì đã diễn ra”.

z5509177747245_04971810bd2324ce38e3fafe31f3c5ef.jpg
Tọa đàm có sự tham gia của các đại biểu và hội viên.

“Nhà văn viết tiểu thuyết lịch sử cũng như những nhà nghiên cứu, phê bình và bạn đọc không sống cùng thời với nhân vật lịch sử. Vấy lấy gì làm bằng cứ, thước đo để kết luận là trung thành hay xuyên tạc, bóp méo?”. Chúng ta đều biết có những khoảng trống trong ghi chép, nghiên cứu, nhất là trong lĩnh vực vi sử, tạo ra một “lịch sử không rõ ràng”, PGS.TS Vũ Nho cũng bổ sung luận điểm này.

Một góc nhìn khác, nhà phê bình Bùi Việt Thắng cho rằng lịch sử là nền tảng cho các nhà văn sáng tạo, phát triển tầm vóc văn chương của mình: “Cảm hứng lớn, tích cực giúp nhà văn có tầm bay cao, bay xa của đại bàng nhìn thấu cuộc sống cả trong bề rộng lẫn bề sâu (nói cách khác là năng lực thấu thị lịch sử, cuộc đời, con người)".

z5509177765862_3580f03298193d35738cefa20b39761d.jpg
Nhà Lý luận phê bình Bùi Việt Thắng phát biểu tham luận tại tòa đàm

Có thể nói, mối quan hệ giữa lịch sử và văn học là một chủ đề đã được thảo luận từ lâu, cũng sẽ còn được tiếp tục thảo luận. Tuy vậy, cái đích cuối cùng của sáng tạo văn chương trên chất liệu lịch sử, “chung quy lại cũng hướng tới mục đích tôn vinh lịch sử hào hùng của dân tộc” – như nhà văn Bùi Việt Mỹ chia sẻ./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Hướng dẫn lập quy hoạch tổng mặt bằng và thông tin về quy hoạch kiến trúc Thủ đô
    “Để đáp ứng yêu cầu phát triển, thời gian qua thành phố tập trung vào 3 nhiệm vụ lớn là lập Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến 2050 và điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến 2045 tầm nhìn 2065; đồng thời triển khai sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô, trong đó có nhiều cơ chế, chính sách liên quan đến thực hiện quy hoạch. Thành phố kỳ vọng 3 nhiệm vụ này sẽ tạo bước đột phá cho phát triển Thủ đô” - Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Phạm Quốc Tuyến nhấn mạnh tại tọa đàm “Hướng dẫn lập quy
  • Thi ca đương đại và các nhà thơ cách tân
    Sáng ngày 10/7/2024, tại Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội (Số 19 phố Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội), Hội Nhà văn Hà Nội đã tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề “Thi ca đương đại và các nhà thơ cách tân”.
  • Văn hóa áo dài - truyền thống và biến đổi
    “Khoảng 30 năm trở lại đây, áo dài của phụ nữ Việt Nam được quan tâm coi trọng nhiều hơn, từ việc tuyên truyền, quảng bá, thiết kế, may mặc... nhưng nhiều người chưa nắm rõ về lịch sử thăng trầm, công năng và giá trị thẩm mỹ của áo dài, chính vì lẽ đó trang phục này chưa phát huy giá trị để thực sự trở thành biểu tượng, là thương hiệu độc đáo của Việt Nam”, họa sĩ, nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Bình chia sẻ tại Tọa đàm “Văn hóa áo dài Hà Nội, truyền thống và biến đổi”, do Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội tổ chức sáng ngày 9/7 tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội.
  • Đổi mới, đa dạng hóa các hoạt động tạo sự chuyển mình cho văn học nghệ thuật Thủ đô
    Sáng ngày 5/7, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm và phương hướng nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024. Tham dự hội nghị có đại diện một số sở, ban, ngành của Thành phố Hà Nội, các đồng chí Thường trực Hội, Ban Chấp hành Hội Liên hiệp và chủ tịch 9 hội chuyên ngành trực thuộc hội.
  • Đẩy mạnh các phong trào trong Khối thi đua thuộc Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội
    Thực hiện Kế hoạch số 01/KH-HLH ngày 02/01/2024 của Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội về công tác thi đua khen thưởng năm 2024, phát huy kết quả đạt được trong công tác thi đua, khen thưởng năm 2023, Khối thi đua thuộc Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội xây dựng Kế hoạch số 01/ KH-KTĐ về công tác thi đua, khen thưởng năm 2024.
  • Nâng cao chất lượng  múa không chuyên của Thủ đô
    Nghệ thuật múa không chuyên ngày càng phát triển, tỏa rộng trong đời sống của người dân Thủ đô Hà Nội. Hoạt động này góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng hoạt động biểu diễn nghệ thuật quần chúng, qua đó thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố. Tuy nhiên, phía sau những thành tựu nghệ thuật múa không chuyên Thủ đô cũng đang đối mặt với nhiều những thách thức, đòi hỏi cần có sự định hướng đúng đắn.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và sự quan tâm sâu sắc tới văn học nghệ thuật
    Ngày 19/7/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra đi để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với đồng bào cả nước. Trong suốt cuộc đời 80 năm của mình, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã có cống hiến vô cùng ý nghĩa. Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc; là nhà giáo, nhà lý luận, nhà văn hóa, và là một nhân cách lớn luôn hết lòng vì Đảng, vì dân... Với văn học nghệ thuật, đồng chí Nguyễn Phú Trọng luôn dành sự quan tâm sâu sắc và đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của nền văn học nghệ thuật nước nhà.
  • Tọa đàm "Màu ký ức": Tri ân các nhà báo liệt sĩ
    Sáng 19/7, tại Hà Nội, Liên Chi hội Nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức chương trình Giao lưu, Tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề "Màu Ký ức". Chương trình là lời tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với những nhà báo liệt sĩ - những người đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.
  • “Thắp lửa” tình yêu đọc sách trong thế hệ trẻ, xây dựng Thủ đô văn minh - hiện đại
    Chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng thị xã Sơn Tây (3/8/1954 -3/8/2024) và 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), UBND thị xã Sơn Tây vừa tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thị xã Sơn Tây năm 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long – Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
  • Huyện Ứng Hoà: Chỉnh trang đô thị, xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp
    Với mục tiêu xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp và đường thông hè thoáng, huyện Ứng Hoà đang tập trung chỉ đạo thực hiện chỉnh trang, cải tạo cảnh quan khu vực trung tâm huyện. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chí đề ra.
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần
    Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, sinh năm 1944, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã từ trần vào hồi 13h38' ngày 19/7/2024 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Đừng bỏ lỡ
Tọa đàm “Mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và hình tượng văn học”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO