Hội Điện ảnh Hà Nội: 3 thập kỷ sáng tạo và cống hiến

Tham dự buổi lễ có bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội; ông Nguyễn Văn Tân - Phó Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam; NSND Trần Quốc Chiêm - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội… cùng đông đảo văn nghệ sĩ, hội viên nhiều thế hệ.

Từ dấu mốc thuở ban đầu

Trước năm 1995, điện ảnh Hà Nội đã hình thành và phát triển. Đây là nơi khai sinh những bộ phim đầu tiên của điện ảnh Việt Nam, quy tụ nhiều nhà hoạt động điện ảnh xuất sắc và các cơ sở điện ảnh lớn của cả nước. Để xây dựng và phát triển nghệ thuật điện ảnh Thủ đô, năm 1990, Thành ủy và UBND thành phố Hà Nội đã ra quyết định thành lập Hãng phim Hà Nội, do Nhà quay phim Đan Thiết Thụ làm Giám đốc - một dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của nghệ thuật điện ảnh tại trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của đất nước.

Dù cơ sở vật chất còn thiếu thốn, kinh phí hạn hẹp, song với sự ủng hộ của các cấp chính quyền và nỗ lực của đội ngũ nghệ sĩ, Hãng phim Hà Nội đã sản xuất nhiều bộ phim tài liệu có giá trị, ghi lại những sự kiện và nhân chứng lịch sử của Thủ đô như Lịch sử Đảng bộ Hà Nội, Thủ đô Hà Nội nhớ về Thủ đô kháng chiến, Nơi ấy Hà Nội những năm tháng không quên, Bác Hồ với quê hương cách mạng Tháng Mười, Xin gửi Cu Ba tấm lòng Hà Nội, Chiến thắng B52, Từ Hoa Lư đến Thăng Long, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Điện Biên Phủ - Bản hùng ca bất diệt… Những tác phẩm ấy đặt nền móng cho truyền thống điện ảnh Thủ đô, góp phần lưu giữ ký ức Hà Nội trong dòng chảy lịch sử dân tộc.

Từ kết quả đáng khích lệ đó, nhu cầu tập hợp đội ngũ nghệ sĩ điện ảnh có uy tín, trình độ chuyên môn cao trong một tổ chức nghề nghiệp chính quy trở nên cấp thiết. Ngày 12/11/1995, nhà văn Tô Hoài khi ấy là Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã ký quyết định thành lập Hội Điện ảnh Hà Nội trên cơ sở ba đơn vị có hoạt động liên quan đến công tác điện ảnh của Thủ đô: Hãng phim Hà Nội, Báo Màn ảnh & Sân khấu và Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội.

Trong số hội viên sáng lập có nhiều tên tuổi lớn của điện ảnh nước nhà như: Nhà văn Tô Hoài, Vũ Bão, Nguyễn Thị Hồng Ngát; Nhà biên kịch Nguyễn Đình Chính, Đoàn Trúc Quỳnh, Vũ Đình Minh, Cao Nhị; Nhà quay phim Trần Thế Dân, Phạm Việt Tùng, Nguyễn Quang Hải; Đạo diễn Đào Trọng Khánh, Nguyễn Xuân Sơn, Bùi Đình Hạc, Nguyễn Mạnh Lân; Nhà lý luận phê bình Trần Luân Kim, Nguyễn Hữu Cẩn, Trần Thanh Hiệp, Vũ Quang Chính... Hội quy tụ đông đảo các nghệ sĩ từ những cơ sở điện ảnh lớn như Hãng phim truyện Việt Nam, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, Hãng phim Hoạt hình Việt Nam, Hãng phim Truyền hình Việt Nam, Điện ảnh Quân đội nhân dân, Điện ảnh Công an nhân dân, Viện Nghệ thuật và Lưu trữ điện ảnh Việt Nam...

Ba thập niên trưởng thành và phát triển

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, nhà biên kịch Bành Thị Mai Phương - Chủ tịch Hội Điện ảnh Hà Nội bày tỏ niềm xúc động và tự hào khi nhìn lại chặng đường 30 năm hình thành và phát triển của Hội. “Hội Điện ảnh Hà Nội ra đời đã đáp ứng yêu cầu cấp thiết của lực lượng nghệ sĩ điện ảnh Thủ đô - một trung tâm điện ảnh lớn của cả nước”, nhà biên kịch Bành Thị Mai Phương khẳng định.

Từ 38 hội viên sáng lập, đến nay Hội đã có 448 hội viên, trong đó có 4 người được Giải thưởng Hồ Chí Minh, 27 người đạt Giải thưởng Nhà nước, 35 Nghệ sĩ Nhân dân và 65 Nghệ sĩ Ưu tú. Theo Chủ tịch Hội Điện ảnh Hà Nội, các hội viên của Hội thực sự là lực lượng nòng cốt của điện ảnh Việt Nam, xứng đáng là những chiến sĩ trên mặt trận văn hóa như lời Bác Hồ căn dặn.

Qua sáu nhiệm kỳ đại hội, Hội không ngừng đổi mới hoạt động, tăng cường xã hội hóa, trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo, mở rộng kết nạp hội viên từ các lĩnh vực điện ảnh và truyền hình. “Từ sau Đại hội Nhiệm kỳ VI, kế thừa và phát huy thành quả của 5 nhiệm kỳ trước, Thường trực và Ban Chấp hành Hội đã có bước chuyển biến mới trong việc trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo Hội cũng như phong cách làm việc. Nhiều hoạt động của Hội đã được đổi mới về nội dung cũng như hình thức tổ chức thực hiện. Chủ trương xã hội hóa được các hội viên ủng hộ nhiệt tình và dần trở thành một nếp sinh hoạt tốt, khiến các hoạt động của Hội, dù với nguồn kinh phí hỗ trợ ít ỏi vẫn sôi nổi và hiệu quả. Hội viên ngày càng phấn khởi, gắn bó và hào hứng tham gia các hoạt động của Hội”, nhà biên kịch Bành Thị Mai Phương nhấn mạnh.

Niềm tự hào và trách nhiệm sáng tạo

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, NSND Trần Quốc Chiêm - Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đánh giá cao đóng góp của Hội Điện ảnh Hà Nội trong việc khắc họa hình ảnh Thủ đô nghìn năm văn hiến qua ống kính nghệ sĩ. Ông khẳng định: “Tập thể các nghệ sĩ điện ảnh Hà Nội đã khắc họa chân thực và cảm động hình ảnh con người Hà Nội trong chiến tranh và hòa bình, trong lao động sáng tạo và đời sống thường nhật; đồng thời định hướng thẩm mỹ, bồi đắp đời sống văn hóa cho công chúng Thủ đô và đất nước”.

Theo ông, các tác phẩm của hội viên luôn thể hiện niềm tự hào và nguồn sức mạnh nội sinh của văn hóa, con người Hà Nội. Nhiều bộ phim đã trở thành dấu ấn đặc biệt trong lòng công chúng như Hà Nội mùa đông năm 46, Hà Nội 12 ngày đêm, Hà Nội mùa chim làm tổ, Hà Nội trong mắt ai, Chuyện tử tế, Đào, Phở và Piano…

Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội nhấn mạnh, Báo cáo chính trị Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định nhiệm vụ “giữ gìn, phát huy tinh hoa văn hóa; xây dựng và thực hiện các giá trị, chuẩn mực đặc trưng của người Hà Nội thanh lịch, văn minh trong thời kỳ mới”. Đây là động lực tinh thần để đội ngũ văn nghệ sĩ, trong đó có các nghệ sĩ điện ảnh, tiếp tục phấn đấu, sáng tạo, đồng hành cùng Thủ đô.

“Trong thời gian tới, kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được, Hội Điện ảnh Hà Nội và các hội chuyên ngành của Hội Liên hiệp sẽ tiếp tục thực hiện Nghị quyết 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới, các Nghị quyết, Chương trình của Thành ủy về văn hóa, văn nghệ. Song song đó là xây dựng các hoạt động và công tác hội với trọng tâm sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị; làm tốt công tác chăm sóc hội viên để hội mạnh cả lượng và chất, tăng cường xã hội hóa, ứng dụng công nghệ số...”, NSND Trần Quốc Chiêm nhấn mạnh.

Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội tin tưởng với trái tim và tình yêu Hà Nội, khát vọng sáng tạo không ngừng, đội ngũ văn nghệ sĩ Thủ đô nói chung, các hội viên hội Điện ảnh Hà Nội nói riêng sẽ tiếp tục cống hiến hết mình để bồi đắp tâm hồn, cốt cách người Hà Nội thanh lịch, nhân văn và hiện đại./.