Văn hóa – Di sản

Tạo “đất sống” cho tuồng trong đời sống đương đại

Thụy Phương 25/11/2023 20:06

Nằm trong khuôn khổ các hoạt động của Tuần lễ Thiết kế sáng tạo 2023, tọa đàm “Ứng dụng chất liệu tuồng trong đời sống đương đại” do Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội và Nhà hát tuồng Việt Nam tổ chức sáng ngày 25/11 đã thu hút đông đảo các nhà nghiên cứu, giới chuyên môn. Những ý kiến, chia sẻ tại tọa đàm góp phần khẳng định giá trị của nghệ thuật tuồng đồng thời gợi mở những giải pháp tạo “đất sống” cho nghệ thuật tuồng trong đời sống đương đại.

“Gia phả” của văn hóa Việt Nam

Đề cập tới giá trị của nghệ thuật tuồng, NSND Lê Tiến Thọ, nguyên Thứ trưởng Bộ VHTT&DL, nguyên Giám đốc Nhà hát tuồng Việt Nam đã nhắc lại nhận định của nhà văn hóa, nhà thơ Cù Huy Cận rằng “tuồng, chèo chính là gia phả của văn hóa Việt Nam”.

NSND Lê Tiến Thọ nhấn mạnh: Nghệ thuật tuồng mang tính bác học, ước lệ, trong đó đặt ra các vấn đề về quân quốc, xung đột xã hội, giá trị Chân Thiện Mỹ và cả những bài học ý nghĩa. Xưa, nghệ thuật tuồng được triều đại phong kiến coi trọng. Kho kịch bản của sân khấu tuồng có hàng trăm tác phẩm, đặc sắc nhất là vở tuồng Sơn Hậu. Trong đó nhiều hình tượng nghệ thuật góp phần đưa sân khấu tuồng ngang tầm quốc tế.

toa-dam-1.jpg
Các khách mời chia sẻ tại tọa đàm.

Trải qua các giai đoạn với không ít những thăng trầm, có lúc tưởng như không thể ở cùng thời đại, cho đến nay nghệ thuật tuồng vẫn hiện diện, đó cũng là những tín hiệu vui với những “người trong cuộc”.

Tại tọa đàm, cùng với việc điểm lại lịch sử hình thành, phát triển của nghệ thuật tuồng, bà Chu Thu Phương, thành viên Ban Thư ký, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam cũng đã đề cập tới các yếu tố tạo nên sức hấp dẫn, đặc sắc của nghệ thuật tuồng, từ kịch bản mang tính văn chương, múa tuồng, hát tuồng, nhạc tuồng, trang phục tuồng, mặt nạ tuồng, đạo cụ tuồng đến tính đạo lý của tuồng, địa điểm diễn tuồng...

Bà Chu Thu Phương cho hay, hiện nay “chất liệu” tuồng cũng đã được ứng dụng khá nhiều trong đời sống. Có thể kể tới ứng dụng nhạc tuồng vào múa hiện đại; ghép múa tuồng với kịch câm; ứng dụng chất liệu tuồng trong thời trang và ứng dụng trong tạo đồ lưu niệm...

Tạo “đất sống” cho tuồng trong đời sống đương đại

Dõi theo những chuyển động của sân khấu tuồng nhiều năm qua, TS. Lư Thị Thanh Lê, giảng viên Khoa các khoa học Liên ngành (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho hay, càng nghiên cứu, tiếp xúc chị càng thấy được vẻ đẹp của nghệ thuật tuồng, từ phục trang, nhân vật, diễn xuất... Đặc biệt, khi giới thiệu tuồng với sinh viên chị đã cảm nhận được sự yêu thích của các em.

Tuy nhiên, thực trạng của sân khấu truyền thống nói chung, nghệ thuật tuồng nói riêng cũng đang đặt ra nhiều thách thức. Theo TS. Lư Thị Thanh Lê, để đưa tuồng đến gần hơn với công chúng, giúp công chúng tiếp nhận những tinh hoa của nghệ thuật tuồng thì cần tôn vinh nghệ thuật tuồng bằng cách thường xuyên giới thiệu các vở tuồng kinh điển cũng như những vở được dựng mới. Bên cạnh đó, cần có thêm những trích đoạn tuồng ngắn để giới thiệu với du khách, giúp họ hiểu thêm nét đặc sắc của tuồng; đem tuồng vào công nghiệp văn hóa, tạo ra sinh kế bền vững cho các nghệ sĩ...

toa-dam-3.jpg
Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn chia sẻ về ứng dụng chất liệu tuồng trong thiết kế mỹ thuật.

Tại tọa đàm, họa sĩ Nguyễn Thế Sơn, họa sĩ Trịnh Minh Hải, họa sĩ Nguyễn Mạnh Đức cũng đưa ra những minh chứng cho việc thực hành nghệ thuật tuồng trong đời sống đương đại, và cả những giải pháp tạo "đất sống" cho nghệ thuật tuồng.

Theo họa sĩ Nguyễn Thế Sơn, tuồng là một trong những “chất liệu” đã được ứng dụng trong thực hành mỹ thuật công cộng. Điều này được thể hiện rõ qua các dự án nghệ thuật công cộng trên phố Phùng Hưng, phường Phúc Tân hay câu chuyện vẽ nhân vật tuồng ở ngõ Cấm Chỉ...

Họa sĩ Triệu Minh Hải nhấn mạnh: “Ngoài giá trị văn hóa, tuồng còn giá trị ứng dụng có khả năng bao chứa nội lực, thúc đẩy ngôn ngữ nghệ thuật, nâng tầm nghệ thuật đương đại. Chất liệu tuồng có vị trí tiếng nói nhất định, giúp các nghệ sĩ tạo sự khác biệt trong phong cách”...

Tuồng là một trong những bộ môn nghệ thuật truyền thống cần nhân rộng, lan tỏa. Muốn phát huy giá trị của nghệ thuật tuồng trong đời sống đương đại, họa sĩ Nguyễn Mạnh Đức cho rằng cần phải hiểu về tuồng, tìm thấy giá trị trong nghệ thuật tuồng. Ngoài đón nhận thì rất cần nghiên cứu, sử dụng, biến tính khuôn mẫu, hoành tráng của tuồng thành sáng tạo nghệ thuật...

Từ thực tế tuồng đang bị mai một và xa rời khán giả, bà Chu Thu Phương bày tỏ mong muốn tới đây tuồng sẽ sớm được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể. Bởi nếu được ghi danh đây sẽ là cơ sở để di sản này được bảo vệ và phát huy giá trị trong đời sống đương đại./.

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Điệu múa trống bồng làng Triều Khúc
    Múa bồng đã xuất hiện ở nhiều nơi tại nhiều lễ hội và mỗi nơi múa bồng lại có dáng vẻ riêng. Tuy nhiên đến nay chỉ duy nhất ở làng Triều Khúc điệu múa này còn giữ được nguyên hồn cốt và thần thái.
  • Làm "sống lại" trò chơi được vua quan triều Nguyễn yêu thích
    “Đầu hồ” trò chơi truyền thống được vua, hạ thần, quan lại thời nhà Nguyễn yêu thích vừa được “Trung tâm Trải nghiệm thực tế ảo (VR) – Đi tìm Hoàng Cung đã mất” ra mắt và du khách có thể trải nghiệm trong Đại Nội Huế.
  • Đề nghị Lễ hội Sayangva vào danh mục Di sản văn hóa
    Lễ hội Sayangva còn gọi là lễ cúng thần Lúa hay là Mừng lúa mới. Đây là lễ hội lớn nhất của người Chơro, thường diễn ra từ rằm tháng 2 đến rằm tháng tư âm lịch hàng năm vào những ngày trời đẹp, đêm có trăng sáng. Lễ hội truyền thống này mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ.
  • Vẻ đẹp của ngôi chùa thờ vị thiền sư đầu tiên được phong hiệu Quốc sư
    Chùa Non Nước tên Hán là Sóc Thiên Vương Thiền Tự, nằm trong quần thể di tích Đền Sóc (xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội) không chỉ là nơi có cảnh đẹp kỳ vĩ giữa núi rừng mà nơi đây còn lưu giữ những giá trị lịch sử lâu đời của văn hóa Phật giáo Việt Nam.
  • “Bão Thánh Gióng hái cà” ở làng Bẽ
    Nói đến sự tích Thánh Gióng, mọi người đều nhớ chuyện cậu bé làng Gióng ở huyện Gia Lâm. Sau ba năm từ lúc sinh ra, cậu nằm trên chõng tre im lặng, chẳng biết nói cười. Đến một ngày nghe tiếng loa của sứ giả vua Hùng gọi tìm người tài, cậu vươn vai đứng dậy tình nguyện đi đánh giặc Ân.
  • Di tích Trung Giã: "Địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ
    Khu di tích cách mạng kháng chiến Trung Giã (thôn Xuân Sơn, xã Trung Giã, huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội) là nơi diễn ra cuộc hội đàm giữa Bộ Tổng tư lệnh quân đội nhân dân Việt Nam và phái đoàn quân đội Pháp từ ngày 4/7-27/7/1954 để bàn về tất cả các vấn đề mà cuộc đàm phán ở Genève đặt ra. Di tích đang được huyện Sóc Sơn và TP. Hà Nội lên kế hoạch tôn tạo, tu bổ trở thành không gian giáo dục truyền thống cách mạng và lịch sử Thủ đô cho thế hệ trẻ.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tọa đàm "Màu ký ức": Tri ân các nhà báo liệt sĩ
    Sáng 19/7, tại Hà Nội, Liên Chi hội Nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức chương trình Giao lưu, Tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề "Màu Ký ức". Chương trình là lời tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với những nhà báo liệt sĩ - những người đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.
  • “Thắp lửa” tình yêu đọc sách trong thế hệ trẻ, xây dựng Thủ đô văn minh - hiện đại
    Chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng thị xã Sơn Tây (3/8/1954 -3/8/2024) và 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), UBND thị xã Sơn Tây vừa tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thị xã Sơn Tây năm 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long – Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
  • Nhà văn Hồ Anh Thái ra mắt tập truyện ngắn “Trượt chân trên tầng cao”
    NXB Phụ nữ Việt Nam vừa ra mắt bạn đọc tập truyện ngắn “Trượt chân trên tầng cao” của nhà văn Hồ Anh Thái. Tập sách nhỏ tiếp tục minh chứng cho quyết tâm mà Hồ Anh Thái định hình ngay từ khi xuất hiện trên văn đàn, đó là một hình mẫu về một nhà văn hiện đại: chuyên nghiệp, bền bỉ, quyết liệt trong phong cách; tinh tế, lớn lao và đầy tính triết luận sâu sắc trong nội dung; hài hước sáng tạo và sắc sảo trong ngôn ngữ thể hiện.
  • Huyện Ứng Hoà: Chỉnh trang đô thị, xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp
    Với mục tiêu xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp và đường thông hè thoáng, huyện Ứng Hoà đang tập trung chỉ đạo thực hiện chỉnh trang, cải tạo cảnh quan khu vực trung tâm huyện. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chí đề ra.
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần
    Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, sinh năm 1944, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã từ trần vào hồi 13h38' ngày 19/7/2024 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Đừng bỏ lỡ
Tạo “đất sống” cho tuồng trong đời sống đương đại
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO